Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·7·7.3·7.3.2

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 7.3.2

JV 7.3.2

देविका शिंशपा दित्यवाट् दीर्घसत्र श्रेयस् इत्य् एतषाम् अङ्गानाम् अचामादेः अचः स्थने वृद्धिप्रसङ्गे आकारो भवति ञिति, णिति, किति तद्धिते परतः । देविकायां भवमुदकं दाविकमुदकम् । देविकाकूले भवाः शालयः दाविकाकूलाः शालयः । पूर्वदेविका नाम प्राचां ग्रामः, तत्र भवः पूर्वदाविकः । प्राचां ग्राम-नगराणाम् (*७,३।१४) इति उत्तरपदवृद्धिः, सापि आकार एव भवति । शिंशपा - शिंशपायाः विकारः चमसः शांशपः चमसः । पलाशादिरयम्, तेन पक्षे अण्, अनुदात्तादिलक्षणो वा अञ् । शिंशपास्थले भवाः शांशपास्थलाः देवाः । पूर्वशिंशपा नाम प्राचां ग्रामः, तत्र भवः पूर्वशांशपः । दित्यवाट् - दित्यौहः इदम् दात्यौहम् । दीर्घसत्र - दीर्घसत्रे भवम् दार्घसत्रम् । श्रेयस् - श्रेयसि भवम् श्रायसम् । वहीनरस्येद्वचनं कर्तव्यम् । वृद्धिविषये ऽचामादेः अचः स्थाने वहीनरस्य इकारादेशो भवति । वहीनरस्य अपत्यम् वैहीनरिः । केचित् तु विहीनरस्य+एव वैहीनरिम् इच्छन्ति ॥ केकय-मित्रयु-प्रलयानां य-आदेर् इयः

devikā śiṃśapā dityavāṭ dīrghasatra śreyas ity etaṣām aṅgānām acāmādeḥ acaḥ sthane vṛddhiprasaṅge ākāro bhavati ñiti, ṇiti, kiti taddhite parataḥ / devikāyāṃ bhavamudakaṃ dāvikamudakam / devikākūle bhavāḥ śālayaḥ dāvikākūlāḥ śālayaḥ / pūrvadevikā nāma prācāṃ grāmaḥ, tatra bhavaḥ pūrvadāvikaḥ / prācāṃ grāma-nagarāṇām (*7,3.14) iti uttarapadavṛddhiḥ, sāpi ākāra eva bhavati / śiṃśapā - śiṃśapāyāḥ vikāraḥ camasaḥ śāṃśapaḥ camasaḥ / palāśādirayam, tena pakṣe aṇ, anudāttādilakṣaṇo vā añ / śiṃśapāsthale bhavāḥ śāṃśapāsthalāḥ devāḥ / pūrvaśiṃśapā nāma prācāṃ grāmaḥ, tatra bhavaḥ pūrvaśāṃśapaḥ / dityavāṭ - dityauhaḥ idam dātyauham / dīrghasatra - dīrghasatre bhavam dārghasatram / śreyas - śreyasi bhavam śrāyasam / vahīnarasyedvacanaṃ kartavyam / vṛddhiviṣaye 'cāmādeḥ acaḥ sthāne vahīnarasya ikārādeśo bhavati / vahīnarasya apatyam vaihīnariḥ / kecit tu vihīnarasya+eva vaihīnarim icchanti // kekaya-mitrayu-pralayānāṃ ya-āder iyaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/7.3.2

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 7.3.2, in HREEM (hreem.cc/library/JV/7.3.2), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text