ऋकारान्तस्य अङ्गस्य संयोगादेः गुणो भवति लिटि परतः । स्वृ - सस्वरतुः । सस्वरुः । ध्वृ - दध्वरतुः । दध्वरुः । स्मृ - सस्मरतुः । सस्मरुः । ऋतः इति किम् ? चिक्षियतुः । चिक्षियुः । संयोगादेः इति किम् ? चक्रतुः । चकृउः । प्रतिषेधविषये ऽपि गुणो यथा स्यात् इत्य् अयम् आरम्भः । वृद्धिविषये तु पूर्वविप्रतिषेधेन वृद्धिर् एव+इष्यते । सस्वार । सस्मार । लिटि इत्य् एव, स्मृतः । स्मृतवान् । संयोगादेर् गुणविधाने संयोगोपधग्रहणं कृञर्थं कर्तव्यम् । सञ्चस्करतुः, सञ्चस्करुः इति । अत्र हि पूर्वं धातुः साधनेन युज्यते पश्चाद् उपसर्गेण इत्य् अत्र दर्शने लिति कृते, तदाश्रये च द्विर्वचने, पश्चाद् उपसर्गयोगे सति, अडभ्यासव्यवाये ऽपि (*६,१।१३६) इति सुत् क्रियते । एवं च कृत्वा संस्कृषीष्ट, उपस्कृषीष्ट इत्य् अत्र सुटो बहिरङ्गलक्षणस्य असिद्धत्वात् ऋतश् च संयोगादेः इति इडागमो न भवति ॥ ऋच्छत्य्-ऋ-ऋताम्
ṛkārāntasya aṅgasya saṃyogādeḥ guṇo bhavati liṭi parataḥ / svṛ - sasvaratuḥ / sasvaruḥ / dhvṛ - dadhvaratuḥ / dadhvaruḥ / smṛ - sasmaratuḥ / sasmaruḥ / ṛtaḥ iti kim ? cikṣiyatuḥ / cikṣiyuḥ / saṃyogādeḥ iti kim ? cakratuḥ / cakṛuḥ / pratiṣedhaviṣaye 'pi guṇo yathā syāt ity ayam ārambhaḥ / vṛddhiviṣaye tu pūrvavipratiṣedhena vṛddhir eva+iṣyate / sasvāra / sasmāra / liṭi ity eva, smṛtaḥ / smṛtavān / saṃyogāder guṇavidhāne saṃyogopadhagrahaṇaṃ kṛñarthaṃ kartavyam / sañcaskaratuḥ, sañcaskaruḥ iti / atra hi pūrvaṃ dhātuḥ sādhanena yujyate paścād upasargeṇa ity atra darśane liti kṛte, tadāśraye ca dvirvacane, paścād upasargayoge sati, aḍabhyāsavyavāye 'pi (*6,1.136) iti sut kriyate / evaṃ ca kṛtvā saṃskṛṣīṣṭa, upaskṛṣīṣṭa ity atra suṭo bahiraṅgalakṣaṇasya asiddhatvāt ṛtaś ca saṃyogādeḥ iti iḍāgamo na bhavati // ṛcchaty-ṛ-ṛtām
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.