चलोपे अहलोपे प्रथमा तिङ्विभक्तिः नानुदात्ता भवति । एव इति एतच् चेद् अवधारणार्थं प्रयुज्यते, क्व च अस्य लोपः ? यत्र गम्यते चार्थः, न च प्रयुज्यते, तत्र लोपः । तत्र चशब्दः समुच्चयार्थः, आहशब्दः केवलार्थः इति समानकर्तृके चलोपः, नानाकर्तृके अहलोपः । चलोपे - देवदत्त एव ग्रामं गच्छतु, स देवदत्त एवारण्यं गच्छतु । ग्रामं चारण्यं च गच्छतु इत्य् अर्थः । अहलोपे - देवदत्त एव ग्रामं गच्छतु, यज्ञदत्त एवारण्यम् गच्छतु । ग्रामं केवलम्, अरण्यं देवलम् इत्य् अर्थः । अवधारणम् इति किम् ? देवदत्तः क्वेव भोक्ष्यते । अनवक्लृप्तावयम् एवशब्दः । न क्व चिद् भोक्ष्यते इत्य् अर्थः । एवे चानियोगे इति पररूपम् ॥ चदिलोपे विभाषा
calope ahalope prathamā tiṅvibhaktiḥ nānudāttā bhavati / eva iti etac ced avadhāraṇārthaṃ prayujyate, kva ca asya lopaḥ ? yatra gamyate cārthaḥ, na ca prayujyate, tatra lopaḥ / tatra caśabdaḥ samuccayārthaḥ, āhaśabdaḥ kevalārthaḥ iti samānakartṛke calopaḥ, nānākartṛke ahalopaḥ / calope - devadatta eva grāmaṃ gacchatu, sa devadatta evāraṇyaṃ gacchatu / grāmaṃ cāraṇyaṃ ca gacchatu ity arthaḥ / ahalope - devadatta eva grāmaṃ gacchatu, yajñadatta evāraṇyam gacchatu / grāmaṃ kevalam, araṇyaṃ devalam ity arthaḥ / avadhāraṇam iti kim ? devadattaḥ kveva bhokṣyate / anavaklṛptāvayam evaśabdaḥ / na kva cid bhokṣyate ity arthaḥ / eve cāniyoge iti pararūpam // cadilope vibhāṣā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.