Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·8·8.2·8.2.56

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 8.2.56

JV 8.2.56

फुल्ल क्षीब कृश उल्लाघ इत्य् एते निपात्यन्ते, न चेद् उपसर्गाद् उत्तरा भवन्ति । फुल्लः इति ञिफला विशरणे इत्य् एतस्माद् धातोर् उत्तरस्य निष्ठातकारस्य लकारो निपात्यते । उत्वमिडभावश् च सिद्ध एव । क्तवत्वन्तस्य अप्य् एतल् लत्वम् इष्यते, फुल्लः, फुल्लवान् इति । क्षीबकृशोल्लाधाः इति क्षीबिकृशिभ्याम् उत्पूर्वाच् च लाघेः क्त प्रत्ययस्य तलोपः इडभावश् च निपात्यते । कृते व इटि इच्छब्दलोपः । क्षीबः । कृशः । उल्लाघः । अनुपसर्गात् इति किम् ? प्रफुल्ताः सुमनसः । प्रक्षीबितः । प्रकृशितः । प्रोल्लाधितः । लाघेरुदो ऽन्यः उपसर्ग प्रतिषिध्यते । उत्फुल्लसम्फुल्लयोर् इति वक्तव्यम् । उत्फुल्लः । सम्फुल्लः । परिकृशः इत्य् अत्र यः परिशब्दः स क्रियान्तरयोगात् कृशिं प्रत्यनुपसर्ग एव, परिगतः कृशः परिकृशः इति ॥ नुद-विद-उन्द-त्रा-घ्रा-ह्रीभ्यो ऽन्यतरस्याम्

phulla kṣība kṛśa ullāgha ity ete nipātyante, na ced upasargād uttarā bhavanti / phullaḥ iti ñiphalā viśaraṇe ity etasmād dhātor uttarasya niṣṭhātakārasya lakāro nipātyate / utvamiḍabhāvaś ca siddha eva / ktavatvantasya apy etal latvam iṣyate, phullaḥ, phullavān iti / kṣībakṛśollādhāḥ iti kṣībikṛśibhyām utpūrvāc ca lāgheḥ kta pratyayasya talopaḥ iḍabhāvaś ca nipātyate / kṛte va iṭi icchabdalopaḥ / kṣībaḥ / kṛśaḥ / ullāghaḥ / anupasargāt iti kim ? praphultāḥ sumanasaḥ / prakṣībitaḥ / prakṛśitaḥ / prollādhitaḥ / lāgherudo 'nyaḥ upasarga pratiṣidhyate / utphullasamphullayor iti vaktavyam / utphullaḥ / samphullaḥ / parikṛśaḥ ity atra yaḥ pariśabdaḥ sa kriyāntarayogāt kṛśiṃ pratyanupasarga eva, parigataḥ kṛśaḥ parikṛśaḥ iti // nuda-vida-unda-trā-ghrā-hrībhyo 'nyatarasyām

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/8.2.56

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 8.2.56, in HREEM (hreem.cc/library/JV/8.2.56), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text