पदस्य इति वर्तते । क्विन्प्रत्ययस्य सर्वत्र पदान्ते कुत्वम् इष्यते । क्विन् प्रत्ययो यस्माद् धातोः स क्विन्प्रत्ययः, तस्य पदस्यालो ऽन्त्यस्य कवर्गादेशो भवति । स्पृशो ऽनुदके क्विन् (*३,२।५८) । घृतस्पृक् । हलस्पृक् । मन्त्रस्पृक् । क्विनः कुः इति वक्तव्ये प्रत्ययग्रहणं कृतं बहुव्रीहिविज्ञानार्थम् । क्विन् प्रत्ययो यस्माद् विहितस् तस्माद् अन्यस्मिन्न् अपि प्रत्यये कुत्वं यथा स्यात् । मा नो अस्राक् । मा नो अद्राक् । सृजिदृशिभ्यां हि क्विन् विहितः, तयोर् लुङि कुत्वम् एतत् । माङ्योगे ऽपि छन्दसत्वाद् अडागमः । ईट् च न भवति, बहुलं छन्दसि (*७।३।९७) इति । तथा दृग्भ्याम्, दृग्भिः इति क्विबन्तस्य अपि दृशेः कुत्वं भवति । एवं च सति रज्जुसृड्भ्याम् इत्य् अत्र अपि कुत्वं प्राप्नोति । अथ तु न+इष्यते, प्रतिविधानं कर्तव्यम् इति ॥ नशेर् वा
padasya iti vartate / kvinpratyayasya sarvatra padānte kutvam iṣyate / kvin pratyayo yasmād dhātoḥ sa kvinpratyayaḥ, tasya padasyālo 'ntyasya kavargādeśo bhavati / spṛśo 'nudake kvin (*3,2.58) / ghṛtaspṛk / halaspṛk / mantraspṛk / kvinaḥ kuḥ iti vaktavye pratyayagrahaṇaṃ kṛtaṃ bahuvrīhivijñānārtham / kvin pratyayo yasmād vihitas tasmād anyasminn api pratyaye kutvaṃ yathā syāt / mā no asrāk / mā no adrāk / sṛjidṛśibhyāṃ hi kvin vihitaḥ, tayor luṅi kutvam etat / māṅyoge 'pi chandasatvād aḍāgamaḥ / īṭ ca na bhavati, bahulaṃ chandasi (*7.3.97) iti / tathā dṛgbhyām, dṛgbhiḥ iti kvibantasya api dṛśeḥ kutvaṃ bhavati / evaṃ ca sati rajjusṛḍbhyām ity atra api kutvaṃ prāpnoti / atha tu na+iṣyate, pratividhānaṃ kartavyam iti // naśer vā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.