अतश्चाहिंसाद्यर्थस्य शिष्टपरिग्रहे ऽपि तस्य वेदमूलकत्वेनाप्युपपत्तेः तद्विषयशाक्यादिवचनानां शिष्टैः प्रामाण्यानभ्यनुज्ञानात् शिष्टापरिग्रहात् न ततो ज्ञातं सदनुष्ठितं श्रेयस्साधनं भवतीति न तद्विषयतद्वचसां प्रामाण्यमित्यर्थः । तदुक्तं वार्तिके --- तथाच प्रायश्चित्तादिदानकाले यो वाक्यमात्मीयं अन्यकविकृतं वा श्लोकं सूत्रं वोच्चार्य मन्वादिसंवादिप्रायश्चित्तं "दद्यान्न तत् कश्चिदपि धर्मार्थं प्रतिपद्यते । वेदेनैवाभ्यनुज्ञाता येषामेव प्रवक्तृता । नित्यानामभिधेयानां मन्वन्तरयुगादिषु । तेषां विपरिवर्तेषु कुर्वतां धर्मसंहिताः । वचनानि प्रमाणानि नान्येषामिति निश्चयः" । इति ॥ तथा --- "स्मर्यन्ते च पुराणेषु धर्मविप्लुतिहेतुषु । कलौ शाक्यादयस्तेषां को वाक्यं श्रोतुमर्हति" । अतस्सन्मूलमप्यहिंसादिवचनं श्वदृतिप्रक्षिप्तक्षीरवदनुपभोग्यं अविस्त्रम्भणीयं चेति ॥ इति तृतीयं शिष्टाकोपाधिकरणम् ॥ <ब्१> (४ अधिकरणम् । ) अपि वा कारणाग्रहणेप्रयुक्तानिप्रतीयेरन् ॥ अनिबद्धानां वसन्तोत्सवाद्याचाराणां प्रामाण्यं न वेति सन्देहे एतेषां वेदमूलत्वे अष्टकादिवन्मन्वादिभिर्निबन्धनापत्तेः सामान्यतस्तद्विदाञ्चस्मृतिशीले इत्यादिना निबन्धने ऽपि च विशेषतो ऽनिबन्धनेन तेषां श्रुतिदर्शनाभावनिश्चयादप्रामाण्यमिति प्राप्ते --- धर्मबुद्ध्या वैदिकैरनुष्ठीयमानत्वात् स्मृतिवदेव वैदिकत्वम् । विशेषतो ऽनिबन्धनं तु गौरवभिया न दोषः । व्यतिक्रमसाहसदर्शनं तु धर्मबुद्ध्याननुष्ठीयमानत्वात् न वैदिकम् । नचैतावता सर्वस्याप्यवैदिकत्वम् । अत आचाराणामपि धर्माधर्मयोः प्रामाण्यम् ॥ ४ ॥ इति चतुर्थं आचारप्रामाण्याधिकरणम् । <ब्२> (वर्णकान्तरावतरणम्) अथवा --- अत्रोत्सूत्रमथवा न शास्त्रपरिमाणत्वात्
ataścāhiṃsādyarthasya śiṣṭaparigrahe 'pi tasya vedamūlakatvenāpyupapatteḥ tadviṣayaśākyādivacanānāṃ śiṣṭaiḥ prāmāṇyānabhyanujñānāt śiṣṭāparigrahāt na tato jñātaṃ sadanuṣṭhitaṃ śreyassādhanaṃ bhavatīti na tadviṣayatadvacasāṃ prāmāṇyamityarthaḥ / taduktaṃ vārtike --- tathāca prāyaścittādidānakāle yo vākyamātmīyaṃ anyakavikṛtaṃ vā ślokaṃ sūtraṃ voccārya manvādisaṃvādiprāyaścittaṃ "dadyānna tat kaścidapi dharmārthaṃ pratipadyate / vedenaivābhyanujñātā yeṣāmeva pravaktṛtā / nityānāmabhidheyānāṃ manvantarayugādiṣu / teṣāṃ viparivarteṣu kurvatāṃ dharmasaṃhitāḥ / vacanāni pramāṇāni nānyeṣāmiti niścayaḥ" / iti // tathā --- "smaryante ca purāṇeṣu dharmaviplutihetuṣu / kalau śākyādayasteṣāṃ ko vākyaṃ śrotumarhati" / atassanmūlamapyahiṃsādivacanaṃ śvadṛtiprakṣiptakṣīravadanupabhogyaṃ avistrambhaṇīyaṃ ceti // iti tṛtīyaṃ śiṣṭākopādhikaraṇam // <B1> (4 adhikaraṇam / ) api vā kāraṇāgrahaṇeprayuktānipratīyeran // anibaddhānāṃ vasantotsavādyācārāṇāṃ prāmāṇyaṃ na veti sandehe eteṣāṃ vedamūlatve aṣṭakādivanmanvādibhirnibandhanāpatteḥ sāmānyatastadvidāñcasmṛtiśīle ityādinā nibandhane 'pi ca viśeṣato 'nibandhanena teṣāṃ śrutidarśanābhāvaniścayādaprāmāṇyamiti prāpte --- dharmabuddhyā vaidikairanuṣṭhīyamānatvāt smṛtivadeva vaidikatvam / viśeṣato 'nibandhanaṃ tu gauravabhiyā na doṣaḥ / vyatikramasāhasadarśanaṃ tu dharmabuddhyānanuṣṭhīyamānatvāt na vaidikam / nacaitāvatā sarvasyāpyavaidikatvam / ata ācārāṇāmapi dharmādharmayoḥ prāmāṇyam // 4 // iti caturthaṃ ācāraprāmāṇyādhikaraṇam / <B2> (varṇakāntarāvataraṇam) athavā --- atrotsūtramathavā na śāstraparimāṇatvāt
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.