न कल्याणाशयाः पापप्रतारणामनुविधीयन्त इत्याशयशुद्धौ प्रयतितव्यम् । तद्यथानुश्रूयते - बोधिसत्त्वः किल स्वपुण्यप्रभावोपनतामानतसर्वसामन्तां प्रशान्तस्वपरचक्राद्युपद्रवत्वादकण्टकामसपत्नामेकातपत्रां दायाद्यक्रमागतां पृथिवीं पालयामास । नाथः पृथिव्याः स जितेन्द्रियारिर्भुंक्तावगीतेषु फलेष्वसक्तः । प्रजाहितेष्वाहितसर्वभावो घर्मैककार्यो मुनिवद् बभूव
na kalyāṇāśayāḥ pāpapratāraṇāmanuvidhīyanta ityāśayaśuddhau prayatitavyam / tadyathānuśrūyate - bodhisattvaḥ kila svapuṇyaprabhāvopanatāmānatasarvasāmantāṃ praśāntasvaparacakrādyupadravatvādakaṇṭakāmasapatnāmekātapatrāṃ dāyādyakramāgatāṃ pṛthivīṃ pālayāmāsa / nāthaḥ pṛthivyāḥ sa jitendriyārirbhuṃktāvagīteṣu phaleṣvasaktaḥ / prajāhiteṣvāhitasarvabhāvo gharmaikakāryo munivad babhūva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवेद लोकस्य हि स स्वभावं प्रधानचर्यानुकृतिप्रधानम् । श्रेयः समाधित्सुरतः प्रजासु विशेषतो धर्मविधौ ससञ्जे
viveda lokasya hi sa svabhāvaṃ pradhānacaryānukṛtipradhānam / śreyaḥ samādhitsurataḥ prajāsu viśeṣato dharmavidhau sasañje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददौ धनं शीलविधिं समाददे क्षमां निषेवे जगदर्थमैहत । प्रजाहिताध्याशयसौम्यदर्शनः स मूर्तिमान्धर्म इव व्यरोचत
dadau dhanaṃ śīlavidhiṃ samādade kṣamāṃ niṣeve jagadarthamaihata / prajāhitādhyāśayasaumyadarśanaḥ sa mūrtimāndharma iva vyarocata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कदाचित्तद्भुजाभिगुप्तमपि तं विषयं सत्त्वानां कर्मवैगुण्यात्प्रमादवशगत्वाच्च वर्षकर्माधिकृतानां देवपुत्राणां दुर्वृष्टिपर्याकुलता क्वचित्क्वचिदभिदुद्राव । अथ स राजा व्यक्तमयं मम प्रजानां वा धर्मापचारात्समुपनतो ऽनर्थ इति निश्चितमतिः संरूढहिताध्याशयत्वात्प्रजासु तद्दुःखममृष्यमाणो धर्मतत्त्वज्ञसंमतान्पुरोहितप्रमुखान्ब्राह्मवृद्धान्मतिसचिवांश्च तदुद्धरणोपायं पप्रच्छ । अथ ते वेदविहितमनेकप्राणिशतवधारम्भभीषणं यज्ञविधिं सुवृष्टिहेतुं मन्यमानास्तस्मै संवर्णयामासुः । विदितवृत्तान्तस्तु स राजा यज्ञविहितानां प्राणिवैशसानां करुणात्मकत्वान्न तेषां तद्वचनं भावेनाभ्यनन्दत् । विनयानुवृत्त्या चैनान्प्रत्याख्यानरूक्षाक्षरमनुक्त्वा प्रस्तावान्तरेणैषां तां कथां तिरश्चकार । ते पुनरपि तं राजानं धर्मसंकथाप्रस्तावलब्धावसरा गाम्भीर्यावगूढं तस्य भावमजानाना यज्ञप्रवृत्तये समनुशशासुः - कार्याणि राज्ञां नियतानि यानि लाभे पृथिव्याः परिपालने च । नात्येति कालस्तव तानि नित्यं तेषां क्रमो धर्मसुखानि यद्वत्
atha kadācittadbhujābhiguptamapi taṃ viṣayaṃ sattvānāṃ karmavaiguṇyātpramādavaśagatvācca varṣakarmādhikṛtānāṃ devaputrāṇāṃ durvṛṣṭiparyākulatā kvacitkvacidabhidudrāva / atha sa rājā vyaktamayaṃ mama prajānāṃ vā dharmāpacārātsamupanato 'nartha iti niścitamatiḥ saṃrūḍhahitādhyāśayatvātprajāsu tadduḥkhamamṛṣyamāṇo dharmatattvajñasaṃmatānpurohitapramukhānbrāhmavṛddhānmatisacivāṃśca taduddharaṇopāyaṃ papraccha / atha te vedavihitamanekaprāṇiśatavadhārambhabhīṣaṇaṃ yajñavidhiṃ suvṛṣṭihetuṃ manyamānāstasmai saṃvarṇayāmāsuḥ / viditavṛttāntastu sa rājā yajñavihitānāṃ prāṇivaiśasānāṃ karuṇātmakatvānna teṣāṃ tadvacanaṃ bhāvenābhyanandat / vinayānuvṛttyā cainānpratyākhyānarūkṣākṣaramanuktvā prastāvāntareṇaiṣāṃ tāṃ kathāṃ tiraścakāra / te punarapi taṃ rājānaṃ dharmasaṃkathāprastāvalabdhāvasarā gāmbhīryāvagūḍhaṃ tasya bhāvamajānānā yajñapravṛttaye samanuśaśāsuḥ - kāryāṇi rājñāṃ niyatāni yāni lābhe pṛthivyāḥ paripālane ca / nātyeti kālastava tāni nityaṃ teṣāṃ kramo dharmasukhāni yadvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिवर्गसेवानिपुणस्य तस्य प्रजाहितार्थं धृतकार्मुकस्य । यज्ञाभिधाने सुरलोकसेतौ प्रमादतन्द्रेव कथं मतिस्ते
trivargasevānipuṇasya tasya prajāhitārthaṃ dhṛtakārmukasya / yajñābhidhāne suralokasetau pramādatandreva kathaṃ matiste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृत्यैरिवाज्ञा बहु मन्यते ते साक्षादियं सिद्धिरिति क्षितीशैः । श्रेयांसि कीर्तिज्वलितानि चेतुं यज्ञैरयं ते रिपुकाल कालः
bhṛtyairivājñā bahu manyate te sākṣādiyaṃ siddhiriti kṣitīśaiḥ / śreyāṃsi kīrtijvalitāni cetuṃ yajñairayaṃ te ripukāla kālaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामं सदा दीक्षित एव च त्वं दानप्रसङ्गान्नियमादराच्च । वेदप्रसिद्धैः क्रतुभिस्तथापि युक्तं भवेन्मोक्तुमृणं सुराणाम्
kāmaṃ sadā dīkṣita eva ca tvaṃ dānaprasaṅgānniyamādarācca / vedaprasiddhaiḥ kratubhistathāpi yuktaṃ bhavenmoktumṛṇaṃ surāṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्विष्ट्याभितुष्टानि हि दैवतानि भूतानि वृष्ट्या प्रतिमानयन्ति । इति प्रजानां हितमात्मनश्च यशस्करं यज्ञविधिं जुषस्व
sviṣṭyābhituṣṭāni hi daivatāni bhūtāni vṛṣṭyā pratimānayanti / iti prajānāṃ hitamātmanaśca yaśaskaraṃ yajñavidhiṃ juṣasva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य चिन्ता प्रादुरभवत् - अतिदुर्न्यस्तो बतायं परप्रत्ययहार्यपेलवमतिरमीमांसको धर्मप्रियः श्रद्दधानो जनो यत्र हि नाम - य एव लोकेषु शरण्यसम्मतास्त एव हिंसामपि धर्मतो गताः । विवर्तते कष्टमपायसङ्कटे जनस्तदादेशितकापथानुगः
tasya cintā prādurabhavat - atidurnyasto batāyaṃ parapratyayahāryapelavamatiramīmāṃsako dharmapriyaḥ śraddadhāno jano yatra hi nāma - ya eva lokeṣu śaraṇyasammatāsta eva hiṃsāmapi dharmato gatāḥ / vivartate kaṣṭamapāyasaṅkaṭe janastadādeśitakāpathānugaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को हि नामाभिसम्बन्धो धर्मस्य पशुहिंसया । सुरलोकाधिवासस्य दैवतप्रीणनस्य वा
ko hi nāmābhisambandho dharmasya paśuhiṃsayā / suralokādhivāsasya daivataprīṇanasya vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशस्यमानः किल मन्त्रशक्तिभिः पशुर्दिवं गच्छति तेन तद्वधः । उपैति धर्मत्वमितीदमप्यसत्परैः कृतं को हि परत्र लप्स्यते
viśasyamānaḥ kila mantraśaktibhiḥ paśurdivaṃ gacchati tena tadvadhaḥ / upaiti dharmatvamitīdamapyasatparaiḥ kṛtaṃ ko hi paratra lapsyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असत्प्रवृत्तेरनिवृत्तमानसः शुभेषु कर्मस्वविरूढनिश्चयः । पशुर्दिवं यास्यति केन हेतुना हतो ऽपि यज्ञे स्वकृताश्रयाद्विना
asatpravṛtteranivṛttamānasaḥ śubheṣu karmasvavirūḍhaniścayaḥ / paśurdivaṃ yāsyati kena hetunā hato 'pi yajñe svakṛtāśrayādvinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतश्च यज्ञे त्रिदिवं यदि व्रजेन्ननु व्रजेयुः पशुतां स्वयं द्विजाः । यतस्तु नायं विधिरीक्ष्यते क्वचिद्वचस्तदेषां क इव ग्रहीष्यति
hataśca yajñe tridivaṃ yadi vrajennanu vrajeyuḥ paśutāṃ svayaṃ dvijāḥ / yatastu nāyaṃ vidhirīkṣyate kvacidvacastadeṣāṃ ka iva grahīṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतुल्यगन्धर्द्धिरसौजसं शुभां सुधां किलोत्सृज्य वराप्सरोधृताम् । मुदं प्रयास्यन्ति वपादिकारणाद्वधेन शोच्यस्य पशोर्दिवौकसः
atulyagandharddhirasaujasaṃ śubhāṃ sudhāṃ kilotsṛjya varāpsarodhṛtām / mudaṃ prayāsyanti vapādikāraṇādvadhena śocyasya paśordivaukasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाः क्रियास्तव हितप्रवणाः प्रजानां तत्रावमाननविधेर्नरदेव को ऽर्थः । ब्रह्मापि ते चरितमभ्यनुमन्तुमर्हः साधुप्रमाण परमत्र भवान्प्रमाणम्
sarvāḥ kriyāstava hitapravaṇāḥ prajānāṃ tatrāvamānanavidhernaradeva ko 'rthaḥ / brahmāpi te caritamabhyanumantumarhaḥ sādhupramāṇa paramatra bhavānpramāṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियं यदेव देवस्य तदस्माकमपि प्रियम् । अस्मत्प्रियहितादन्यद् दृश्यते न हि ते प्रियम्
priyaṃ yadeva devasya tadasmākamapi priyam / asmatpriyahitādanyad dṛśyate na hi te priyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति प्रतिगृहीतवचनः पौरजनापदैः स राजा जनप्रकाशेनाडम्बरेण प्रत्ययितानमात्यान्पापजनोपग्रहणार्थं जनपदं नगराणि च प्रेषयामास समन्ततश्च प्रत्यहमिति घोषणाः कारयामास । अभयमभयदो ददाति राजा स्थिरशुचिशीलधनाय सज्जनाय । अविनयनिरतैः प्रजाहितार्थं नरपशुभिस्तु सहस्रशो यियक्षुः
iti pratigṛhītavacanaḥ paurajanāpadaiḥ sa rājā janaprakāśenāḍambareṇa pratyayitānamātyānpāpajanopagrahaṇārthaṃ janapadaṃ nagarāṇi ca preṣayāmāsa samantataśca pratyahamiti ghoṣaṇāḥ kārayāmāsa / abhayamabhayado dadāti rājā sthiraśuciśīladhanāya sajjanāya / avinayanirataiḥ prajāhitārthaṃ narapaśubhistu sahasraśo yiyakṣuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यः कश्चिदतः प्रभृत्यविनयश्लाघानुवृत्त्युद्भवात् सामन्तक्षितिपार्चितामपि नृपस्याज्ञामवज्ञास्यति । स स्वैरेव विषह्य यज्ञपशुतामापादितः कर्मभिर् यूपाबद्धतनुर्विषादकृपणः शुष्यञ्जनैर्द्रक्ष्यते
tadyaḥ kaścidataḥ prabhṛtyavinayaślāghānuvṛttyudbhavāt sāmantakṣitipārcitāmapi nṛpasyājñāmavajñāsyati / sa svaireva viṣahya yajñapaśutāmāpāditaḥ karmabhir yūpābaddhatanurviṣādakṛpaṇaḥ śuṣyañjanairdrakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तद्विषयनिवासिनः पुरुषा यज्ञपशुनिमित्तं दुःशीलपुरुषान्वेषणादरं तमन्ववेक्ष्य राज्ञस्तां च घोषणामतिभीषणां प्रत्यहमुपश्रृण्वन्तः पापजनोपग्रहावहितांश्च राजपुरुषान्समन्ततः समापततो ऽभिवीक्ष्य त्यक्तदौःशील्यानुरागाः शीलसंवरसमादानपरा वैरप्रसङ्गपराङ्मुखाः परस्परप्रेमगौरवसुमुखाः प्रशान्तविग्रहविवादा गुरुजनवचनानुवर्तिनः संविभागविशारदाः प्रियातिथयो विनयनैभृत्यश्लाघिनः कृत इव युगे बभूवुः । भयेन मृत्योः परलोकचिन्तया कुलाभिमानेन यशो ऽनुरक्षया । सुशुक्लभावाच्च विरुढया ह्रिया जनः सः शीलामलभूषणो ऽभवत्
atha tadviṣayanivāsinaḥ puruṣā yajñapaśunimittaṃ duḥśīlapuruṣānveṣaṇādaraṃ tamanvavekṣya rājñastāṃ ca ghoṣaṇāmatibhīṣaṇāṃ pratyahamupaśrṛṇvantaḥ pāpajanopagrahāvahitāṃśca rājapuruṣānsamantataḥ samāpatato 'bhivīkṣya tyaktadauḥśīlyānurāgāḥ śīlasaṃvarasamādānaparā vairaprasaṅgaparāṅmukhāḥ parasparapremagauravasumukhāḥ praśāntavigrahavivādā gurujanavacanānuvartinaḥ saṃvibhāgaviśāradāḥ priyātithayo vinayanaibhṛtyaślāghinaḥ kṛta iva yuge babhūvuḥ / bhayena mṛtyoḥ paralokacintayā kulābhimānena yaśo 'nurakṣayā / suśuklabhāvācca viruḍhayā hriyā janaḥ saḥ śīlāmalabhūṣaṇo 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा यथा धर्मपरो ऽभवज्जनस्तथा तथा रक्षिजनो विशेषतः । चकार दुःशीलजनाभिमार्गणामतश्च धर्मान्न चचाल कश्चन
yathā yathā dharmaparo 'bhavajjanastathā tathā rakṣijano viśeṣataḥ / cakāra duḥśīlajanābhimārgaṇāmataśca dharmānna cacāla kaścana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वदेशवृत्तान्तमथोपशुश्रुवानिमं नृपः प्रीतिविशेषभूषणः । चरान्प्रियाख्यानकदानविस्तरैः सन्तर्पयित्वा सचिवान्समन्वशात्
svadeśavṛttāntamathopaśuśruvānimaṃ nṛpaḥ prītiviśeṣabhūṣaṇaḥ / carānpriyākhyānakadānavistaraiḥ santarpayitvā sacivānsamanvaśāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परा मनीषा मम रक्षितुं प्रजा गताश्च ताः सम्प्रति दक्षिणीयताम् । इदं च यज्ञाय धनं प्रतर्कितं यियक्षुरस्मीति यथाप्रतर्कितम्
parā manīṣā mama rakṣituṃ prajā gatāśca tāḥ samprati dakṣiṇīyatām / idaṃ ca yajñāya dhanaṃ pratarkitaṃ yiyakṣurasmīti yathāpratarkitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदीप्सितं यस्य सुखेन्धनं धनं प्रकाममाप्नोतु स तन्मदन्तिकात् । इतीयमस्मद्विषयोपतापिनी दरिद्रता निर्विषया यथा भवेत्
yadīpsitaṃ yasya sukhendhanaṃ dhanaṃ prakāmamāpnotu sa tanmadantikāt / itīyamasmadviṣayopatāpinī daridratā nirviṣayā yathā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयि प्रजारक्षणनिश्चयस्थिते सहायसम्पत्परिवृद्धसाधने । इयं जनार्तिर्मदमर्षदीपनी मुहुर्मुंहुर्मे ज्वलतीव चेतसि
mayi prajārakṣaṇaniścayasthite sahāyasampatparivṛddhasādhane / iyaṃ janārtirmadamarṣadīpanī muhurmuṃhurme jvalatīva cetasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ ते तस्य राज्ञः सचिवाः परममिति प्रतिगृह्य तद्वचनं सर्वेषु ग्रामनगरनिगमेषु मार्गविश्रामप्रदेशेषु च दानशालाः कारयित्वा यथासन्दिष्टं राज्ञा प्रत्यहमर्थिजनमभिलषितैरर्थविसर्गैः सन्तर्पयामासुः । अथ विहाय जनः स दरिद्रतां सममवाप्तवसुर्वसुधाधिपात् । विविधचित्रपरिच्छदभूषणः प्रविततोत्सवशोभ इवाभवत्
atha te tasya rājñaḥ sacivāḥ paramamiti pratigṛhya tadvacanaṃ sarveṣu grāmanagaranigameṣu mārgaviśrāmapradeśeṣu ca dānaśālāḥ kārayitvā yathāsandiṣṭaṃ rājñā pratyahamarthijanamabhilaṣitairarthavisargaiḥ santarpayāmāsuḥ / atha vihāya janaḥ sa daridratāṃ samamavāptavasurvasudhādhipāt / vividhacitraparicchadabhūṣaṇaḥ pravitatotsavaśobha ivābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमुदितार्थिजनस्तुतिसञ्चितं प्रविततान नृपस्य दिशो यशः । तनुतरङ्गविवर्धितविस्तरं सर इवाम्बुजकेसरजं रजः
pramuditārthijanastutisañcitaṃ pravitatāna nṛpasya diśo yaśaḥ / tanutaraṅgavivardhitavistaraṃ sara ivāmbujakesarajaṃ rajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समभिभूतबलाः कुशलोच्छ्रयैर्विलयमीयुरसङ्गमुपद्रवाः
samabhibhūtabalāḥ kuśalocchrayairvilayamīyurasaṅgamupadravāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविषमत्वसुखा ऋतवो ऽभवन्नवनृपा इव धर्मपरायणाः । विविधसस्यधरा च वसुन्धरा सकमलामलनीलजलाशया
aviṣamatvasukhā ṛtavo 'bhavannavanṛpā iva dharmaparāyaṇāḥ / vividhasasyadharā ca vasundharā sakamalāmalanīlajalāśayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जनमभ्यरुजन्प्रबला रुजः पटुतरं गुणमोषधयो दधुः । ऋतुवशेन ववौ नियतो ऽनिलः परिययुश्च शुभेन पथा ग्रहाः
na janamabhyarujanprabalā rujaḥ paṭutaraṃ guṇamoṣadhayo dadhuḥ / ṛtuvaśena vavau niyato 'nilaḥ pariyayuśca śubhena pathā grahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न परचक्रकृतं समभूद्भयं न च परस्परजं न च दैविकम् । नियमधर्मपरे निभृते जने कृतमिवात्र युगं समपद्यत
na paracakrakṛtaṃ samabhūdbhayaṃ na ca parasparajaṃ na ca daivikam / niyamadharmapare nibhṛte jane kṛtamivātra yugaṃ samapadyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैवं प्रवृत्तेन धर्मयज्ञेन राज्ञा प्रशमितेष्वर्थिजनदुःखेषु सार्धमुपद्रवैः प्रमुदितजनसम्बाधायामभ्युदयरम्यदर्शनायां वसुन्धरायां नृपतेराशीर्वचनाध्ययनसव्यापारे लोके वितन्यमाने समन्ततो राजयशसि प्रसादावर्जितमतिः कश्चिदमात्यमुख्यो राजानमित्युवाच - सुष्ठु खल्विदमुच्यते - उत्तमाधममध्यानां कार्याणां नित्यदर्शनात् । उपर्युपरि बुद्धीनां चरन्तीश्वरबुद्धयः
athaivaṃ pravṛttena dharmayajñena rājñā praśamiteṣvarthijanaduḥkheṣu sārdhamupadravaiḥ pramuditajanasambādhāyāmabhyudayaramyadarśanāyāṃ vasundharāyāṃ nṛpaterāśīrvacanādhyayanasavyāpāre loke vitanyamāne samantato rājayaśasi prasādāvarjitamatiḥ kaścidamātyamukhyo rājānamityuvāca - suṣṭhu khalvidamucyate - uttamādhamamadhyānāṃ kāryāṇāṃ nityadarśanāt / uparyupari buddhīnāṃ carantīśvarabuddhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति । देवेन हि पशुवैशसवाच्यदोषविरहितेन धर्मयज्ञेन प्रजानामुभयलोकहितं सम्पादितमुपद्रवाश्च प्रशमं नीता दारिद्र्यदुःखानि च शीले प्रतिष्ठापितानाम् । किं बहुना? सभाग्यास्ताः प्रजाः । लक्ष्मेव क्षणदाकरस्य विततं गात्रे न कृष्णाजिनं दीक्षायन्त्रणया निसर्गललिता चेष्टा न मन्दोद्यमः । मूर्ध्नश्छत्रनिभस्य केशरचना शोभा तथैवाथ च त्यागैस्ते शतयज्वनो ऽप्यपहृतः कीर्त्याश्रयो विस्मयः
iti / devena hi paśuvaiśasavācyadoṣavirahitena dharmayajñena prajānāmubhayalokahitaṃ sampāditamupadravāśca praśamaṃ nītā dāridryaduḥkhāni ca śīle pratiṣṭhāpitānām / kiṃ bahunā? sabhāgyāstāḥ prajāḥ / lakṣmeva kṣaṇadākarasya vitataṃ gātre na kṛṣṇājinaṃ dīkṣāyantraṇayā nisargalalitā ceṣṭā na mandodyamaḥ / mūrdhnaśchatranibhasya keśaracanā śobhā tathaivātha ca tyāgaiste śatayajvano 'pyapahṛtaḥ kīrtyāśrayo vismayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिंसाविषक्तः कृपणः फलेप्सोः प्रायेण लोकस्य नयज्ञ यज्ञः । यज्ञस्तु कीर्त्याभरणः समस्ते शीलस्य निर्दोषमनोहरस्य
hiṃsāviṣaktaḥ kṛpaṇaḥ phalepsoḥ prāyeṇa lokasya nayajña yajñaḥ / yajñastu kīrtyābharaṇaḥ samaste śīlasya nirdoṣamanoharasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो प्रजानां भाग्यानि यासां गोपायिता भवान् । प्रजानामपि हि व्यक्तं नैवं स्याद् गोपिता पिता
aho prajānāṃ bhāgyāni yāsāṃ gopāyitā bhavān / prajānāmapi hi vyaktaṃ naivaṃ syād gopitā pitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपर उवाच - दानं नाम धनोदये सति जनो दत्ते तदाशावशः स्याच्छीले ऽपि च लोकपंक्त्यभिमुखः स्वर्गे च जातस्पृहः । या त्वेषा परकार्यदक्षिणतया तद्वत्प्रवृत्तिस्तयोर् नाविद्वत्सु न सत्त्वयोगविधुरेष्वेषा समालक्ष्यते
apara uvāca - dānaṃ nāma dhanodaye sati jano datte tadāśāvaśaḥ syācchīle 'pi ca lokapaṃktyabhimukhaḥ svarge ca jātaspṛhaḥ / yā tveṣā parakāryadakṣiṇatayā tadvatpravṛttistayor nāvidvatsu na sattvayogavidhureṣveṣā samālakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेवं कल्याणाशया न पापप्रतारणामनुविधीयन्त इत्याशयशुद्धौ प्रयतितव्यम् । इति प्रजाहितोद्योगः श्रेयःकीर्तिसुखावहः । यन्नृपाणामतो नालं तमनादृत्य वर्तितुम्
tadevaṃ kalyāṇāśayā na pāpapratāraṇāmanuvidhīyanta ityāśayaśuddhau prayatitavyam / iti prajāhitodyogaḥ śreyaḥkīrtisukhāvahaḥ / yannṛpāṇāmato nālaṃ tamanādṛtya vartitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.