Kautilya: Arthasastra 13.5

द्विविधं विजिगीषोः समुत्थानं - अटव्यादिकम् एकग्रामआदिकं च ॥

dvividhaṃ vijigīṣoḥ samutthānaṃ - aṭavy.ādikam eka.grāma.ādikaṃ ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिविधश् च^अस्य लम्भः - नवो, भूतपूर्वः, पित्र्य इति ॥

trividhaś ca^asya lambhaḥ - navo, bhūta.pūrvaḥ, pitrya iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवम् अवाप्य लाभं परदोषान् स्वगुणैश् छादयेत्, गुणान् गुणद्वैगुण्येन ॥

navam avāpya lābhaṃ para.doṣān sva.guṇaiś chādayet, guṇān guṇa.dvaiguṇyena //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वधर्मकर्मअनुग्रहपरिहारदानमानकर्मभिश् च प्रकृतिप्रियहितान्य् अनुवर्तेत ॥

sva.dharma.karma.anugraha.parihāra.dāna.māna.karmabhiś ca prakṛti.priya.hitāny anuvarteta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथासम्भाषितं च कृत्यपक्षम् उपग्राहयेत्, भूयश् च कृतप्रयासम् ॥

yathā.sambhāṣitaṃ ca kṛtya.pakṣam upagrāhayet, bhūyaś ca kṛta.prayāsam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविश्वासो हि विसंवादकः स्वेषां परेषां च भवति, प्रकृतिविरुद्धआचारश् च ॥

aviśvāso hi visaṃvādakaḥ sveṣāṃ pareṣāṃ ca bhavati, prakṛti.viruddha.ācāraś ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् समानशीलवेषभाषाआचारताम् उपगछेत् ॥

tasmāt samāna.śīla.veṣa.bhāṣā.ācāratām upagachet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशदैवतस्माजौत्सवविहारेषु च भक्तिम् अनुवर्तेत ॥

deśa.daivata.smāja.utsava.vihāreṣu ca bhaktim anuvarteta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशग्रामजातिसंघमुख्येषु च^अभीक्ष्णं सत्त्रिणः परस्य^अपचारं दर्शयेयुः, माहाभाग्यं भक्तिं च तेषु स्वामिनः, स्वामिसत्कारं च विद्यमानम् ॥

deśa.grāma.jāti.saṃgha.mukhyeṣu ca^abhīkṣṇaṃ sattriṇaḥ parasya^apacāraṃ darśayeyuḥ, māhābhāgyaṃ bhaktiṃ ca teṣu svāminaḥ, svāmi.satkāraṃ ca vidyamānam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उचितैश् च^एनान् भोगपरिहाररक्षाअवेक्षणैर् भुञ्जीत ॥

ucitaiś ca^enān bhoga.parihāra.rakṣā.avekṣaṇair bhuñjīta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदेवताआश्रमपूजनं च विद्यावाक्यधर्मशूरपुरुषाणां च भूमिद्रव्यदानपरिहारान् कारयेत्, सर्वबन्धनमोक्षणम् अनुग्रहं दीनअनाथव्याधितानां च ॥

sarva.devatā.āśrama.pūjanaṃ ca vidyā.vākya.dharma.śūra.puruṣāṇāṃ ca bhūmi.dravya.dāna.parihārān kārayet, sarva.bandhana.mokṣaṇam anugrahaṃ dīna.anātha.vyādhitānāṃ ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चातुर्मास्येष्व् अर्धमासिकम् अघातम्, पौर्णमासीषु च चातूरात्रिकं राजदेशनक्षत्रेष्व् ऐकरात्रिकम् ॥

cāturmāsyeṣv ardha.māsikam aghātam, paurṇamāsīṣu ca cātūrātrikaṃ rāja.deśa.nakṣatreṣv aikarātrikam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योनिबालवधं पुंस्त्वौपघातं च प्रतिषेधयेत् ॥

yoni.bāla.vadhaṃ puṃstva.upaghātaṃ ca pratiṣedhayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच् च कोशदण्डौपघातकम् अधर्मिष्ठं वा चरित्रं मन्येत तद् अपनीय धर्म्यव्यवहारं स्थापयेत् ॥

yac ca kośa.daṇḍa.upaghātakam adharmiṣṭhaṃ vā caritraṃ manyeta tad apanīya dharmya.vyavahāraṃ sthāpayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चोरप्रकृतीनां म्लेच्छजातीनां च स्थानविपर्यासम् अनेकस्थं कारयेत्, दुर्गराष्ट्रदण्डमुख्यानां च ॥

cora.prakṛtīnāṃ mleccha.jātīnāṃ ca sthāna.viparyāsam anekasthaṃ kārayet, durga.rāṣṭra.daṇḍa.mukhyānāṃ ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराउपगृहीतानां च मन्त्रिपुरोहितानां परस्य प्रत्यन्तेष्व् अनेकस्थं वासं कारयेत् ॥

parā.upagṛhītānāṃ ca mantri.purohitānāṃ parasya pratyanteṣv anekasthaṃ vāsaṃ kārayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपकारसमर्थान् अनुक्षियतो वा भर्तृविनाशम् उपांशुदण्डेन प्रशमयेत् ॥

apakāra.samarthān anukṣiyato vā bhartṛ.vināśam upāṃśu.daṇḍena praśamayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वदेशीयान् वा परेण वा^अपरुद्धान् अपवाहितस्थानेषु स्थापयेत् ॥

sva.deśīyān vā pareṇa vā^aparuddhān apavāhita.sthāneṣu sthāpayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश् च तत्कुलीनः प्रत्यादेयम् आदातुं शक्तः, प्रत्यन्तअटवीस्थो वा प्रबाधितुम् अभिजातः, तस्मै विगुणां भूमिं प्रयच्छेत्, गुणवत्याश् चतुर्भागं वा कोशदण्डदानम् अवस्थाप्य, यद् उपकुर्वाणः पौरजानपदान् कोपयेत् ॥

yaś ca tat.kulīnaḥ pratyādeyam ādātuṃ śaktaḥ, pratyanta.aṭavīstho vā prabādhitum abhijātaḥ, tasmai viguṇāṃ bhūmiṃ prayacchet, guṇavatyāś catur.bhāgaṃ vā kośa.daṇḍa.dānam avasthāpya, yad upakurvāṇaḥ paura.jānapadān kopayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुपितैस् तैर् एनं घातयेत् ॥

kupitais tair enaṃ ghātayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतिभिर् उपक्रुष्टम् अपनयेत्, औपघातिके वा देशे निवेशयेत् - इति ॥

prakṛtibhir upakruṣṭam apanayet, aupaghātike vā deśe niveśayet - iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतपूर्वे येन दोषेण^अपवृत्तस् तं प्रकृतिदोषं छादयेत्, येन च गुणेन^उपावृत्तस् तं तीव्रीकुर्यात् - इति ॥

bhūta.pūrve yena doṣeṇa^apavṛttas taṃ prakṛti.doṣaṃ chādayet, yena ca guṇena^upāvṛttas taṃ tīvrī.kuryāt - iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्र्ये पितुर् दोषांश् छादयेत्, गुणांश् च प्रकाशयेत् - इति ॥

pitrye pitur doṣāṃś chādayet, guṇāṃś ca prakāśayet - iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चरित्रम् अकृतं धर्म्यं कृतं च^अन्यैः प्रवर्तयेत् । प्रवर्तयेन् न च^अधर्म्यं कृतं च^अन्यैर् निवर्तयेत् ॥ए

caritram akṛtaṃ dharmyaṃ kṛtaṃ ca^anyaiḥ pravartayet / pravartayen na ca^adharmyaṃ kṛtaṃ ca^anyair nivartayet //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.