एष ते ऽग्निर् नचिकेतः स्वर्ग्यो यम् अवृणीथा द्वितीयेन वरेण । एतम् अग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासस् तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥ एष ते तुभ्यम् अग्निर् वरो हे नचिकेतः, स्वर्ग्यः स्वर्गसाधनो यम् अग्निं वरम् अवृणीथाः प्रार्थितवानसि द्वितीयेन वरेण, सो ऽग्निर् वरो दत्त इत्य् उक्तोपसंहारः । किञ् चैतम् अग्निं तवैव नाम्ना प्रवक्ष्यन्ति जनासो जना इत्य् एतत् । एष वरो दत्तो मया चतुर्थस् तुष्टेन । तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व । तस्मिन् ह्य् अदत्त ऋणवान् एवाहम् इत्य् आभिप्रायः ॥ कउभ्_१।१९।१,१।१९ ॥ एतावद् ध्य् अतिक्रान्तेन विधिप्रतिषेधार्थेन मन्त्रब्राह्मणेनावगन्तव्यं यद्वरद्वयसूचितं वस्तु नात्मतत्त्वविषययाथात्म्यविज्ञानम् । अतो विधिप्रतिषेधार्थविषयस्यात्मनि क्रियाकारकफलाध्यारोपणलक्षणस्य स्वाभाविकस्याज्ञानस्य संसारबीजस्य निवृत्त्यर्थं तद्विपरीतब्रह्मात्मैकत्वविज्ञानं क्रियाकारकफलाध्यारोपणलक्षणशून्यम् आत्यन्तिकनिःश्रेयसप्रयोजनं वक्तव्यम् इत्य् उत्तरो ग्रन्थ आरभ्यते । तम् एतम् अर्थं द्वितीयवरप्राप्त्याप्य् अकृतार्थत्वं तृतीयवरगोचरम् आत्मज्ञानम् अन्तरेण इत्य् आख्यायिकया प्रपञ्चयति --
eṣa te 'gnir naciketaḥ svargyo yam avṛṇīthā dvitīyena vareṇa / etam agniṃ tavaiva pravakṣyanti janāsas tṛtīyaṃ varaṃ naciketo vṛṇīṣva // eṣa te tubhyam agnir varo he naciketaḥ, svargyaḥ svargasādhano yam agniṃ varam avṛṇīthāḥ prārthitavānasi dvitīyena vareṇa, so 'gnir varo datta ity uktopasaṃhāraḥ / kiñ caitam agniṃ tavaiva nāmnā pravakṣyanti janāso janā ity etat / eṣa varo datto mayā caturthas tuṣṭena / tṛtīyaṃ varaṃ naciketo vṛṇīṣva / tasmin hy adatta ṛṇavān evāham ity ābhiprāyaḥ // KaUBh_1.19/1,1.19 // etāvad dhy atikrāntena vidhipratiṣedhārthena mantrabrāhmaṇenāvagantavyaṃ yadvaradvayasūcitaṃ vastu nātmatattvaviṣayayāthātmyavijñānam / ato vidhipratiṣedhārthaviṣayasyātmani kriyākārakaphalādhyāropaṇalakṣaṇasya svābhāvikasyājñānasya saṃsārabījasya nivṛttyarthaṃ tadviparītabrahmātmaikatvavijñānaṃ kriyākārakaphalādhyāropaṇalakṣaṇaśūnyam ātyantikaniḥśreyasaprayojanaṃ vaktavyam ity uttaro grantha ārabhyate / tam etam arthaṃ dvitīyavaraprāptyāpy akṛtārthatvaṃ tṛtīyavaragocaram ātmajñānam antareṇa ity ākhyāyikayā prapañcayati --
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.