बहूनाम् एमि प्रथमो बहूनाम् एमि मध्यमः । किं स्विद् यमस्य कर्तव्यं यन् मयाद्य करिष्यति ॥ स एवम् उक्तः पुत्र एकान्ते परिदेवयाञ् चकार । कथम् इत्य् उच्यते -- बहूनां शिष्याणां पुत्राणां वा एमि गच्छामि प्रथमः सन्मुख्यया शिष्यादिवृत्त्येत्य् अर्थः । मध्यमानां च बहूनां मध्यमो मध्यमयैव वृत्त्यैमि । नाधमया कदाचिद् अपि । तम् एवं विशिष्टगुणम् अपि पुत्रं मां "मृत्यवे त्वा ददामि" (कउ १।४) इत्य् उक्तवान् पिता । स किं स्विद् यमस्य कर्तव्यं प्रयोजनं मया प्रत्तेन करिष्यति यत्कर्तव्यम् अद्य? नूनं प्रयोजनम् अनपेक्ष्यैव क्रोधवशाद् उक्तवान् पिता । तथापि तत्पितुर् वचो मृषा मा भूदिति ॥ कउभ्_१।५।१,१।५ ॥ एवं मत्वा परिदेवनापूर्वकम् आह पितरं शोकाविष्ट किं वा मयोक्तम् इति --
bahūnām emi prathamo bahūnām emi madhyamaḥ / kiṃ svid yamasya kartavyaṃ yan mayādya kariṣyati // sa evam uktaḥ putra ekānte paridevayāñ cakāra / katham ity ucyate -- bahūnāṃ śiṣyāṇāṃ putrāṇāṃ vā emi gacchāmi prathamaḥ sanmukhyayā śiṣyādivṛttyety arthaḥ / madhyamānāṃ ca bahūnāṃ madhyamo madhyamayaiva vṛttyaimi / nādhamayā kadācid api / tam evaṃ viśiṣṭaguṇam api putraṃ māṃ "mṛtyave tvā dadāmi" (KaU 1.4) ity uktavān pitā / sa kiṃ svid yamasya kartavyaṃ prayojanaṃ mayā prattena kariṣyati yatkartavyam adya? nūnaṃ prayojanam anapekṣyaiva krodhavaśād uktavān pitā / tathāpi tatpitur vaco mṛṣā mā bhūditi // KaUBh_1.5/1,1.5 // evaṃ matvā paridevanāpūrvakam āha pitaraṃ śokāviṣṭa kiṃ vā mayoktam iti --
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.