Library·Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya·1·1.2·1.2.1

Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 1.2.1

KaUBh 1.2.1

अन्यच् छ्रेयो ऽन्यद् उतैव प्रेयस् ते उभे नानार्थे पुरुषं सिनीतः । तयोः श्रेय आददानस्य साधु भवति हीयते ऽर्थाद् य उ प्रेयो वृणीते ॥ अन्यत् पृथग् एव श्रेयो निःश्रेयसं तथान्यद् उतैवापि च प्रेयः प्रियतरम् अपि ते प्रेयः श्रेयस्य् उभे नानार्थे भिन्नप्रयोजने सती पुरुषम् अधिकृतं वर्णाश्रमादिविशिष्टं सिनीतो बध्नीतस् ताभ्यां विद्याविद्याभ्याम् आत्मकर्तव्यतया प्रयुज्यते सर्वः पुरुषः । श्रेयः प्रेयसोर् ह्य् अभ्युदयामृतत्वार्थी पुरुषः प्रवर्तते । अतः श्रेयः प्रेयः प्रयोजनकर्तव्यतया, ताभ्यां बुद्ध इत्य् उच्यते सर्वः पुरुषः । ते यद्य् अप्य् एकैकपुरुषार्थसम्बन्धिनी विद्याविद्यारूपत्वाद् विरुद्धे इत्य् अन्यतरापरित्यागेनैकेन पुरुषेन सहानुष्ठातुम् अशक्यत्वात् तयोर् हित्वाविद्यारूपं प्रेयः, श्रेय एव केवलम् आददानस्योपादानं कुर्वतः साधु शोभनं शिवं भवति । यस् त्व् अदूरदर्शी विमूढो हीयते वियुज्यते ऽर्थात् पुरुषार्थात् पारमार्थिकात् प्रयोजनान् नित्यात् प्रच्यवत इत्य् अर्थः । को ऽसौ य उ प्रेयो वृणीत उपादत्त इत्य् एतत् ॥ कउभ्_२।१।१,२।१ ॥

anyac chreyo 'nyad utaiva preyas te ubhe nānārthe puruṣaṃ sinītaḥ / tayoḥ śreya ādadānasya sādhu bhavati hīyate 'rthād ya u preyo vṛṇīte // anyat pṛthag eva śreyo niḥśreyasaṃ tathānyad utaivāpi ca preyaḥ priyataram api te preyaḥ śreyasy ubhe nānārthe bhinnaprayojane satī puruṣam adhikṛtaṃ varṇāśramādiviśiṣṭaṃ sinīto badhnītas tābhyāṃ vidyāvidyābhyām ātmakartavyatayā prayujyate sarvaḥ puruṣaḥ / śreyaḥ preyasor hy abhyudayāmṛtatvārthī puruṣaḥ pravartate / ataḥ śreyaḥ preyaḥ prayojanakartavyatayā, tābhyāṃ buddha ity ucyate sarvaḥ puruṣaḥ / te yady apy ekaikapuruṣārthasambandhinī vidyāvidyārūpatvād viruddhe ity anyatarāparityāgenaikena puruṣena sahānuṣṭhātum aśakyatvāt tayor hitvāvidyārūpaṃ preyaḥ, śreya eva kevalam ādadānasyopādānaṃ kurvataḥ sādhu śobhanaṃ śivaṃ bhavati / yas tv adūradarśī vimūḍho hīyate viyujyate 'rthāt puruṣārthāt pāramārthikāt prayojanān nityāt pracyavata ity arthaḥ / ko 'sau ya u preyo vṛṇīta upādatta ity etat // KaUBh_2.1/1,2.1 //

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KaUBh/1.2.1

Cite as: Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 1.2.1, in HREEM (hreem.cc/library/KaUBh/1.2.1), after GRETIL, Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/vedanta/samkaubh_u.htm — Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the Kaṭha is cited here.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text