Library·Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya·1·1.2·1.2.18

Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 1.2.18

KaUBh 1.2.18

न जायते म्रियते वा विपश्चिन् नायं कुतश्चिन् न बभूव कश्चित् । अजो नित्यः शाश्वतो ऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे ॥ न जायते नोत्पद्यते म्रियते वा न म्रियते चोत्पत्तिमतो वस्तुनो ऽनित्यस्यानेका विक्रियास् तासाम् आद्यन्ते जन्मविनाशलक्षणे विक्रिय इहात्मनि प्रतिषिध्येते प्रथमं सर्वविक्रियाप्रतिषेधार्थं न जायते म्रियते वेति । विपश्चिन्मेधावी, अविपरिलुप्तचैतन्यस्वभावात् । किञ् च नायम् आत्मा कुतश्चित् कारणान्तराद् बभूव न प्रभूतः । अस्माच् चात्मनो न बभूव कश्चिद् अर्थान्तरभूतः । अतो ऽयम् आत्माजो नित्यः शाश्वतो ऽपक्षयविवर्जितः । यो ह्य् अशाश्वतः सो ऽपक्षीयते, अयं तु शाश्वतो ऽत एव पुराणः पुरापि नव एवेति । यो ह्य् अवयवोपचयद्वारेणाभिनिर्वर्त्यते स इदानीं नवो यथाङ्करादिस् तद्विपरीतस् त्व् आत्मा पुराणो वृद्धिविवर्जित इत्य् अर्थः । यत एवम् अतो न हन्यते न हिंस्यते हन्यमाने शस्त्रादिभिः शरीरे । तत्स्थो ऽप्य् आकाशवद् एव ॥ कउभ्_२।१८।१,२।१८ ॥

na jāyate mriyate vā vipaścin nāyaṃ kutaścin na babhūva kaścit / ajo nityaḥ śāśvato 'yaṃ purāṇo na hanyate hanyamāne śarīre // na jāyate notpadyate mriyate vā na mriyate cotpattimato vastuno 'nityasyānekā vikriyās tāsām ādyante janmavināśalakṣaṇe vikriya ihātmani pratiṣidhyete prathamaṃ sarvavikriyāpratiṣedhārthaṃ na jāyate mriyate veti / vipaścinmedhāvī, avipariluptacaitanyasvabhāvāt / kiñ ca nāyam ātmā kutaścit kāraṇāntarād babhūva na prabhūtaḥ / asmāc cātmano na babhūva kaścid arthāntarabhūtaḥ / ato 'yam ātmājo nityaḥ śāśvato 'pakṣayavivarjitaḥ / yo hy aśāśvataḥ so 'pakṣīyate, ayaṃ tu śāśvato 'ta eva purāṇaḥ purāpi nava eveti / yo hy avayavopacayadvāreṇābhinirvartyate sa idānīṃ navo yathāṅkarādis tadviparītas tv ātmā purāṇo vṛddhivivarjita ity arthaḥ / yata evam ato na hanyate na hiṃsyate hanyamāne śastrādibhiḥ śarīre / tatstho 'py ākāśavad eva // KaUBh_2.18/1,2.18 //

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KaUBh/1.2.18

Cite as: Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 1.2.18, in HREEM (hreem.cc/library/KaUBh/1.2.18), after GRETIL, Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/vedanta/samkaubh_u.htm — Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the Kaṭha is cited here.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text