Library·Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya·1·1.2·1.2.4

Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 1.2.4

KaUBh 1.2.4

दूरम् एते विपरीते विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता । विद्याभीप्सिनं नचिकेतसं मन्ये न त्वा कामा बहवो ऽलोलुपन्त ॥ "तयोः, श्रेय आददनस्य साधु भवति हीयते ऽर्थाद्य उ प्रेयो वृणीते" (कउ २।१) इत्य् उक्तं तत्कस्मात् ? यतो दूरं दूरेण महतान्तरेणैते विपरीत अन्योन्यव्यावृत्तरूपे विवेकाविवेकात्मकत्वात् तमःप्रकाशाव् इव विषूची विषूच्यौ नानागती भिन्नफले संसारमोक्षहेतुत्वेनेत्य् एतत् । के त इत्य् उच्यते -- या चाविद्या प्रेयोविषया विद्येति च श्रेयोविषया ज्ञाता निर्ज्ञातावगता पण्डितैस् तत्र विद्याभीप्सिनं विद्यार्थिनं नचिकेतसं त्वाम् अहं मन्ये । कस्माद् यस्माद् अविद्वद् बुद्धिप्रलोभिनः कामा अप्सरःप्रभृतयो बहवो ऽपि त्वा त्वां नालोलुपन्त न विच्छेदं कृतवन्तः श्रेयोमार्गाद् आत्मोपभोगाभिवाञ्छासम्पादनेन । अतो विद्यार्थिनं श्रेयोभाजनं मन्य इत्य् अभिप्रायः ॥ कउभ्_२।४।१,२।४ ॥

dūram ete viparīte viṣūcī avidyā yā ca vidyeti jñātā / vidyābhīpsinaṃ naciketasaṃ manye na tvā kāmā bahavo 'lolupanta // "tayoḥ, śreya ādadanasya sādhu bhavati hīyate 'rthādya u preyo vṛṇīte" (KaU 2.1) ity uktaṃ tatkasmāt ? yato dūraṃ dūreṇa mahatāntareṇaite viparīta anyonyavyāvṛttarūpe vivekāvivekātmakatvāt tamaḥprakāśāv iva viṣūcī viṣūcyau nānāgatī bhinnaphale saṃsāramokṣahetutvenety etat / ke ta ity ucyate -- yā cāvidyā preyoviṣayā vidyeti ca śreyoviṣayā jñātā nirjñātāvagatā paṇḍitais tatra vidyābhīpsinaṃ vidyārthinaṃ naciketasaṃ tvām ahaṃ manye / kasmād yasmād avidvad buddhipralobhinaḥ kāmā apsaraḥprabhṛtayo bahavo 'pi tvā tvāṃ nālolupanta na vicchedaṃ kṛtavantaḥ śreyomārgād ātmopabhogābhivāñchāsampādanena / ato vidyārthinaṃ śreyobhājanaṃ manya ity abhiprāyaḥ // KaUBh_2.4/1,2.4 //

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KaUBh/1.2.4

Cite as: Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 1.2.4, in HREEM (hreem.cc/library/KaUBh/1.2.4), after GRETIL, Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/vedanta/samkaubh_u.htm — Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the Kaṭha is cited here.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text