Library·Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya·1·1.2·1.2.9

Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 1.2.9

KaUBh 1.2.9

नैषा तर्केण मतिर् आपनेया प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ । यां त्वम् आपः सत्यधृतिर् बतासि त्वादृङ् नो भूयान् नचिकेतः प्रेष्टा ॥ अतो ऽनन्यप्रोक्त आत्मन्य् उत्पन्ना येयम् आगमप्रतिपाद्यात्ममतिर् नैषा तर्केण स्वबुद्ध्याभ्यूहमात्रेणापनेया न प्रापणीयेत्य् अर्थः । नापनेतव्या वा, न हातव्या । तार्किको ह्य् अनागम् अज्ञः स्वबुद्धिपरिकल्पितं यत् किञ्चिद् एव कल्पयति । अत एव च येयम् आगमप्रभूता मतिस् तार्किकाद् अन्येनैवागमाभिज्ञेनाचार्येणैव प्रोक्ता सती सुज्ञानाय भवति हे प्रेष्ठ प्रियतम । का पुनः सा तर्कागम्या मतिर् इत्य् उच्यते । यां त्वं मतिं मद्वरप्रदानेनापः प्राप्तवान् असि । सत्या अवितथविषया धृतिर् यस्य तव स त्वं सत्यधृतिः । बतासीत्य् अनुकम्पयन्न् आह मृत्युर् नचिकेतसं वक्ष्यमाणविज्ञानस्तुतये । त्वादृक् त्व् अतुल्यो नो ऽस्मभ्यं भूयाद् भवताद्भवत्वन्यः पुत्रः शिष्यो वा प्रष्टा । कीदृक् ? यादृक्त्वं हे नचिकेतः प्रष्टा ॥ कउभ्_२।९।१,२।९ ॥

naiṣā tarkeṇa matir āpaneyā proktānyenaiva sujñānāya preṣṭha / yāṃ tvam āpaḥ satyadhṛtir batāsi tvādṛṅ no bhūyān naciketaḥ preṣṭā // ato 'nanyaprokta ātmany utpannā yeyam āgamapratipādyātmamatir naiṣā tarkeṇa svabuddhyābhyūhamātreṇāpaneyā na prāpaṇīyety arthaḥ / nāpanetavyā vā, na hātavyā / tārkiko hy anāgam ajñaḥ svabuddhiparikalpitaṃ yat kiñcid eva kalpayati / ata eva ca yeyam āgamaprabhūtā matis tārkikād anyenaivāgamābhijñenācāryeṇaiva proktā satī sujñānāya bhavati he preṣṭha priyatama / kā punaḥ sā tarkāgamyā matir ity ucyate / yāṃ tvaṃ matiṃ madvarapradānenāpaḥ prāptavān asi / satyā avitathaviṣayā dhṛtir yasya tava sa tvaṃ satyadhṛtiḥ / batāsīty anukampayann āha mṛtyur naciketasaṃ vakṣyamāṇavijñānastutaye / tvādṛk tv atulyo no 'smabhyaṃ bhūyād bhavatādbhavatvanyaḥ putraḥ śiṣyo vā praṣṭā / kīdṛk ? yādṛktvaṃ he naciketaḥ praṣṭā // KaUBh_2.9/1,2.9 //

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KaUBh/1.2.9

Cite as: Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 1.2.9, in HREEM (hreem.cc/library/KaUBh/1.2.9), after GRETIL, Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/vedanta/samkaubh_u.htm — Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the Kaṭha is cited here.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text