न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं नेमा विद्युतो भान्ति कुतो ऽयम् अग्निः । तम् एव भान्तम् अनु भाति सर्वं तस्य भासा सर्वम् इदं विभाति ॥ अत्रोत्तरम् इदं भाति च विभाति चेति । कथम्? न तत्र तस्मिन् स्वात्मभूते ब्रह्मणि सर्वावभासको ऽपि सूर्यो भाति तद् ब्रह्म न प्रकाशयतीत्य् अर्थः । तथा न चन्द्रतारकम्, नेमा विद्युतो भान्ति, कुतो ऽयम् अस्मद्दृष्टिगोचरो ऽग्निः । किं बहुना, यद् इदम् आदिकं सर्वं भाति तत् तम् एव परमेश्वरं भान्तं दीप्यमानम् अनुभात्य् अनुदीप्यते । तथा जलोल्मुकाद्य् अग्निसंयोगाद् अग्निं दहन्तम् अनुदहति न स्वतस् तद्वत् । तस्यैव भासा दीप्त्या सर्वम् इदं सूर्यादि विभति । यत एवं तद् एव ब्रह्म भाति च विभाति च । कार्यगतेन विविधेन भासा तस्य ब्रह्मणो भारूपत्वं स्वतो ऽवगम्यते । न हि स्वतो ऽविद्यमानं भासनम् अन्यस्य कर्तुं शक्तम् । घटादीनाम् अन्यावभासकत्वादर्शनाद् भारूपाणां चादित्यादीनां तद्दर्शनात् ॥ कउभ्_५।१५।२,२।१५ ॥ इति कठवल्ल्यां पञ्चमवल्ली भाष्यम् ॥ ५ ॥ अथ षष्ठ वल्ली । तूलावधारणेनैव मूलावधारणं वृक्षस्य यथा क्रियते लोके, एवं संसारकार्यवृक्षावधारणेन तन्मूलस्य ब्राह्मणः स्वरूपावदिधारयिषयेयं षष्ठी वल्ल्य् आरभ्यते -- ऊर्ध्वमूलो अवाक्शाख एषो ऽश्वत्थः सनातनः ।
na tatra sūryo bhāti na candratārakaṃ nemā vidyuto bhānti kuto 'yam agniḥ / tam eva bhāntam anu bhāti sarvaṃ tasya bhāsā sarvam idaṃ vibhāti // atrottaram idaṃ bhāti ca vibhāti ceti / katham? na tatra tasmin svātmabhūte brahmaṇi sarvāvabhāsako 'pi sūryo bhāti tad brahma na prakāśayatīty arthaḥ / tathā na candratārakam, nemā vidyuto bhānti, kuto 'yam asmaddṛṣṭigocaro 'gniḥ / kiṃ bahunā, yad idam ādikaṃ sarvaṃ bhāti tat tam eva parameśvaraṃ bhāntaṃ dīpyamānam anubhāty anudīpyate / tathā jalolmukādy agnisaṃyogād agniṃ dahantam anudahati na svatas tadvat / tasyaiva bhāsā dīptyā sarvam idaṃ sūryādi vibhati / yata evaṃ tad eva brahma bhāti ca vibhāti ca / kāryagatena vividhena bhāsā tasya brahmaṇo bhārūpatvaṃ svato 'vagamyate / na hi svato 'vidyamānaṃ bhāsanam anyasya kartuṃ śaktam / ghaṭādīnām anyāvabhāsakatvādarśanād bhārūpāṇāṃ cādityādīnāṃ taddarśanāt // KaUBh_5.15/2,2.15 // iti kaṭhavallyāṃ pañcamavallī bhāṣyam // 5 // atha ṣaṣṭha vallī / tūlāvadhāraṇenaiva mūlāvadhāraṇaṃ vṛkṣasya yathā kriyate loke, evaṃ saṃsārakāryavṛkṣāvadhāraṇena tanmūlasya brāhmaṇaḥ svarūpāvadidhārayiṣayeyaṃ ṣaṣṭhī vally ārabhyate -- ūrdhvamūlo avākśākha eṣo 'śvatthaḥ sanātanaḥ /
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.