Library·Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya·2·2.2·2.2.9

Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 2.2.9

KaUBh 2.2.9

अग्निर् यथैको भुवनं प्रविष्टो रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव । एकस् तथा सर्वभूतान्तरात्मा रूपं रूपं प्रतिरूपो बहिश् च ॥ अनेकतार्किककुबुद्धिविचालितान्तःकरणानां प्रमाणोपपन्नम् अप्य् आत्मैकत्वविज्ञानम् असकृद् उच्यमानम् अप्य् अनृजुबुद्धीनां ब्राह्मणानां चेतसि नाधीयत इति तत्प्रतिपादन आदरवती पुनः पुनर् आह श्रुतिः -- अग्निर् यथैक एव प्रकाशात्मा सन् भुवनं भवन्त्य् अस्मिन् भूतानीति भुवनम् अयं लोकस् तम् इमं प्रविष्टो ऽनुप्रविष्टः, रूपं रूपं प्रति दार्वादिदाह्यभेदं प्रतीत्य् अर्थः, प्रतिरूपस् तत्र तत्र प्रतिरूपवान् दाह्यभेदेन बहुविधो बभूव । एक एव तथा सर्वभूतान्तरात्मा रूपं रूपं सर्वेषां भूतानाम् अभ्यन्तर आत्मातिसूक्ष्मत्वाद् दार्वादिष्व् इव सर्वदेहं प्रति प्रविष्टत्वात् प्रतिरूपो बभूव बहिश् च स्वेनाविकृतेन स्वरूपेणाकाशवत् ॥ कउभ्_५।९।२,२।९ ॥

agnir yathaiko bhuvanaṃ praviṣṭo rūpaṃ rūpaṃ pratirūpo babhūva / ekas tathā sarvabhūtāntarātmā rūpaṃ rūpaṃ pratirūpo bahiś ca // anekatārkikakubuddhivicālitāntaḥkaraṇānāṃ pramāṇopapannam apy ātmaikatvavijñānam asakṛd ucyamānam apy anṛjubuddhīnāṃ brāhmaṇānāṃ cetasi nādhīyata iti tatpratipādana ādaravatī punaḥ punar āha śrutiḥ -- agnir yathaika eva prakāśātmā san bhuvanaṃ bhavanty asmin bhūtānīti bhuvanam ayaṃ lokas tam imaṃ praviṣṭo 'nupraviṣṭaḥ, rūpaṃ rūpaṃ prati dārvādidāhyabhedaṃ pratīty arthaḥ, pratirūpas tatra tatra pratirūpavān dāhyabhedena bahuvidho babhūva / eka eva tathā sarvabhūtāntarātmā rūpaṃ rūpaṃ sarveṣāṃ bhūtānām abhyantara ātmātisūkṣmatvād dārvādiṣv iva sarvadehaṃ prati praviṣṭatvāt pratirūpo babhūva bahiś ca svenāvikṛtena svarūpeṇākāśavat // KaUBh_5.9/2,2.9 //

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KaUBh/2.2.9

Cite as: Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 2.2.9, in HREEM (hreem.cc/library/KaUBh/2.2.9), after GRETIL, Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/vedanta/samkaubh_u.htm — Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the Kaṭha is cited here.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text