Library·Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya·2·2.3·2.3.18

Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 2.3.18

KaUBh 2.3.18

मृत्युप्रोक्तां नचिकेतो ऽथ लब्ध्वा विद्याम् एतां योगविधिं च कृत्स्नम् । ब्रह्मप्राप्तो विरजो ऽभूद् विमृत्युर् अन्यो ऽप्य् एवं यो विद् अध्यात्मम् एव ॥ विद्यास्तुत्यर्थो ऽयम् आख्यायिकार्थोपसंहारो ऽधुनोच्यते -- मृत्युप्रोक्ताम् एतां यथोक्तां ब्रह्मविद्यां योगविधिं च कृत्स्नं समस्तं सोपकरणं सफलम् इत्य् एतत् । नचिकेतो ऽथ वरप्रदानान् मृत्योर् लब्ध्वा प्राप्येत्य् अर्थः । किम्? ब्रह्म प्राप्तो ऽभून् मुक्तो ऽभवद् इत्य् अर्थः । कथम्? विद्याप्राप्त्या विरजो विगतधर्माधर्मो विमृत्युर् विगतकामाविद्यश् च सन् पूर्वम् इत्य् अर्थः । न केवलं नचिकेता एवान्यो ऽपि य एवं नचिकेतोवद् आत्मविद् अध्यात्मम् एव निरुपचरितं प्रत्यक् स्वरूपं प्राप्य तत्त्वम् एवेत्य् अभिप्रायः । नान्यद् रूपम् अप्रत्यग् रूपम् । तद् एवम् अध्यात्मम् एवम् उक्तप्रकारेण वेद विजानातीत्य् एवंवित् सो ऽपि विरजाः सन् ब्रह्म प्राप्य विमृत्युर् भवतीति वाक्यशेषः ॥ कउभ्_६।१८।२,३।१८ ॥ सह नाव् अवतु । सह नौ भुनक्तु । सह वीर्यं करवावहै ॥

mṛtyuproktāṃ naciketo 'tha labdhvā vidyām etāṃ yogavidhiṃ ca kṛtsnam / brahmaprāpto virajo 'bhūd vimṛtyur anyo 'py evaṃ yo vid adhyātmam eva // vidyāstutyartho 'yam ākhyāyikārthopasaṃhāro 'dhunocyate -- mṛtyuproktām etāṃ yathoktāṃ brahmavidyāṃ yogavidhiṃ ca kṛtsnaṃ samastaṃ sopakaraṇaṃ saphalam ity etat / naciketo 'tha varapradānān mṛtyor labdhvā prāpyety arthaḥ / kim? brahma prāpto 'bhūn mukto 'bhavad ity arthaḥ / katham? vidyāprāptyā virajo vigatadharmādharmo vimṛtyur vigatakāmāvidyaś ca san pūrvam ity arthaḥ / na kevalaṃ naciketā evānyo 'pi ya evaṃ naciketovad ātmavid adhyātmam eva nirupacaritaṃ pratyak svarūpaṃ prāpya tattvam evety abhiprāyaḥ / nānyad rūpam apratyag rūpam / tad evam adhyātmam evam uktaprakāreṇa veda vijānātīty evaṃvit so 'pi virajāḥ san brahma prāpya vimṛtyur bhavatīti vākyaśeṣaḥ // KaUBh_6.18/2,3.18 // saha nāv avatu / saha nau bhunaktu / saha vīryaṃ karavāvahai //

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KaUBh/2.3.18

Cite as: Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 2.3.18, in HREEM (hreem.cc/library/KaUBh/2.3.18), after GRETIL, Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/vedanta/samkaubh_u.htm — Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the Kaṭha is cited here.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text