Library·Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya·2·2.3·2.3.4

Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 2.3.4

KaUBh 2.3.4

इह चेद् अशकद् बोद्धुं प्राक्शरीरस्य विस्रसः । ततः सर्गेषु लोकेषु शरीरत्वाय कल्पते ॥ तच् चेह जीवन्न् एव चेद् यद्य् अशकच् छक्नोति शक्तः सन् जानात्य् एतद् भयकारणं ब्रह्म बोद्धुम् अवगन्तुं प्रक् पूर्वं शरीरस्य विस्रसो ऽवस्रंसनात् पतनात् संसारबन्धनाद् विमुच्यते । न चेद् अशकद्बोद्धुम्, ततो ऽनवबोधात् सर्गेषु, सृज्यन्ते येषु स्रष्टव्याः प्राणिन इति सर्गाः पृथिव्यादयो लोकास् तेषु सर्गेषु लोकेषु शरीरत्वाय शरीरभावाय कल्पते समर्थो भवति शरीरं गृह्णातीत्य् अर्थः ॥ तस्माच् छरीरविस्रंसनात् प्रागात्मावबोधाय नास्थेयः । यस्माद् इहैवात्मनो दर्शनम् आदर्शस्थस्येव मुखस्य स्पष्टमुपपद्यते न लोकान्तरेषु ब्रह्मलोकाद् अन्यत्र । स च दुष्प्रापः ॥ कउभ्_६।४।२,३।४ ॥ कथम् इत्य् उच्यते --

iha ced aśakad boddhuṃ prākśarīrasya visrasaḥ / tataḥ sargeṣu lokeṣu śarīratvāya kalpate // tac ceha jīvann eva ced yady aśakac chaknoti śaktaḥ san jānāty etad bhayakāraṇaṃ brahma boddhum avagantuṃ prak pūrvaṃ śarīrasya visraso 'vasraṃsanāt patanāt saṃsārabandhanād vimucyate / na ced aśakadboddhum, tato 'navabodhāt sargeṣu, sṛjyante yeṣu sraṣṭavyāḥ prāṇina iti sargāḥ pṛthivyādayo lokās teṣu sargeṣu lokeṣu śarīratvāya śarīrabhāvāya kalpate samartho bhavati śarīraṃ gṛhṇātīty arthaḥ // tasmāc charīravisraṃsanāt prāgātmāvabodhāya nāstheyaḥ / yasmād ihaivātmano darśanam ādarśasthasyeva mukhasya spaṣṭamupapadyate na lokāntareṣu brahmalokād anyatra / sa ca duṣprāpaḥ // KaUBh_6.4/2,3.4 // katham ity ucyate --

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/KaUBh/2.3.4

Cite as: Samkara (attrib.): Kathopanisadbhasya 2.3.4, in HREEM (hreem.cc/library/KaUBh/2.3.4), after GRETIL, Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/vedanta/samkaubh_u.htm — Each unit is one Upaniṣad verse followed by the commentary on it; ref = adhyāya.vallī.verse, as the Kaṭha is cited here.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text