Library·Kesava: Kausikapaddhati·1·1.9
अम्बयो यन्ति (१।४) शम्भुमयोभू हिरण्यवर्णाः (१।३३) निस्सालाम् (२।१४) ये अग्नथः (३।२१।१-७) ब्रह्म जज्ञानम् (४।१।१) इत्येका उत देवाः (४।१३) मृगारसूक्तानि
ambayo yanti (1.4) śambhumayobhū hiraṇyavarṇāḥ (1.33) nissālām (2.14) ye agnathaḥ (3.21.1-7) brahma jajñānam (4.1.1) ityekā uta devāḥ (4.13) mṛgārasūktāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमं वर्जयित्वा अप नः शोशुचदघम् (४।३३) पुनन्तु मा (६।१९) सस्रुषीः (६।२३) हिमवतः प्र स्रवन्ति (६।२४) वायोः पूतः पवित्रेण (६।५१) शं च नो मयश्च नः (६।५७।३) अनडुद्भ्यस्त्वं प्रथमम् (६।५९) मह्यमापः (६।६१) वैश्वानरो रश्मिभिः (६।६२) यमो मृत्युः (६।९३) विश्वजित् (६।१०७) सञ्ज्ञानं नः (७।५२) यद्यन्तरिक्षे (७।६६) पुनर्मैत्विन्द्रियम् (७।६७) शिवा नः (७।६८।३) शं नो वातो वातु (७।६९) अग्निं ब्रूमो वनस्पतीन् (११।६) इति
uttamaṃ varjayitvā apa naḥ śośucadagham (4.33) punantu mā (6.19) sasruṣīḥ (6.23) himavataḥ pra sravanti (6.24) vāyoḥ pūtaḥ pavitreṇa (6.51) śaṃ ca no mayaśca naḥ (6.57.3) anaḍudbhyastvaṃ prathamam (6.59) mahyamāpaḥ (6.61) vaiśvānaro raśmibhiḥ (6.62) yamo mṛtyuḥ (6.93) viśvajit (6.107) sañjñānaṃ naḥ (7.52) yadyantarikṣe (7.66) punarmaitvindriyam (7.67) śivā naḥ (7.68.3) śaṃ no vāto vātu (7.69) agniṃ brūmo vanaspatīn (11.6) iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाणि सूक्तानि प्रत्येतव्यानि । यत्र शान्तिगणस्तत्रायं गणः प्रत्येतव्यः । शम्भुमयोभू ऽआपो हि ष्ठाऽ ऽशं नो देवीऽ (१।५-६) क्रमेण प्रयोगः । तथा व्याकरणे ऽअल्पाच्तरम्ऽ (पा । २।२।३४) इति पूर्वनिपातः कृतः समासे । ऽहिरण्यवर्णाःऽ ऽनिस्सालाम्ऽ इति षडर्चम् । ऽये अग्नयःऽ इति सप्तः । ऽब्रह्म जज्ञानम्ऽ इत्येका । ऽउत देवाःऽ इति सप्तर्चं सूक्तम् । ऽअग्नेर्मन्वःऽ (४।२३-२९) इति सप्त मृगारसूक्तानि गृहीतव्यानि । प्रथमे द्वे (४।२१-२२) उत्तमं (४।३०) च वर्जयित्वा । ऽशं च नो मयश्च नःऽ इत्येका । ऽपुनर्मैत्विन्द्रियम्ऽ इत्येका । ऽशिवा नःऽ इत्येका । ऽशं नो वातो वातुऽ इत्येका । शेषाणि सूक्तानि । अनेन शान्तिगणेन शान्त्युदकं कुर्यात् । यत्र शान्तिस्तत्रैतानि सर्वाणि प्रत्येतव्यानि ॥ पृथिव्यै श्रोत्राय (६।१०) इति त्रिः प्रत्यासिञ्चति
sarvāṇi sūktāni pratyetavyāni | yatra śāntigaṇastatrāyaṃ gaṇaḥ pratyetavyaḥ | śambhumayobhū 'āpo hi ṣṭhā' 'śaṃ no devī' (1.5-6) krameṇa prayogaḥ | tathā vyākaraṇe 'alpāctaram' (pā | 2.2.34) iti pūrvanipātaḥ kṛtaḥ samāse | 'hiraṇyavarṇāḥ' 'nissālām' iti ṣaḍarcam | 'ye agnayaḥ' iti saptaḥ | 'brahma jajñānam' ityekā | 'uta devāḥ' iti saptarcaṃ sūktam | 'agnermanvaḥ' (4.23-29) iti sapta mṛgārasūktāni gṛhītavyāni | prathame dve (4.21-22) uttamaṃ (4.30) ca varjayitvā | 'śaṃ ca no mayaśca naḥ' ityekā | 'punarmaitvindriyam' ityekā | 'śivā naḥ' ityekā | 'śaṃ no vāto vātu' ityekā | śeṣāṇi sūktāni | anena śāntigaṇena śāntyudakaṃ kuryāt | yatra śāntistatraitāni sarvāṇi pratyetavyāni || pṛthivyai śrotrāya (6.10) iti triḥ pratyāsiñcati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र शान्त्युदकं क्रियते तत्र ऽपृथिव्यै श्रोत्रायऽ इति त्रिभिरृग्भिः शान्त्युदकं शान्त्युदकमध्ये प्रक्षिपेत् । अनेनैव कारयिता प्रोक्षणाचमनादीनि प्रत्यृचं करोति ॥ अम्बयो यन्ति (१।४) शम्भुमयोभू हिरण्यवर्णाः (१।३३) शन्तातीयं शिवा नः (७।६८।३) शं नो वातो वातु (७।६९) अग्निं ब्रूमो वनस्पतीन् (११।६) इति
yatra śāntyudakaṃ kriyate tatra 'pṛthivyai śrotrāya' iti tribhirṛgbhiḥ śāntyudakaṃ śāntyudakamadhye prakṣipet | anenaiva kārayitā prokṣaṇācamanādīni pratyṛcaṃ karoti || ambayo yanti (1.4) śambhumayobhū hiraṇyavarṇāḥ (1.33) śantātīyaṃ śivā naḥ (7.68.3) śaṃ no vāto vātu (7.69) agniṃ brūmo vanaspatīn (11.6) iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति शान्तियुक्तानि
iti śāntiyuktāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र शान्त्युदकं तत्र सर्वत्र प्रत्यासेकः । कारयिता प्रोक्षणमासेचनमाचमनं करोति ॥ इति शान्तियुक्तानि
yatra śāntyudakaṃ tatra sarvatra pratyāsekaḥ | kārayitā prokṣaṇamāsecanamācamanaṃ karoti || iti śāntiyuktāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह शान्त्युदके सर्वेषां सूक्तानां समुच्चयः । अन्यत्र सर्वत्र यथोक्तेन न्यायेन विकल्पः । इह पुनर्गणविकल्पो न सूक्तविकल्पः ॥ उभयतः सावित्र्युभयतः शन्नोदेवी
iha śāntyudake sarveṣāṃ sūktānāṃ samuccayaḥ | anyatra sarvatra yathoktena nyāyena vikalpaḥ | iha punargaṇavikalpo na sūktavikalpaḥ || ubhayataḥ sāvitryubhayataḥ śannodevī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उभयतः शान्तिगणस्य प्रारम्भे समाप्तौ च । शन्नोदेवी सावित्री च प्रयोक्तव्या । समाप्तौ सावित्री पश्चाच्छन्नोदेवी करोति । तथा च भाष्यं ससावित्रीकस्य गणस्य उभयतः शन्नोदेवी भवति ॥ अथ शान्त्युदकविधानमुच्यते - अहतवासाः कंसे शान्त्युदकं करोति
ubhayataḥ śāntigaṇasya prārambhe samāptau ca | śannodevī sāvitrī ca prayoktavyā | samāptau sāvitrī paścācchannodevī karoti | tathā ca bhāṣyaṃ sasāvitrīkasya gaṇasya ubhayataḥ śannodevī bhavati || atha śāntyudakavidhānamucyate - ahatavāsāḥ kaṃse śāntyudakaṃ karoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वया कुर्वीतेति गार्ग्य पार्थश्रवस भागालि काङ्कायन उपरिबभ्रव कौशिक जाटिकायन कौरुपथयः
pūrvayā kurvīteti gārgya pārthaśravasa bhāgāli kāṅkāyana uparibabhrava kauśika jāṭikāyana kaurupathayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यतरया कुर्वीतेति युवा कौशिको युवा कौशिकः
anyatarayā kurvīteti yuvā kauśiko yuvā kauśikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.