विषमे न प्रवृत्तिः ॥ कौश्स् १४,५ १४१ ।२३ ॥] आदित्यग्रहणे चैकरात्रं नाधीयीत । त्रिरात्रमेके । अनृतावभाषणे तावत्कालं नाधीयीत । ऋतावप्यतिवृष्टौ तावत्कालं नाधीयीत ॥ [अथ प्रमाणं वक्ष्यामः समानं विद्युदुल्कयोः । मार्गशीर्षपौषमाघापरपक्षेषु तिस्रोऽष्टकाः

viṣame na pravṛttiḥ || KauśS 14,5 141 .23 ||] ādityagrahaṇe caikarātraṃ nādhīyīta | trirātrameke | anṛtāvabhāṣaṇe tāvatkālaṃ nādhīyīta | ṛtāvapyativṛṣṭau tāvatkālaṃ nādhīyīta || [atha pramāṇaṃ vakṣyāmaḥ samānaṃ vidyudulkayoḥ | mārgaśīrṣapauṣamāghāparapakṣeṣu tisro'ṣṭakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.25

अमावास्यायां च

amāvāsyāyāṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.27

त्रीणि चानध्ययनानि ॥ कौश्स् १४,५ १४१ ।२६ ॥] उल्कापाते एकरात्रं नाधीयीत । विद्युत्पतिते एकरात्रं नाधीयीत । मार्गशीर्षपौषमाघापरपक्षेषु तिस्रोऽष्टकाः । अपरपक्षे भाद्रपदे । अमावास्यायां पौर्णमास्यां च । फाल्गुनाषाढकार्तिकेषु चातुर्मासिकम् एकरात्रमनध्यायः ॥ जनने मरणे चैव दशरात्रो विधीयते । आचार्ये दशरात्रं स्यात् सर्वेषु च स्वयोनिषु

trīṇi cānadhyayanāni || KauśS 14,5 141 .26 ||] ulkāpāte ekarātraṃ nādhīyīta | vidyutpatite ekarātraṃ nādhīyīta | mārgaśīrṣapauṣamāghāparapakṣeṣu tisro'ṣṭakāḥ | aparapakṣe bhādrapade | amāvāsyāyāṃ paurṇamāsyāṃ ca | phālgunāṣāḍhakārtikeṣu cāturmāsikam ekarātramanadhyāyaḥ || janane maraṇe caiva daśarātro vidhīyate | ācārye daśarātraṃ syāt sarveṣu ca svayoniṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.28

[सूतके त्वेको नाधीयीत त्रिरात्रमुपाध्यायं वर्जयेत्

[sūtake tveko nādhīyīta trirātramupādhyāyaṃ varjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.30

आचार्यपुत्रभार्याश्च ॥ कौश्स् १४,५ १४१ ।२९ ॥] मृतेषु स्वयोनिमात्रा गोत्रिणः सूतके यस्य सूतकं स दशरात्रं नाधीयीत । त्रिरात्रमुपाध्यायं च वर्जयेत् । आचार्यपुत्रं भार्यां वा ॥ अथ शिष्यं सहाध्यायिनमप्रधानगुरुं चोपसन्नमहोरात्रं वर्जयेत्

ācāryaputrabhāryāśca || KauśS 14,5 141 .29 ||] mṛteṣu svayonimātrā gotriṇaḥ sūtake yasya sūtakaṃ sa daśarātraṃ nādhīyīta | trirātramupādhyāyaṃ ca varjayet | ācāryaputraṃ bhāryāṃ vā || atha śiṣyaṃ sahādhyāyinamapradhānaguruṃ copasannamahorātraṃ varjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.31

[तथा सब्रह्मचारिणं राजानं च

[tathā sabrahmacāriṇaṃ rājānaṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.33

अपर्तुदैवमाकालम् ॥ कौश्स् १४,५ १४१ ।३२ ॥] अप्रधानसेवकमन्नाद्यं वा चतुर्षु वेदेषु ये उपाध्यायास्तेषां मृते एकरात्रं नाधीयीत । तथा ब्रह्मचारिणं च राजानं च नाधीयीत । अनृतौ वर्षे गर्जिते विद्युत्कृते एकरात्रं नाधीयीत । ऋतौ उपसदि नाधीयीत । दैवोपहतौ एकरात्रं नाधीयीत । ऋतौ तु तावत्कालं नाधीयीत ॥ [अविशेषर्तुकालेन सर्वे निर्घातादयः स्मृताः । यच्चान्यद्दैवमद्भुतं सर्वं निर्घातवद्भवेत्

apartudaivamākālam || KauśS 14,5 141 .32 ||] apradhānasevakamannādyaṃ vā caturṣu vedeṣu ye upādhyāyāsteṣāṃ mṛte ekarātraṃ nādhīyīta | tathā brahmacāriṇaṃ ca rājānaṃ ca nādhīyīta | anṛtau varṣe garjite vidyutkṛte ekarātraṃ nādhīyīta | ṛtau upasadi nādhīyīta | daivopahatau ekarātraṃ nādhīyīta | ṛtau tu tāvatkālaṃ nādhīyīta || [aviśeṣartukālena sarve nirghātādayaḥ smṛtāḥ | yaccānyaddaivamadbhutaṃ sarvaṃ nirghātavadbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.34

ऋतावध्यायच्छान्दसः काल्प्य आपर्तुकः स्मृतः । ऋतावूर्ध्वं प्रातराशाद्यस्तु कश्चिदनध्यायः सन्ध्यां प्राप्नोति पश्चिमाम्

ṛtāvadhyāyacchāndasaḥ kālpya āpartukaḥ smṛtaḥ | ṛtāvūrdhvaṃ prātarāśādyastu kaścidanadhyāyaḥ sandhyāṃ prāpnoti paścimām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.35

सर्वेण प्रदोषो लुप्यते

sarveṇa pradoṣo lupyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.36

निशि निगदायां च विद्युति शिष्टं नाधीयीत

niśi nigadāyāṃ ca vidyuti śiṣṭaṃ nādhīyīta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.37

अस्तमिते द्विसत्तायां त्रिसत्तायां च पाटवः । अथ तावत्कालं भुक्त्वा प्रदोष उभे सन्ध्ये

astamite dvisattāyāṃ trisattāyāṃ ca pāṭavaḥ | atha tāvatkālaṃ bhuktvā pradoṣa ubhe sandhye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.38

अप्सु श्मशाने शय्यायामभिशस्ते खिलेषु च । अन्तःशवे रथ्यायां ग्रामे चाण्डालसंयुते

apsu śmaśāne śayyāyāmabhiśaste khileṣu ca | antaḥśave rathyāyāṃ grāme cāṇḍālasaṃyute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.39

दुर्गन्धे शूद्रसंश्रावे पैङ्गे शब्दे भये रुते । वैधृत्ये नगरेषु च

durgandhe śūdrasaṃśrāve paiṅge śabde bhaye rute | vaidhṛtye nagareṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.40

अनिक्तेन च वाससा चरितं येन मैथुनम् । शयानः प्रौढपादो चाग्रतोपस्थान्तिके गुरोः

aniktena ca vāsasā caritaṃ yena maithunam | śayānaḥ prauḍhapādo cāgratopasthāntike guroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.42

विरम्य मारुते शीघ्रे प्रत्यारम्भो विभाषितः । सर्वेणापररात्रेण विरम्य प्रत्यारम्भो न विद्यते ॥ कौश्स् १४,५ १४१ ।४१ ॥] निर्घातभूमिकम्प-उल्काकेतुदर्शननक्षत्रपातदिग्दाहवर्षकृत्लोहितैन्द्रधनुःप्रतिसूर्यगोमायूलूककलहादीनि अद्भुतेषु सर्वेषु त्रिरात्रं नाधीयीत । कल्पनां यथा वेदेषु तथा कुर्यात् । अथवाद्भुतेषु तावत्कालं नाधीयीत । अथवा मध्याह्न(काला)दारभ्यानध्यायः । रात्रौ विद्युद्दर्शने अनध्यायः । रात्रौ गर्जिते च रात्रिशेषे नाधीयीत । अथ तावत्कालं भुक्त्वा प्रदोषमध्यरात्रे नाधीयीत । उभे च सन्ध्ये नाधीयीत । अप्सुमध्ये नाधीयीत । श्मशाने नाधीयीत । अभिशस्ते पातकिनः संसर्गे सन्निधाने नाधीयीत । खिले ऊषरे नाधीयीत । गृहे शवपतिते चतुष्पादद्विपदेषु पतिते नाधीयीत । अध्वायां गच्छन्नाधीयीत । ग्राममध्ये नगरमध्ये नाधीयीत । चाण्डालसन्निधाने शब्दश्रवणे नाधीयीत । दुर्गन्धपुरीषादिगन्धे नाधीयीत । यत्र बहवः शूद्रा मिलित्वा शृण्वन्ति तत्र नाधीयीत । पैङ्गशब्दे यत्र चातुर्वेद्यादिषु एकरात्रं मिलित्वा शब्दं कुर्वन्ति तत्र नाधीयीत । अथवा द्रव्यादिनाशे वा वैधृत्यनगरग्रामादिचौरराजादिनराद्युपद्रवे ब्राह्मणाद्युपद्रवे नाधीयीत । मलिनवाससा परिहितो नाधीयीत । येन वस्त्रेण परिहितेन मैथुनमाचरति तेन वस्त्रेण परिहितो नाधीयीत । शयनखट्वायामारूढो नाधीयीत । प्रौढपादौ पादोपरि पादं कृत्वा नाधीयीत । अग्रे गुरोः प्रसार्य पादं शुक्तिकां वा बद्ध्वा नाधीयीत । विरम्य मारुते शीघ्रे नाधीयीत । स्वाध्यायं समाप्य पुनर्नाधीयीत । अथवा काण्डं समाप्य नाधीयीत । अतिवाते नाधीयीत । प्रत्यारम्भं कृत्वा नाधीयीत । एतेषु अनध्यायेषु अपररात्रि विरम्य नाधीयीत । प्रभाते अध्ययनं कुर्यात् ॥ [पौषी प्रमाणमभ्रेष्वापर्तु चेदधीयानाम्

viramya mārute śīghre pratyārambho vibhāṣitaḥ | sarveṇāpararātreṇa viramya pratyārambho na vidyate || KauśS 14,5 141 .41 ||] nirghātabhūmikampa-ulkāketudarśananakṣatrapātadigdāhavarṣakṛtlohitaindradhanuḥpratisūryagomāyūlūkakalahādīni adbhuteṣu sarveṣu trirātraṃ nādhīyīta | kalpanāṃ yathā vedeṣu tathā kuryāt | athavādbhuteṣu tāvatkālaṃ nādhīyīta | athavā madhyāhna(kālā)dārabhyānadhyāyaḥ | rātrau vidyuddarśane anadhyāyaḥ | rātrau garjite ca rātriśeṣe nādhīyīta | atha tāvatkālaṃ bhuktvā pradoṣamadhyarātre nādhīyīta | ubhe ca sandhye nādhīyīta | apsumadhye nādhīyīta | śmaśāne nādhīyīta | abhiśaste pātakinaḥ saṃsarge sannidhāne nādhīyīta | khile ūṣare nādhīyīta | gṛhe śavapatite catuṣpādadvipadeṣu patite nādhīyīta | adhvāyāṃ gacchannādhīyīta | grāmamadhye nagaramadhye nādhīyīta | cāṇḍālasannidhāne śabdaśravaṇe nādhīyīta | durgandhapurīṣādigandhe nādhīyīta | yatra bahavaḥ śūdrā militvā śṛṇvanti tatra nādhīyīta | paiṅgaśabde yatra cāturvedyādiṣu ekarātraṃ militvā śabdaṃ kurvanti tatra nādhīyīta | athavā dravyādināśe vā vaidhṛtyanagaragrāmādicaurarājādinarādyupadrave brāhmaṇādyupadrave nādhīyīta | malinavāsasā parihito nādhīyīta | yena vastreṇa parihitena maithunamācarati tena vastreṇa parihito nādhīyīta | śayanakhaṭvāyāmārūḍho nādhīyīta | prauḍhapādau pādopari pādaṃ kṛtvā nādhīyīta | agre guroḥ prasārya pādaṃ śuktikāṃ vā baddhvā nādhīyīta | viramya mārute śīghre nādhīyīta | svādhyāyaṃ samāpya punarnādhīyīta | athavā kāṇḍaṃ samāpya nādhīyīta | ativāte nādhīyīta | pratyārambhaṃ kṛtvā nādhīyīta | eteṣu anadhyāyeṣu apararātri viramya nādhīyīta | prabhāte adhyayanaṃ kuryāt || [pauṣī pramāṇamabhreṣvāpartu cedadhīyānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

KauśS 14.5.44

वर्षं विद्युत्स्तनयित्नुर्वा विपद्यते ॥ कौश्स् १४,५ १४१ ।४३ ॥] पौषीप्रमाणं प्रभृति अभ्रेषु । वर्षं विद्युत्स्तनयित्नुर्वा नाधीयीत ॥ [त्रिरात्रं स्थानासनं ब्रह्मचर्यमरसाशं चोपेयुः

varṣaṃ vidyutstanayitnurvā vipadyate || KauśS 14,5 141 .43 ||] pauṣīpramāṇaṃ prabhṛti abhreṣu | varṣaṃ vidyutstanayitnurvā nādhīyīta || [trirātraṃ sthānāsanaṃ brahmacaryamarasāśaṃ copeyuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.