Library·Kesava: Kausikapaddhati·5·5.10·5.10.26

Kesava: Kausikapaddhati 5.10.26

KauśS 5.10.26

अभ्यातानान्तं कृत्वा तस्य मुञ्जरज्ज्वा कण्ठे च पादे च बद्ध्वा ततः ऽप्रत्नो हिऽ इति सूक्तेनोदकघटं सम्पात्याभिमन्त्र्य दर्भपिञ्जूली घटे प्रक्षिप्य ततोऽभिषिञ्चति । ततोऽभ्यातानाद्युत्तरतन्त्रम् । ग्रीवां पाशं नदीफेनेषु निदधाति ऽनदीनां फेनान्ऽ (६।११३।२) इत्यर्धर्चेन कटिपाशमुदकमध्ये प्रक्षिपति । मातृपितृभ्रातृषु दोषः श्रूयते तस्मात् पापनक्षत्रे शान्तिः कर्तव्येति । आर्द्राश्लेषा मघा चित्रा स्वाति विशाखा ज्येष्ठा मूलं शतभिषक् भरणी एतानि पापनक्षत्राणि । एतेषु यो जायते तस्येदं कर्म गण्डेन सन्धौ च । मूले नक्षत्र इदं कर्म क्रियते । यो नक्षत्रकल्पोक्तं कर्म कुर्यात्तदुच्यते । अभ्यातानान्तं कृत्वा ऽप्रत्नो हिऽ इति सूक्तेनागमक्षीरौदनं सम्पात्याभिमन्त्र्याश्नाति । अभ्यातानाद्युत्तरतन्त्रम् । एतस्मिन् तन्त्रे समूलं बर्हि स्तृणाति समूलमिध्ममुपसमाधायैष विशेषः । नक्षत्रकल्पोक्तं सर्वं च । काले प्रयोगः । एतन्नक्षत्रकल्प उक्तम् । एतानि पापनक्षत्रे जातस्य समाप्तानि । एषा नक्षत्रकल्पोक्ता शान्तिः । आप्लावनावसेचने च क्षीरौदनप्राशनं चैतानि त्रीणि । अथवा ऽप्रत्नो हिऽ इति सूक्तेनोदकमभिमन्त्र्य पापनक्षत्रजातमवसिञ्चति शिरसि । एतानि त्रीणि कर्माणि भवन्ति । समाप्ता पापनक्षत्रजातशान्तिः ॥ अथ ज्येष्ठे भ्रातरि जीवति विवाहमाधानं दीक्षां च करोति तस्य शान्तिरुच्यते - [मा ज्येष्ठम् (६।११२) त्रिते देवाः (६।११३) इति परिवित्तिपरिविविदानावुदकान्ते मौञ्जैः पर्वसु बद्ध्वा पिञ्जूलीभिराप्लावयति

abhyātānāntaṃ kṛtvā tasya muñjarajjvā kaṇṭhe ca pāde ca baddhvā tataḥ 'pratno hi' iti sūktenodakaghaṭaṃ sampātyābhimantrya darbhapiñjūlī ghaṭe prakṣipya tato'bhiṣiñcati | tato'bhyātānādyuttaratantram | grīvāṃ pāśaṃ nadīpheneṣu nidadhāti 'nadīnāṃ phenān' (6.113.2) ityardharcena kaṭipāśamudakamadhye prakṣipati | mātṛpitṛbhrātṛṣu doṣaḥ śrūyate tasmāt pāpanakṣatre śāntiḥ kartavyeti | ārdrāśleṣā maghā citrā svāti viśākhā jyeṣṭhā mūlaṃ śatabhiṣak bharaṇī etāni pāpanakṣatrāṇi | eteṣu yo jāyate tasyedaṃ karma gaṇḍena sandhau ca | mūle nakṣatra idaṃ karma kriyate | yo nakṣatrakalpoktaṃ karma kuryāttaducyate | abhyātānāntaṃ kṛtvā 'pratno hi' iti sūktenāgamakṣīraudanaṃ sampātyābhimantryāśnāti | abhyātānādyuttaratantram | etasmin tantre samūlaṃ barhi stṛṇāti samūlamidhmamupasamādhāyaiṣa viśeṣaḥ | nakṣatrakalpoktaṃ sarvaṃ ca | kāle prayogaḥ | etannakṣatrakalpa uktam | etāni pāpanakṣatre jātasya samāptāni | eṣā nakṣatrakalpoktā śāntiḥ | āplāvanāvasecane ca kṣīraudanaprāśanaṃ caitāni trīṇi | athavā 'pratno hi' iti sūktenodakamabhimantrya pāpanakṣatrajātamavasiñcati śirasi | etāni trīṇi karmāṇi bhavanti | samāptā pāpanakṣatrajātaśāntiḥ || atha jyeṣṭhe bhrātari jīvati vivāhamādhānaṃ dīkṣāṃ ca karoti tasya śāntirucyate - [mā jyeṣṭham (6.112) trite devāḥ (6.113) iti parivittiparivividānāvudakānte mauñjaiḥ parvasu baddhvā piñjūlībhirāplāvayati

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Kau%C5%9BS/5.10.26

Cite as: Kesava: Kausikapaddhati 5.10.26, in HREEM (hreem.cc/library/Kau%C5%9BS/5.10.26), after GRETIL, Kesava: Kausikapaddhati Based on the ed.: Keśava's Kauśikapaddhati on the Kauśikasūtra of the….

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/2_grhya/keskaupu.htm — Kesava: Kausikapaddhati Based on the ed.: Keśava's Kauśikapaddhati on the Kauśikasūtra of the Atharvaveda. Critically edited by V.P. Limaye, R.N. Dandekar, C.G. Kashikar, V.V. Bhide, S.S. Bahulkar, Pune: Tilak Maharashtra Vidyapeeth 1982. Input in LEAP by Keta

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text