अत्र शिरः-शब्दो ललाटस्योपलक्षकः ललाट-मुखम् आवृतेति शारदादर्शनात् एकत्राक्षर-द्वयस्यापि न्यासापाताच् च । वदन-वृत्तं मुख-मण्डलं दृक्-श्रवण-घोण-गण्डोष्ठ-दन्तानां द्वयम् इति समासः । द्वयम् इति दृग्-आदाव् अपि सर्वत्र सम्बध्यते । घोणा नासिका, दद्-द्वये दन्त-पङ्क्ति-द्वये इत्य् उक्तेषु स्थानेषु अचः षोडश-स्वरान् क्रमेणैकाक्षर-क्रमेण विन्यसेत् तथा हलश् च कादीनि व्यञ्जनानि च तत्र कादीनि विंशत्य्-अक्षराणि आदरात् आदर-पूर्वकं कर-पाद-सन्धिषु तद्-अग्रकेषु च विन्यसेत् । अनन्तरं य-कारादीनि पञ्चाक्षराणि स-पार्श्व-युग-पृष्ठ-नाभ्य्-उदरकेषु पार्श्व-युगेन सह वर्तते यत् पृष्ठ-नाभ्य्-उदरं तत्र विन्यसेत् । तथानन्तरम् अनेन वक्ष्यमाण-मार्गेण याद्यान् वर्णान् हृदयादि-स्थान-गतान् अत्रापि कर-पद्-युगयोर् उदर-वक्त्रयोश् च हृदय-पूर्वं यथा स्यात् तथा अन्वहं प्रतिदिनं न्यसतु । कर-पद्-युगादीनां पूर्वैः पदैः समस्तानाम् अपि हृदय-पूर्वम् इति क्रिया-विशेषणेन सह सम्बन्धः सापेक्षत्वाद् अत्रासमास इति तु तुल्य-प्रधान-सापेक्ष-विषयं द्रष्टव्यम् । किम्-अर्थं शुद्ध-कलेवर-सिद्धये शुद्ध-शरीर-सम्पादनार्थम् इत्य् अर्थः
atra śiraḥ-śabdo lalāṭasyopalakṣakaḥ lalāṭa-mukham āvṛteti śāradādarśanāt ekatrākṣara-dvayasyāpi nyāsāpātāc ca | vadana-vṛttaṃ mukha-maṇḍalaṃ dṛk-śravaṇa-ghoṇa-gaṇḍoṣṭha-dantānāṃ dvayam iti samāsaḥ | dvayam iti dṛg-ādāv api sarvatra sambadhyate | ghoṇā nāsikā, dad-dvaye danta-paṅkti-dvaye ity ukteṣu sthāneṣu acaḥ ṣoḍaśa-svarān krameṇaikākṣara-krameṇa vinyaset tathā halaś ca kādīni vyañjanāni ca tatra kādīni viṃśaty-akṣarāṇi ādarāt ādara-pūrvakaṃ kara-pāda-sandhiṣu tad-agrakeṣu ca vinyaset | anantaraṃ ya-kārādīni pañcākṣarāṇi sa-pārśva-yuga-pṛṣṭha-nābhy-udarakeṣu pārśva-yugena saha vartate yat pṛṣṭha-nābhy-udaraṃ tatra vinyaset | tathānantaram anena vakṣyamāṇa-mārgeṇa yādyān varṇān hṛdayādi-sthāna-gatān atrāpi kara-pad-yugayor udara-vaktrayoś ca hṛdaya-pūrvaṃ yathā syāt tathā anvahaṃ pratidinaṃ nyasatu | kara-pad-yugādīnāṃ pūrvaiḥ padaiḥ samastānām api hṛdaya-pūrvam iti kriyā-viśeṣaṇena saha sambandhaḥ sāpekṣatvād atrāsamāsa iti tu tulya-pradhāna-sāpekṣa-viṣayaṃ draṣṭavyam | kim-arthaṃ śuddha-kalevara-siddhaye śuddha-śarīra-sampādanārtham ity arthaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.