द्वे स्वभावो भवेत्सप्त भूमयश्चित्तसंभवाः । शेषा भवेयुर्निष्पन्ना भूमयो बुद्धभूमि च
dve svabhāvo bhavetsapta bhūmayaścittasaṃbhavāḥ / śeṣā bhaveyurniṣpannā bhūmayo buddhabhūmi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Saddharmalankavatarasutra·10
Saddharmalankavatarasutra 10
रूपी चारूप्यधातुश्च कामधातुश्च निर्वृतिः । अस्मिन् कलेवरे सर्वं कथितं चित्तगोचरम्
rūpī cārūpyadhātuśca kāmadhātuśca nirvṛtiḥ / asmin kalevare sarvaṃ kathitaṃ cittagocaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपलभ्यते यदा यावद्भ्रान्तिस्तावत्प्रवर्तते । भ्रान्तिः स्वचित्तसंबोधान्न प्रवर्तते न निवर्तते
upalabhyate yadā yāvadbhrāntistāvatpravartate / bhrāntiḥ svacittasaṃbodhānna pravartate na nivartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुत्पादे कारणाभावो भावे संसारसंग्रहः । मायादिसदृशं पश्यन् लक्षणं न विकल्पयेत्
anutpāde kāraṇābhāvo bhāve saṃsārasaṃgrahaḥ / māyādisadṛśaṃ paśyan lakṣaṇaṃ na vikalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रियानमेकयानं च अयानं च वदाम्यहम् । बालानां मन्दबुद्धीनामार्याणां च विविक्तताम्
triyānamekayānaṃ ca ayānaṃ ca vadāmyaham / bālānāṃ mandabuddhīnāmāryāṇāṃ ca viviktatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पत्तिर्द्विविधा मह्यं लक्षणाधिगमौ च या । चतुर्विधो नयविधिः सिद्धान्तं युक्तिदेशना
utpattirdvividhā mahyaṃ lakṣaṇādhigamau ca yā / caturvidho nayavidhiḥ siddhāntaṃ yuktideśanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्थानाकृतिविशेषैर्भ्रान्तिं दृष्ट्वा विकल्प्यते । नामसंस्थानविरहात्स्वभावमार्यगोचरम्
saṃsthānākṛtiviśeṣairbhrāntiṃ dṛṣṭvā vikalpyate / nāmasaṃsthānavirahātsvabhāvamāryagocaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकल्पेन कल्प्यते यावत्तावत्कल्पितलक्षणम् । विकल्पकल्पनाभावात्स्वभावमार्यगोचरम्
vikalpena kalpyate yāvattāvatkalpitalakṣaṇam / vikalpakalpanābhāvātsvabhāvamāryagocaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं च शाश्वतं तत्त्वं गोत्रं वस्तुस्वभावकम् । तथता चित्तनिर्मुक्तं कल्पनैश्च विवर्जितम्
nityaṃ ca śāśvataṃ tattvaṃ gotraṃ vastusvabhāvakam / tathatā cittanirmuktaṃ kalpanaiśca vivarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यद्वस्तु न शुद्धिः स्यात्संक्लेशो नापि कस्यचित् । यस्माच्च शुंध्यते चित्तं संक्लेशश्चापि दृश्यते । तस्मात्तत्त्वं भवेद्वस्तु विशुद्धमार्यगोचरम्
yadyadvastu na śuddhiḥ syātsaṃkleśo nāpi kasyacit / yasmācca śuṃdhyate cittaṃ saṃkleśaścāpi dṛśyate / tasmāttattvaṃ bhavedvastu viśuddhamāryagocaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्ययैर्जनितं लोकं विकल्पैश्च विवर्जितम् । मायादिस्वप्नसदृशं विपश्यन्तो विमुच्यते
pratyayairjanitaṃ lokaṃ vikalpaiśca vivarjitam / māyādisvapnasadṛśaṃ vipaśyanto vimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दौष्ठुल्यवासनाश्चित्राश्चित्तेन सह संयुताः । बहिर्धा दृश्यते नॄणां न हि चित्तस्य धर्मता
dauṣṭhulyavāsanāścitrāścittena saha saṃyutāḥ / bahirdhā dṛśyate nṝṇāṃ na hi cittasya dharmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तस्य धर्मता शुद्धा न चित्तं भ्रान्तिसंभवम् । भ्रान्तिश्च दौष्ठुल्यमयी तेन चित्तं न दृश्यते
cittasya dharmatā śuddhā na cittaṃ bhrāntisaṃbhavam / bhrāntiśca dauṣṭhulyamayī tena cittaṃ na dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रान्तिमात्रं भवेत्तत्त्वं तत्त्वं नान्यत्र विद्यते । न संस्कारे न चान्यत्र किं तु संस्कारदर्शनात्
bhrāntimātraṃ bhavettattvaṃ tattvaṃ nānyatra vidyate / na saṃskāre na cānyatra kiṃ tu saṃskāradarśanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्यलक्षणनिर्मुक्तं यदा पश्यति संस्कृतम् । विधूतं हि भवेत्तेन स्वचित्तं पश्यतो जगत्
lakṣyalakṣaṇanirmuktaṃ yadā paśyati saṃskṛtam / vidhūtaṃ hi bhavettena svacittaṃ paśyato jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तमात्रं समारुह्य बाह्यमर्थं न कल्पयेत् । तथतालम्बने स्थित्वा चित्तमात्रमतिक्रमेत्
cittamātraṃ samāruhya bāhyamarthaṃ na kalpayet / tathatālambane sthitvā cittamātramatikramet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तमात्रमतिक्रम्य निराभासमतिक्रमेत् । निराभासस्थितो योगी महायानं स पश्यति
cittamātramatikramya nirābhāsamatikramet / nirābhāsasthito yogī mahāyānaṃ sa paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाभोगगतिः शान्ता प्रणिधानैर्विशोधिता । ज्ञानमनात्मकं श्रेष्ठं निराभासे न पश्यति
anābhogagatiḥ śāntā praṇidhānairviśodhitā / jñānamanātmakaṃ śreṣṭhaṃ nirābhāse na paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तस्य गोचरं पश्येत्पश्येज्ज्ञानस्य गोचरम् । प्रज्ञाया गोचरं पश्येल्लक्षणे न प्रमुह्यते
cittasya gocaraṃ paśyetpaśyejjñānasya gocaram / prajñāyā gocaraṃ paśyellakṣaṇe na pramuhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तस्य दुःखसत्यं समुदयो ज्ञानगोचरः । द्वे सत्ये बुद्धभूमिश्च प्रज्ञा यत्र प्रवर्तते
cittasya duḥkhasatyaṃ samudayo jñānagocaraḥ / dve satye buddhabhūmiśca prajñā yatra pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलप्राप्तिश्च निर्वाणं मार्गमष्टाङ्गिकं तथा । सर्वधर्मावबोधेन बुद्धज्ञानं विशुध्यते
phalaprāptiśca nirvāṇaṃ mārgamaṣṭāṅgikaṃ tathā / sarvadharmāvabodhena buddhajñānaṃ viśudhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्षुश्च रूपमालोक आकाशश्च मनस्तथा । एभिरुत्पद्यते नॄणां विज्ञानं ह्यालयोद्भवम्
cakṣuśca rūpamāloka ākāśaśca manastathā / ebhirutpadyate nṝṇāṃ vijñānaṃ hyālayodbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्राह्यं ग्राहो ग्रहीता च नास्ति नाम ह्यवस्तुकम् । निर्हेतुकं विकल्पं ये मन्यन्ति हि न ते बुधाः
grāhyaṃ grāho grahītā ca nāsti nāma hyavastukam / nirhetukaṃ vikalpaṃ ye manyanti hi na te budhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थे नाम ह्यसंभूतमर्थो नाम्नि तथैव च । हेत्वहेतुसमुत्पन्नं विकल्पं न विकल्पयेत्
arthe nāma hyasaṃbhūtamartho nāmni tathaiva ca / hetvahetusamutpannaṃ vikalpaṃ na vikalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वभावस्वभावो ऽसन् वचनं हि तथाप्यसत् । शून्यतां शून्यतार्थं वा बालो ऽपश्यन् विधावति
sarvabhāvasvabhāvo 'san vacanaṃ hi tathāpyasat / śūnyatāṃ śūnyatārthaṃ vā bālo 'paśyan vidhāvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यस्थितिं मन्यनया दृष्ट्वा प्रज्ञप्तिदेशना । एकत्वं पञ्चधासिद्धमिदं सत्यं प्रहीयते
satyasthitiṃ manyanayā dṛṣṭvā prajñaptideśanā / ekatvaṃ pañcadhāsiddhamidaṃ satyaṃ prahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रपञ्चमारभेद्यश्च अस्तिनास्ति व्यतिक्रमेत् । नास्तिच्छन्दो भवे मिथ्यासंज्ञा नैरात्म्यदर्शनात्
prapañcamārabhedyaśca astināsti vyatikramet / nāsticchando bhave mithyāsaṃjñā nairātmyadarśanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाश्वतं हि सकर्तृत्वं वादमात्रप्रवर्तितम् । सत्यं परं ह्यवक्तव्यं निरोधे धर्मदर्शनम्
śāśvataṃ hi sakartṛtvaṃ vādamātrapravartitam / satyaṃ paraṃ hyavaktavyaṃ nirodhe dharmadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलयं हि समाश्रित्य मनो वै संप्रवर्तते । चित्तं मनश्च संश्रित्य विज्ञानं संप्रवर्तते
ālayaṃ hi samāśritya mano vai saṃpravartate / cittaṃ manaśca saṃśritya vijñānaṃ saṃpravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समारोपं समारोप्य तथता चित्तधर्मता । एतद्विभावयन् योगी चित्तमात्रज्ञतां लभेत्
samāropaṃ samāropya tathatā cittadharmatā / etadvibhāvayan yogī cittamātrajñatāṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनश्च लक्षणं वस्तु नित्यानित्ये न मन्यते । उत्पादं चाप्यनुत्पादं योगी योगे न मन्यते
manaśca lakṣaṇaṃ vastu nityānitye na manyate / utpādaṃ cāpyanutpādaṃ yogī yoge na manyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थद्वयं न कल्पेन्ति विज्ञानं ह्यालयोद्भवम् । एकमर्थं द्विचित्तेन न जानीते तदुद्भवम्
arthadvayaṃ na kalpenti vijñānaṃ hyālayodbhavam / ekamarthaṃ dvicittena na jānīte tadudbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न वक्ता न च वाच्यो ऽस्ति न शून्यं चित्तदर्शनात् । अदर्शनात्स्वचित्तस्य दृष्टिजालं प्रवर्तते
na vaktā na ca vācyo 'sti na śūnyaṃ cittadarśanāt / adarśanātsvacittasya dṛṣṭijālaṃ pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्ययागमनं नास्ति इन्द्रियाणि न केचन । न धातवो न च स्कन्धा न रागो न च संस्कृतम्
pratyayāgamanaṃ nāsti indriyāṇi na kecana / na dhātavo na ca skandhā na rāgo na ca saṃskṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणो ऽग्निं न वै पूर्वं न कृतं न च संस्कृतम् । न कोटि न च वै शक्तिर्न मोक्षो न च बन्धनम्
karmaṇo 'gniṃ na vai pūrvaṃ na kṛtaṃ na ca saṃskṛtam / na koṭi na ca vai śaktirna mokṣo na ca bandhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्याकृतो न भावो ऽस्ति धर्माधर्मं न चैव हि । न कालं न च निर्वाणं धर्मतापि न विद्यते
avyākṛto na bhāvo 'sti dharmādharmaṃ na caiva hi / na kālaṃ na ca nirvāṇaṃ dharmatāpi na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च बुद्धो न सत्यानि न फलं न च हेतवः । विपर्ययो न निर्वाणं विभवो नास्ति संभवः
na ca buddho na satyāni na phalaṃ na ca hetavaḥ / viparyayo na nirvāṇaṃ vibhavo nāsti saṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादशाङ्गं न चैवास्ति अन्तानन्तं न चैव हि । सर्वदृष्टिप्रहाणाय चित्तमात्रं वदाम्यहम्
dvādaśāṅgaṃ na caivāsti antānantaṃ na caiva hi / sarvadṛṣṭiprahāṇāya cittamātraṃ vadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लेशाः कर्मपथा देहः कर्तारश्च फलं च वै । मरीचिस्वप्नसंकाशा गन्धर्वनगरोपमाः
kleśāḥ karmapathā dehaḥ kartāraśca phalaṃ ca vai / marīcisvapnasaṃkāśā gandharvanagaropamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तमात्रव्यवस्थानाद्वयावृत्तं भावलक्षणम् । चित्तमात्रप्रतिष्ठानाच्छाश्वतोच्छेददर्शनम्
cittamātravyavasthānādvayāvṛttaṃ bhāvalakṣaṇam / cittamātrapratiṣṭhānācchāśvatocchedadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्कन्धा न सन्ति निर्वाणे न चैवात्मा न लक्षणम् । चित्तमात्रावतारेण मोक्षग्राहान्निवर्तते
skandhā na santi nirvāṇe na caivātmā na lakṣaṇam / cittamātrāvatāreṇa mokṣagrāhānnivartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूदृश्यहेतुको दोषो बहिर्धा ख्यायते नृणाम् । चित्तं ह्यदृश्यसंभूतं तेन चित्तं न दृश्यते
bhūdṛśyahetuko doṣo bahirdhā khyāyate nṛṇām / cittaṃ hyadṛśyasaṃbhūtaṃ tena cittaṃ na dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहभोगप्रतिष्ठाना ख्यायते वासना नृणाम् । चित्तं न भावो नाभावो वासने न विराजते
dehabhogapratiṣṭhānā khyāyate vāsanā nṛṇām / cittaṃ na bhāvo nābhāvo vāsane na virājate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मलो वै ख्यायते शुक्ले न शुक्ले ख्यायते मलः । घने हि गगनं यद्वत्तथा चित्तं न दृश्यते
malo vai khyāyate śukle na śukle khyāyate malaḥ / ghane hi gaganaṃ yadvattathā cittaṃ na dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तेन चीयते कर्म ज्ञानेन च विचीयते । प्रज्ञया च निराभासं प्रभावं चाधिगच्छति
cittena cīyate karma jñānena ca vicīyate / prajñayā ca nirābhāsaṃ prabhāvaṃ cādhigacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तं विषयसंबद्धं ज्ञानं तर्के प्रवर्तते । निराभासे विशेषे च ज्ञानं वै संप्रवर्तते
cittaṃ viṣayasaṃbaddhaṃ jñānaṃ tarke pravartate / nirābhāse viśeṣe ca jñānaṃ vai saṃpravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तं मनश्च विज्ञानं संज्ञा वै कल्पवर्जिता । अविकल्पधर्मतां प्राप्ताः श्रावका न जिनात्मजाः
cittaṃ manaśca vijñānaṃ saṃjñā vai kalpavarjitā / avikalpadharmatāṃ prāptāḥ śrāvakā na jinātmajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षान्ते क्षान्ते विशेषे वै ज्ञानं ताथागतं शुभम् । संजायते विशेषार्थं समुदाचारवर्जितम्
kṣānte kṣānte viśeṣe vai jñānaṃ tāthāgataṃ śubham / saṃjāyate viśeṣārthaṃ samudācāravarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिकल्पितस्वभावो ऽस्ति परतन्त्रो न विद्यते । कल्पितं गृह्यते भ्रान्त्या परतन्त्रं न कल्प्यते
parikalpitasvabhāvo 'sti paratantro na vidyate / kalpitaṃ gṛhyate bhrāntyā paratantraṃ na kalpyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तं ह्यभूतसंभूतं न चित्तं दृश्यते क्वचित् । देहभोगप्रतिष्ठानं ख्यायते वासना नृणाम्
cittaṃ hyabhūtasaṃbhūtaṃ na cittaṃ dṛśyate kvacit / dehabhogapratiṣṭhānaṃ khyāyate vāsanā nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सर्वभौतिकं रूपमस्ति रूपमभौतिकम् । गन्धर्वस्वप्नमाया या मृगतृष्णा ह्यभौतिका
na sarvabhautikaṃ rūpamasti rūpamabhautikam / gandharvasvapnamāyā yā mṛgatṛṣṇā hyabhautikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रज्ञा हि त्रिविधा मह्यमार्यं येन प्रभावितम् । चित्तं ह्यदृश्यसंभूतं तेन चित्तं न दृश्यते
prajñā hi trividhā mahyamāryaṃ yena prabhāvitam / cittaṃ hyadṛśyasaṃbhūtaṃ tena cittaṃ na dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहभोगप्रतिष्ठाना ख्यायते वासना नृणाम् । लक्षणं कल्पते येन यः स्वभावान् वृणोति च
dehabhogapratiṣṭhānā khyāyate vāsanā nṛṇām / lakṣaṇaṃ kalpate yena yaḥ svabhāvān vṛṇoti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानद्वयविसंयुक्ता प्रज्ञा ह्याभासवर्जिता । संभवाभिनिवेशेन श्रावकाणां प्रवर्तते । चित्तमात्रावतारेण प्रज्ञा ताथागती ऽमला
yānadvayavisaṃyuktā prajñā hyābhāsavarjitā / saṃbhavābhiniveśena śrāvakāṇāṃ pravartate / cittamātrāvatāreṇa prajñā tāthāgatī 'malā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतो हि असतश्चापि प्रत्ययैर्यदि जायते । एकत्वान्यत्वदृष्टिश्च अवश्यं तैः समाश्रिता
sato hi asataścāpi pratyayairyadi jāyate / ekatvānyatvadṛṣṭiśca avaśyaṃ taiḥ samāśritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विविधागतिर्हि निर्वृत्ता यथा माया न सिध्यति । निमित्तं हि तथा चित्रं कल्प्यमानं न सिध्यति
vividhāgatirhi nirvṛttā yathā māyā na sidhyati / nimittaṃ hi tathā citraṃ kalpyamānaṃ na sidhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमित्तदौष्ठुल्यमयं बन्धनं चित्तसंभवम् । परिकल्पितं ह्यजानानैः परतन्त्रं विकल्प्यते
nimittadauṣṭhulyamayaṃ bandhanaṃ cittasaṃbhavam / parikalpitaṃ hyajānānaiḥ paratantraṃ vikalpyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एव कल्पितो भावः परतन्त्रं तदेव हि । कल्पितं हि विचित्राभं परतन्त्रं विकल्प्यते
ya eva kalpito bhāvaḥ paratantraṃ tadeva hi / kalpitaṃ hi vicitrābhaṃ paratantraṃ vikalpyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवृतिः परमार्थश्च तृतीयं नास्ति हेतुकम् । कल्पितं संवृतिर्ह्युक्ता तच्छेदादार्यगोचरः
saṃvṛtiḥ paramārthaśca tṛtīyaṃ nāsti hetukam / kalpitaṃ saṃvṛtirhyuktā tacchedādāryagocaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा हि योगिनां वस्तु चित्रमेकं विराजते । न ह्यस्ति चित्रता तत्र तथा कल्पितलक्षणम्
yathā hi yogināṃ vastu citramekaṃ virājate / na hyasti citratā tatra tathā kalpitalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा हि तैमिरैश्चित्रं कल्प्यते रूपदर्शनम् । तिमिरं न रूपं नारूपं परतन्त्रं तथा बुधैः
yathā hi taimiraiścitraṃ kalpyate rūpadarśanam / timiraṃ na rūpaṃ nārūpaṃ paratantraṃ tathā budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमं स्यात्तु यथा शुद्धं जलं कलुषवर्जितम् । गगनं हि घनाभावात्तथा शुद्धं विकल्पितम्
hemaṃ syāttu yathā śuddhaṃ jalaṃ kaluṣavarjitam / gaganaṃ hi ghanābhāvāttathā śuddhaṃ vikalpitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रावकस्त्रिविधो मह्यं निर्मितः प्रणिधानजः । रागद्वेषविसंयुक्तः श्रावको धर्मसंभवः
śrāvakastrividho mahyaṃ nirmitaḥ praṇidhānajaḥ / rāgadveṣavisaṃyuktaḥ śrāvako dharmasaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिसत्त्वो ऽपि त्रिविधो बुद्धानां नास्ति लक्षणम् । चित्ते चित्ते तु सत्त्वानां बुद्धबिम्बं विदृश्यते
bodhisattvo 'pi trividho buddhānāṃ nāsti lakṣaṇam / citte citte tu sattvānāṃ buddhabimbaṃ vidṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति वै कल्पितो भावः परतन्त्रं च विद्यते । समारोपापवादं च विकल्पं नो विनश्यति
nāsti vai kalpito bhāvaḥ paratantraṃ ca vidyate / samāropāpavādaṃ ca vikalpaṃ no vinaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पितं यद्यभावः स्यात्परतन्त्रस्वभावतः । विनाभावेन वै भावं भावश्चाभावसंभवः
kalpitaṃ yadyabhāvaḥ syātparatantrasvabhāvataḥ / vinābhāvena vai bhāvaṃ bhāvaścābhāvasaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिकल्पितं समाश्रित्य परतन्त्रं प्रलभ्यते । निमित्तनामसंबन्धाज्जायते परिकल्पितम्
parikalpitaṃ samāśritya paratantraṃ pralabhyate / nimittanāmasaṃbandhājjāyate parikalpitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यन्तं चाप्यनिष्पन्नं कल्पितेन परोद्भवम् । तदा प्रज्ञायते शुद्धः स्वभाअवः पारमार्थिकः
atyantaṃ cāpyaniṣpannaṃ kalpitena parodbhavam / tadā prajñāyate śuddhaḥ svabhāavaḥ pāramārthikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिकल्पितं दशविधं परतन्त्रं च षड्विधम् । तथता च प्रत्यात्मगतिमतो नास्ति विशेषणम्
parikalpitaṃ daśavidhaṃ paratantraṃ ca ṣaḍvidham / tathatā ca pratyātmagatimato nāsti viśeṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्च धर्मा भवेत्तत्वं स्वभावा हि त्रयस्तथा । एतद्विभावयन् योगी तथतां नातिवर्तते
pañca dharmā bhavettatvaṃ svabhāvā hi trayastathā / etadvibhāvayan yogī tathatāṃ nātivartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नक्षत्रमेघसंस्थानं सोमभास्करसंनिभम् । चित्तं संदृश्यते नॄणां दृश्याभं वासनोदितम्
nakṣatrameghasaṃsthānaṃ somabhāskarasaṃnibham / cittaṃ saṃdṛśyate nṝṇāṃ dṛśyābhaṃ vāsanoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतालब्धात्मका ह्येते न लक्ष्यं न च लक्षणम् । सर्वे भूतमया भूता यदि रूपं हि भौतिकम्
bhūtālabdhātmakā hyete na lakṣyaṃ na ca lakṣaṇam / sarve bhūtamayā bhūtā yadi rūpaṃ hi bhautikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंभूता महाभूता नास्ति भूतेषु भौतिकम् । कारणं हि महाभूताः कार्यं भूसलिलादयः
asaṃbhūtā mahābhūtā nāsti bhūteṣu bhautikam / kāraṇaṃ hi mahābhūtāḥ kāryaṃ bhūsalilādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रव्यप्रज्ञप्तिरूपं च मायाजातिकृतं तथा । स्वप्नगन्धर्वरूपं च मृगतृष्णा च पञ्चमम्
dravyaprajñaptirūpaṃ ca māyājātikṛtaṃ tathā / svapnagandharvarūpaṃ ca mṛgatṛṣṇā ca pañcamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इच्छन्तिकं पञ्चविधं गोत्राः पञ्च तथा भवेत् । पञ्च यानान्ययानं च निर्वाणं षड्विधं भवेत्
icchantikaṃ pañcavidhaṃ gotrāḥ pañca tathā bhavet / pañca yānānyayānaṃ ca nirvāṇaṃ ṣaḍvidhaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्कन्धभेदाश्चतुर्विशद्रूपं चाष्टविधं भवेत् । बुद्धा भवेच्चतुर्विंशद्द्विविधाश्च जिनौरसाः
skandhabhedāścaturviśadrūpaṃ cāṣṭavidhaṃ bhavet / buddhā bhaveccaturviṃśaddvividhāśca jinaurasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टोत्तरं नयशतं श्रावकाश्च त्रयस्तथा । क्षेत्रमेकं हि बुद्धानां बुद्धश्चैकस्तथा भवेत्
aṣṭottaraṃ nayaśataṃ śrāvakāśca trayastathā / kṣetramekaṃ hi buddhānāṃ buddhaścaikastathā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुक्तयस्तथा तिस्रश्चित्तधारा चतुर्विधा । नैरात्म्यं षड्विधं मह्यं ज्ञेयं चापि चतुर्विधम्
vimuktayastathā tisraścittadhārā caturvidhā / nairātmyaṃ ṣaḍvidhaṃ mahyaṃ jñeyaṃ cāpi caturvidham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारणैश्च विसंयुक्तं दृष्टिदोषविवर्जितम् । प्रत्यात्मवेद्यमचलं महायानमनुत्तरम्
kāraṇaiśca visaṃyuktaṃ dṛṣṭidoṣavivarjitam / pratyātmavedyamacalaṃ mahāyānamanuttaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पादं चाप्यनुत्पादमष्टधा नवधा भवेत् । एकानुपूर्वसमयं सिद्धान्तमेकमेव च
utpādaṃ cāpyanutpādamaṣṭadhā navadhā bhavet / ekānupūrvasamayaṃ siddhāntamekameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरूप्यधात्वष्टविधं ध्यानभेदश्च षड्विधः । प्रत्येकजिनपुत्राणां निर्याणं सप्तधा भवेत्
ārūpyadhātvaṣṭavidhaṃ dhyānabhedaśca ṣaḍvidhaḥ / pratyekajinaputrāṇāṃ niryāṇaṃ saptadhā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध्वत्रयं न चैवास्ति नित्यानित्यं च नास्ति वै । क्रिया कर्म फलं चैव स्वप्नकार्यं तथा भवेत्
adhvatrayaṃ na caivāsti nityānityaṃ ca nāsti vai / kriyā karma phalaṃ caiva svapnakāryaṃ tathā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ताद्यासंभवा बुद्धाः श्रावकाश्च जिनौरसाः । चित्तं दृश्यविसंयुक्तं मायाधर्मोपमं सदा
antādyāsaṃbhavā buddhāḥ śrāvakāśca jinaurasāḥ / cittaṃ dṛśyavisaṃyuktaṃ māyādharmopamaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भश्चक्रं तथा जातिर्नैष्क्रम्यं तुषितालयम् । सर्वक्षेत्रगताश्चापि दृश्यन्ते न च योनिजाः
garbhaścakraṃ tathā jātirnaiṣkramyaṃ tuṣitālayam / sarvakṣetragatāścāpi dṛśyante na ca yonijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संक्रान्तिं संचरं सत्त्वं देशना निर्वृतिस्तथा । सत्यं क्षेत्रावबोधिश्च प्रत्ययप्रेरितो भवेत्
saṃkrāntiṃ saṃcaraṃ sattvaṃ deśanā nirvṛtistathā / satyaṃ kṣetrāvabodhiśca pratyayaprerito bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोका वनस्पतिर्द्वीपो नैरात्म्यतीर्थसंचरम् । ध्यानं यानालयप्राप्तिरचिन्त्यफलगोचरम्
lokā vanaspatirdvīpo nairātmyatīrthasaṃcaram / dhyānaṃ yānālayaprāptiracintyaphalagocaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रनक्षत्रगोत्राणि नृपगोत्रा सुरालयम् । यक्षगन्धर्वगोत्राणि कर्मजा तृष्णसंभवा
candranakṣatragotrāṇi nṛpagotrā surālayam / yakṣagandharvagotrāṇi karmajā tṛṣṇasaṃbhavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचिन्त्यपरिणामी च च्युतिर्वासनसंयुता । व्युच्छिन्नच्युत्यभावेन क्लेशजालं निरुध्यते
acintyapariṇāmī ca cyutirvāsanasaṃyutā / vyucchinnacyutyabhāvena kleśajālaṃ nirudhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनधान्यं सुवर्णं च क्षेत्रवस्तु विकल्प्यते । गवैडकाश्च दासा वै तथा हयगजादयः
dhanadhānyaṃ suvarṇaṃ ca kṣetravastu vikalpyate / gavaiḍakāśca dāsā vai tathā hayagajādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तल्पविद्धे न स्वप्तव्यं भूमिश्चापि न लेपयेत् । सौवर्णराजतं पात्रं कांसं ताम्रं न कारयेत्
talpaviddhe na svaptavyaṃ bhūmiścāpi na lepayet / sauvarṇarājataṃ pātraṃ kāṃsaṃ tāmraṃ na kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कम्बला नीलरक्ताश्च काषायो गोमयेन च । कर्दमैः फलपत्रैश्च शुक्लान् योगी रजेत्सदा
kambalā nīlaraktāśca kāṣāyo gomayena ca / kardamaiḥ phalapatraiśca śuklān yogī rajetsadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शैलीकं मृन्मयं लोहं शाङ्खं वै स्फटिकमयम् । पात्रार्थं धारयेद्योगी परिपूर्णं च मागधम्
śailīkaṃ mṛnmayaṃ lohaṃ śāṅkhaṃ vai sphaṭikamayam / pātrārthaṃ dhārayedyogī paripūrṇaṃ ca māgadham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुरङ्गुलं भवेच्छस्त्रं कुब्जं वै वस्तुच्छेदनः । शिल्पविद्यां न शिक्षेत योगी योगपरायणः
caturaṅgulaṃ bhavecchastraṃ kubjaṃ vai vastucchedanaḥ / śilpavidyāṃ na śikṣeta yogī yogaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रयविक्रयो न कर्तव्यो योगिना योगिवाहिना । आरामिकैश्च कर्तव्यमेतद्धर्मं वदाम्यहम्
krayavikrayo na kartavyo yoginā yogivāhinā / ārāmikaiśca kartavyametaddharmaṃ vadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुप्तेन्द्रियं तथार्थज्ञं सूत्रान्ते विनये तथा । गृहस्थैर्न च संसृष्टं योगिनं तं वदाम्यहम्
guptendriyaṃ tathārthajñaṃ sūtrānte vinaye tathā / gṛhasthairna ca saṃsṛṣṭaṃ yoginaṃ taṃ vadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शून्यागारे श्मशाने वा वृक्षमूले गुहासु वा । पलाले ऽभ्यवकाशे च योगी वासं प्रकल्पयेत्
śūnyāgāre śmaśāne vā vṛkṣamūle guhāsu vā / palāle 'bhyavakāśe ca yogī vāsaṃ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिवस्त्रप्रावृतो नित्यं श्मशानाद्यत्रकुत्रचित् । वस्त्रार्थं संविधातव्यं यश्च दद्यात्सुखागतम्
trivastraprāvṛto nityaṃ śmaśānādyatrakutracit / vastrārthaṃ saṃvidhātavyaṃ yaśca dadyātsukhāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगमात्रानुसारी स्यात्पिण्डभक्षपरायणः । कुसुमेभ्यो यथा भ्रमरास्तथा पिण्डं समाचरेत्
yugamātrānusārī syātpiṇḍabhakṣaparāyaṇaḥ / kusumebhyo yathā bhramarāstathā piṇḍaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणे च गणसंसृष्टे भिक्षुणीषु च यद्भवेत् । तद्धि आजीवसंसृष्टं न तत्कल्पति योगिनाम्
gaṇe ca gaṇasaṃsṛṣṭe bhikṣuṇīṣu ca yadbhavet / taddhi ājīvasaṃsṛṣṭaṃ na tatkalpati yoginām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजानो राजपुत्राश्च अमात्याः श्रेष्ठिनस्तथा । पिण्डार्थे नोपदेशेत योगी योगपरायणः
rājāno rājaputrāśca amātyāḥ śreṣṭhinastathā / piṇḍārthe nopadeśeta yogī yogaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतसूतकुलान्नं च मित्रप्रीतिसमन्वितम् । भिक्षुभिक्षुणिसंसृष्टं न तत्कल्पति योगिनाम्
mṛtasūtakulānnaṃ ca mitraprītisamanvitam / bhikṣubhikṣuṇisaṃsṛṣṭaṃ na tatkalpati yoginām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहारे यत्र वै धूमः पच्यते विधिवत्सदा । उद्दिश्य यत्कृतं चापि न तत्कल्पति योगिनाम्
vihāre yatra vai dhūmaḥ pacyate vidhivatsadā / uddiśya yatkṛtaṃ cāpi na tatkalpati yoginām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पादभङ्गनिर्मुक्तं सदसत्पक्षवर्जितम् । लक्ष्यलक्षणसंयुक्तं योगी लोकं विभावयेत्
utpādabhaṅganirmuktaṃ sadasatpakṣavarjitam / lakṣyalakṣaṇasaṃyuktaṃ yogī lokaṃ vibhāvayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाधिबलसंयुक्तमभिज्ञैर्वशितैश्च वै । नचिरात्तु भवेद्योगी यद्युत्पादं न कल्पयेत्
samādhibalasaṃyuktamabhijñairvaśitaiśca vai / nacirāttu bhavedyogī yadyutpādaṃ na kalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अणुकालप्रधानेभ्यः कारणेभ्यो न कल्पयेत् । हेतुप्रत्ययसंभूतं योगी लोकं न कल्पयेत्
aṇukālapradhānebhyaḥ kāraṇebhyo na kalpayet / hetupratyayasaṃbhūtaṃ yogī lokaṃ na kalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वकल्पकल्पितं लोकं चित्रं वै वासनोदितम् । प्रतिपश्येत्सदा योगी मायास्वप्नोपमं भवम्
svakalpakalpitaṃ lokaṃ citraṃ vai vāsanoditam / pratipaśyetsadā yogī māyāsvapnopamaṃ bhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपवादसमारोपवर्जितं दर्शनं सदा । देहभोगप्रतिष्ठाभं त्रिभवं न विकल्पयेत्
apavādasamāropavarjitaṃ darśanaṃ sadā / dehabhogapratiṣṭhābhaṃ tribhavaṃ na vikalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतभक्तपिण्डो निश्चितमृजुं संस्थाप्य वै तनुम् । बुद्धांश्च बोधिसत्त्वांश्च नमस्कृत्य पुनः पुनः
kṛtabhaktapiṇḍo niścitamṛjuṃ saṃsthāpya vai tanum / buddhāṃśca bodhisattvāṃśca namaskṛtya punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनयात्सूत्रयुक्तिभ्यां तत्त्वं संहृत्य योगवित् । पञ्चधर्मस्वचित्तं च नैरात्म्यं च विभावयेत्
vinayātsūtrayuktibhyāṃ tattvaṃ saṃhṛtya yogavit / pañcadharmasvacittaṃ ca nairātmyaṃ ca vibhāvayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यात्मधर्मताशुद्धा भूमयो बुद्धभूमि च । एतद्विभावयेद्योगी महापद्मे ऽभिषिच्यते
pratyātmadharmatāśuddhā bhūmayo buddhabhūmi ca / etadvibhāvayedyogī mahāpadme 'bhiṣicyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभ्राम्य गतयः सर्वा भवादुद्वेगमानसः । योगानारभते चित्रां गत्वा शिवपथीं शुभाम्
vibhrāmya gatayaḥ sarvā bhavādudvegamānasaḥ / yogānārabhate citrāṃ gatvā śivapathīṃ śubhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमभास्करसंस्थानं पद्मपत्रांशुसप्रभम् । गगनाग्निचित्रसदृशं योगी पुञ्जान् प्रपश्यते
somabhāskarasaṃsthānaṃ padmapatrāṃśusaprabham / gaganāgnicitrasadṛśaṃ yogī puñjān prapaśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमित्तानि च चित्राणि तीर्थ्यमार्गं नयन्ति ते । श्रावकत्वे निपात्यन्ति प्रत्येकजिनगोचरे
nimittāni ca citrāṇi tīrthyamārgaṃ nayanti te / śrāvakatve nipātyanti pratyekajinagocare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधूय सर्वाण्येतानि निराभासो यदा भवेत् । तदा बुद्धकरादित्याः सर्वक्षेत्रसमागताः । शिरो हि तस्य मार्जन्ति निमित्तं तथतानुगाः
vidhūya sarvāṇyetāni nirābhāso yadā bhavet / tadā buddhakarādityāḥ sarvakṣetrasamāgatāḥ / śiro hi tasya mārjanti nimittaṃ tathatānugāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्त्यनाकारतो भावः शाश्वतोच्छेदवर्जितः । सदसत्पक्षविगताः कल्पयिष्यन्ति मध्यमम्
astyanākārato bhāvaḥ śāśvatocchedavarjitaḥ / sadasatpakṣavigatāḥ kalpayiṣyanti madhyamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहेतुवादे कल्प्यन्ते अहेतूच्छेददर्शनम् । बाह्यभावापरिज्ञानान्नाशयिष्यन्ति मध्यमम्
ahetuvāde kalpyante ahetūcchedadarśanam / bāhyabhāvāparijñānānnāśayiṣyanti madhyamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावग्राहं न मोक्ष्यन्ते मा भूदुच्छेददर्शनम् । समारोपापवादेन देशयिष्यन्ति मध्यमम्
bhāvagrāhaṃ na mokṣyante mā bhūducchedadarśanam / samāropāpavādena deśayiṣyanti madhyamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तमात्रावबोधेन बाह्यभावा व्युदाश्रया । विनिवृत्तिर्विकल्पस्य प्रतिपत् सैव मध्यमा
cittamātrāvabodhena bāhyabhāvā vyudāśrayā / vinivṛttirvikalpasya pratipat saiva madhyamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तमात्रं न दृश्यन्ति दृश्याभावान्न जायते । प्रतिपन्मध्यमा चैषा मया चान्यैश्च देशिता
cittamātraṃ na dṛśyanti dṛśyābhāvānna jāyate / pratipanmadhyamā caiṣā mayā cānyaiśca deśitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पादं चाप्यनुत्पादं भावाभावश्च शून्यता । नैःस्वभाव्यं च भावानां द्वयमेतन्न कल्पयेत्
utpādaṃ cāpyanutpādaṃ bhāvābhāvaśca śūnyatā / naiḥsvabhāvyaṃ ca bhāvānāṃ dvayametanna kalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.