Saddharmalankavatarasutra 10

प्रज्ञप्तिसत्यतो ह्यात्मा द्रव्यः स हि न विद्यते । स्कन्धानां स्कन्धता तद्वत्प्रज्ञप्त्या न तु द्रव्यतः

prajñaptisatyato hyātmā dravyaḥ sa hi na vidyate / skandhānāṃ skandhatā tadvatprajñaptyā na tu dravyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विधा वै समता लक्षणं हेतुभाजनम् । नैरात्म्यसमता चैव चतुर्था योगयोगिनाम्

caturvidhā vai samatā lakṣaṇaṃ hetubhājanam / nairātmyasamatā caiva caturthā yogayoginām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यावृत्तिः सर्वदृष्टीनां कल्प्यकल्पनवर्जिता । अनुपलम्भो ह्यजातिश्च चित्तमात्रं वदाम्यहम्

vyāvṛttiḥ sarvadṛṣṭīnāṃ kalpyakalpanavarjitā / anupalambho hyajātiśca cittamātraṃ vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न भावं नापि चाभावं भावाभावविवर्जितम् । तथता चित्तनिर्मुक्तं चित्तमात्रं वदाम्यहम्

na bhāvaṃ nāpi cābhāvaṃ bhāvābhāvavivarjitam / tathatā cittanirmuktaṃ cittamātraṃ vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथता शून्यता कोटी निर्वाणं धर्मधातुकम् । कायं मनोमयं चित्तं चित्तमात्रं वदाम्यहम्

tathatā śūnyatā koṭī nirvāṇaṃ dharmadhātukam / kāyaṃ manomayaṃ cittaṃ cittamātraṃ vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकल्पवासनाबद्धं विचित्रं चित्तसंभवम् । बहिर्धा जायते नॄणां चित्तमात्रं हि लौकिकम्

vikalpavāsanābaddhaṃ vicitraṃ cittasaṃbhavam / bahirdhā jāyate nṝṇāṃ cittamātraṃ hi laukikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृश्यं न विद्यते बाह्यं चित्तचित्रं विदृश्यते । देहभोगप्रतिष्ठाभं चित्तमात्रं वदाम्यहम्

dṛśyaṃ na vidyate bāhyaṃ cittacitraṃ vidṛśyate / dehabhogapratiṣṭhābhaṃ cittamātraṃ vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रावकाणां क्षयज्ञानं बुद्धानां जन्मसंभवम् । प्रत्येकजिनपुत्राणां असंक्लेशात्प्रवर्तते

śrāvakāṇāṃ kṣayajñānaṃ buddhānāṃ janmasaṃbhavam / pratyekajinaputrāṇāṃ asaṃkleśātpravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिर्धा नास्ति वै रूपं स्वचित्तं दृश्यते बहिः । अनवबोधात्स्वचित्तस्य बालाः कल्पेन्ति संस्कृतम्

bahirdhā nāsti vai rūpaṃ svacittaṃ dṛśyate bahiḥ / anavabodhātsvacittasya bālāḥ kalpenti saṃskṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाह्यमर्थमजानानैः स्वचित्तचित्रदर्शनम् । हेतुभिर्वार्यते मूढैश्चातुष्कोटिकयोजितैः

bāhyamarthamajānānaiḥ svacittacitradarśanam / hetubhirvāryate mūḍhaiścātuṣkoṭikayojitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हेतवो न कोट्यो वै दृष्टान्तावयवानि च । स्वचित्तं ह्यर्थसंक्रान्तं यदि जानन्ति पण्डिताः

na hetavo na koṭyo vai dṛṣṭāntāvayavāni ca / svacittaṃ hyarthasaṃkrāntaṃ yadi jānanti paṇḍitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकल्पैर्न विकल्पेत यद्विकल्पितलक्षणम् । कल्पितं च समाश्रित्य विकल्पः संप्रवर्तते

vikalpairna vikalpeta yadvikalpitalakṣaṇam / kalpitaṃ ca samāśritya vikalpaḥ saṃpravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्योन्याभिन्नसंबन्धादेकवासनहेतुकाः । आगन्तुकत्वात्तद्द्वयोर्न चित्तं जायते नृणाम्

anyonyābhinnasaṃbandhādekavāsanahetukāḥ / āgantukatvāttaddvayorna cittaṃ jāyate nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकल्पं चित्तचैत्तार्थी त्रिभवे च प्रतिष्ठिताः । यदर्थाभाः प्रवर्तन्ते स्वभावकल्पितो हि सः

vikalpaṃ cittacaittārthī tribhave ca pratiṣṭhitāḥ / yadarthābhāḥ pravartante svabhāvakalpito hi saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आभासबीजसंयोगाद्द्वादशायतनानि वै । आश्रयालम्ब्यसंयोगात्प्रक्रिया वर्ण्यते मया

ābhāsabījasaṃyogāddvādaśāyatanāni vai / āśrayālambyasaṃyogātprakriyā varṇyate mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा हि दर्पणे बिम्बं केशोण्डुस्तिमिरस्य वा । तथा हि वासनैश्छन्नं चित्तं पश्यन्ति बालिशाः

yathā hi darpaṇe bimbaṃ keśoṇḍustimirasya vā / tathā hi vāsanaiśchannaṃ cittaṃ paśyanti bāliśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वविकल्पकल्पिते ह्यर्थे विकल्पः संप्रवर्तते । अर्थो न विद्यते बाह्यो यथा तीर्थ्यैर्विकल्प्यते

svavikalpakalpite hyarthe vikalpaḥ saṃpravartate / artho na vidyate bāhyo yathā tīrthyairvikalpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रज्जुं यथा ह्यजानानाः सर्पं गृह्णन्ति बालिशाः । स्वचित्तार्थमजानाना ह्यर्थं कल्पेन्ति बाहिरम्

rajjuṃ yathā hyajānānāḥ sarpaṃ gṛhṇanti bāliśāḥ / svacittārthamajānānā hyarthaṃ kalpenti bāhiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा हि रज्जुं रज्जुत्वे एकत्वान्यत्ववर्जितम् । किं तु स्वचित्तदोषो ऽयं येन रज्जुर्विकल्प्यते

tathā hi rajjuṃ rajjutve ekatvānyatvavarjitam / kiṃ tu svacittadoṣo 'yaṃ yena rajjurvikalpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हि यो येन भावेन कल्प्यमानो न लक्ष्यते । न तन्नास्त्यवगन्तव्यं धर्माणामेष धर्मता

na hi yo yena bhāvena kalpyamāno na lakṣyate / na tannāstyavagantavyaṃ dharmāṇāmeṣa dharmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्तित्वपूर्वकं नास्ति अस्ति नास्तित्वपूर्वकम् । अतो नास्ति न गन्तव्यं अस्तित्वं न च कल्पयेत्

astitvapūrvakaṃ nāsti asti nāstitvapūrvakam / ato nāsti na gantavyaṃ astitvaṃ na ca kalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पितं कल्प्यमानं हि यदिदं न तदात्मकम् । अनात्मकं कथं दृष्ट्वा विकल्पः संप्रवर्तते

kalpitaṃ kalpyamānaṃ hi yadidaṃ na tadātmakam / anātmakaṃ kathaṃ dṛṣṭvā vikalpaḥ saṃpravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपं रूपात्मना नास्ति तथा घटपटादयः । अविद्यमाने दृश्ये तु विकल्पस्तेन जायते

rūpaṃ rūpātmanā nāsti tathā ghaṭapaṭādayaḥ / avidyamāne dṛśye tu vikalpastena jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकल्पस्ते यदि भ्रान्तावनादिमति संस्कृते । भावानां भावता केन भ्रामिता ब्रूहि मे मुने

vikalpaste yadi bhrāntāvanādimati saṃskṛte / bhāvānāṃ bhāvatā kena bhrāmitā brūhi me mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावानां भावता नास्ति चित्तमात्रं च दृश्यते । अपश्यमानः स्वचित्तं विकल्पः संप्रवर्तते

bhāvānāṃ bhāvatā nāsti cittamātraṃ ca dṛśyate / apaśyamānaḥ svacittaṃ vikalpaḥ saṃpravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पितं यदि वै नास्ति यथा कल्पति बालिशः । अन्यथा विद्यते चासौ न च बुद्ध्यावगम्यते

kalpitaṃ yadi vai nāsti yathā kalpati bāliśaḥ / anyathā vidyate cāsau na ca buddhyāvagamyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्याणां यदि वा सो ऽस्ति नासौ बालैर्विकल्पितः । आर्याणामथ मिथ्यासौ आर्या बालैः समं गताः

āryāṇāṃ yadi vā so 'sti nāsau bālairvikalpitaḥ / āryāṇāmatha mithyāsau āryā bālaiḥ samaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्याणां नास्ति वै भ्रान्तिर्यस्माच्चित्तं विशोधितम् । अशुद्धचित्तसंताना बालाः कल्पेन्ति कल्पितम्

āryāṇāṃ nāsti vai bhrāntiryasmāccittaṃ viśodhitam / aśuddhacittasaṃtānā bālāḥ kalpenti kalpitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माता यथा हि पुत्रस्य आकाशात्फलमानयेत् । एतद्धि पुत्र मा क्रन्द गृह्ण चित्रमिदं फलम्

mātā yathā hi putrasya ākāśātphalamānayet / etaddhi putra mā kranda gṛhṇa citramidaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाहं सर्वसत्त्वानां विचित्रैः कल्पितैः फलैः । प्रलोभ्य देशेमि नयं सदसत्पक्षवर्जितम्

tathāhaṃ sarvasattvānāṃ vicitraiḥ kalpitaiḥ phalaiḥ / pralobhya deśemi nayaṃ sadasatpakṣavarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभूत्वा यस्य वै भावः प्रत्ययैर्न च संकुलः । अजातपूर्वं तज्जातमलब्धात्मकमेव च

abhūtvā yasya vai bhāvaḥ pratyayairna ca saṃkulaḥ / ajātapūrvaṃ tajjātamalabdhātmakameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलब्धात्मकं ह्यजातं च प्रत्ययैर्न विना क्वचित् । उत्पन्नमपि ते भावो प्रत्ययैर्न विना क्वचित्

alabdhātmakaṃ hyajātaṃ ca pratyayairna vinā kvacit / utpannamapi te bhāvo pratyayairna vinā kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं समासतः पश्यन् नासन्न सदसत्क्वचित् । प्रत्ययैर्जायते भूतमविकल्प्यं हि पण्डितैः

evaṃ samāsataḥ paśyan nāsanna sadasatkvacit / pratyayairjāyate bhūtamavikalpyaṃ hi paṇḍitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकत्वान्यत्वकथाः कुतीर्थ्याः कुर्वन्ति बालिशाः । प्रत्ययैर्न च जानन्ति मायास्वप्नोपमं जगत्

ekatvānyatvakathāḥ kutīrthyāḥ kurvanti bāliśāḥ / pratyayairna ca jānanti māyāsvapnopamaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिधानविषयं यानं महायानमनुत्तरम् । अर्थं सुनीतं हि मया न च बुध्यन्ति बालिशाः

abhidhānaviṣayaṃ yānaṃ mahāyānamanuttaram / arthaṃ sunītaṃ hi mayā na ca budhyanti bāliśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मात्सर्यैर्ये प्रणीतानि श्रावकैस्तीर्थकैस्तथा । व्यभिचरन्ति ते ह्यर्थं यस्मात्तर्केण देशिताः

mātsaryairye praṇītāni śrāvakaistīrthakaistathā / vyabhicaranti te hyarthaṃ yasmāttarkeṇa deśitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षणं भाव संस्थानं नाम चैव चतुर्विधम् । एतदालम्बनीकृत्य कल्पना संप्रवर्तते

lakṣaṇaṃ bhāva saṃsthānaṃ nāma caiva caturvidham / etadālambanīkṛtya kalpanā saṃpravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकधा बहुधा ये तु ब्रह्मकायवशंगताः । सोमभास्करयोर्भावा ये नाशेन्ति न ते सुताः

ekadhā bahudhā ye tu brahmakāyavaśaṃgatāḥ / somabhāskarayorbhāvā ye nāśenti na te sutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्यदर्शनसंपन्ना यथाभूतगतिंगताः । संज्ञाविवर्तकुशला विज्ञाने च परंगताः

āryadarśanasaṃpannā yathābhūtagatiṃgatāḥ / saṃjñāvivartakuśalā vijñāne ca paraṃgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषा हि मुद्रा मुक्तानां पुत्राणां मम शासने । भावाभावविनिर्मुक्ता गत्यागतिविवर्जिता

eṣā hi mudrā muktānāṃ putrāṇāṃ mama śāsane / bhāvābhāvavinirmuktā gatyāgativivarjitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यावृत्ते रूपविज्ञाने यदि कर्म विनश्यति । नित्यानित्यं न प्राप्नोति संसारश्च न विद्यते

vyāvṛtte rūpavijñāne yadi karma vinaśyati / nityānityaṃ na prāpnoti saṃsāraśca na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनिर्वृत्तिकाले प्रध्वस्तं रूपं देशान्निवर्तते । नास्त्यस्तिदोषनिर्मुक्तं कर्म तिष्ठति आलये

vinirvṛttikāle pradhvastaṃ rūpaṃ deśānnivartate / nāstyastidoṣanirmuktaṃ karma tiṣṭhati ālaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रध्वंसि पतितं रूपं विज्ञानं च भवालये । रूपविज्ञानसंबद्धं न च कर्म विनश्यति

pradhvaṃsi patitaṃ rūpaṃ vijñānaṃ ca bhavālaye / rūpavijñānasaṃbaddhaṃ na ca karma vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तैः सह संबद्धं कर्म वै ध्वस्यते नृणाम् । ध्वस्ते तु कर्मसंबन्धे न संसृतिर्न निर्वृतिः

atha taiḥ saha saṃbaddhaṃ karma vai dhvasyate nṛṇām / dhvaste tu karmasaṃbandhe na saṃsṛtirna nirvṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ ध्वस्तमपि तैः सार्धं संसारे यदि जायते । रूपं च तेन संबद्धमभिन्नत्वाद्भविष्यति

atha dhvastamapi taiḥ sārdhaṃ saṃsāre yadi jāyate / rūpaṃ ca tena saṃbaddhamabhinnatvādbhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभिन्नं न च वै भिन्नं चित्तं रूपं विकल्पनात् । प्रध्वंसो नास्ति भावानां सदसत्पक्षवर्जनात्

nābhinnaṃ na ca vai bhinnaṃ cittaṃ rūpaṃ vikalpanāt / pradhvaṃso nāsti bhāvānāṃ sadasatpakṣavarjanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पितः परतन्त्रश्च अन्योन्याभिन्नलक्षणात् । रूपे ह्यनित्यता यद्वदन्योन्यजनकाश्च वै

kalpitaḥ paratantraśca anyonyābhinnalakṣaṇāt / rūpe hyanityatā yadvadanyonyajanakāśca vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यो ऽनन्यविनिर्मुक्तंः कल्पितो नावधार्यते । नास्त्यस्ति कथं भवति रूपे चानित्यता यथा

anyo 'nanyavinirmuktaṃḥ kalpito nāvadhāryate / nāstyasti kathaṃ bhavati rūpe cānityatā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पितेन सुदृष्टेन परतन्त्रो न जायते । परतन्त्रेण दृष्टेन कल्पितस्तथता भवेत्

kalpitena sudṛṣṭena paratantro na jāyate / paratantreṇa dṛṣṭena kalpitastathatā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पितं हि विनाशेते मम नेत्री विनश्यते । समारोपापवादं च कुर्वते मम शासने

kalpitaṃ hi vināśete mama netrī vinaśyate / samāropāpavādaṃ ca kurvate mama śāsane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंविधा यदा यस्मिन् काले स्युर्धर्मदूषकाः । सर्वे च ते ह्यसंकथ्या मम नेत्रीविनाशकाः

evaṃvidhā yadā yasmin kāle syurdharmadūṣakāḥ / sarve ca te hyasaṃkathyā mama netrīvināśakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनालप्याश्च विद्वद्भिर्भिक्षुकार्यं च वर्जयेत् । कल्पितं यत्र नाशेन्ति समारोपापवादिनः

anālapyāśca vidvadbhirbhikṣukāryaṃ ca varjayet / kalpitaṃ yatra nāśenti samāropāpavādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशोण्डुकमायाभं स्वप्नगन्धर्वसादृशम् । मरीच्याभदृशकल्पो येषां नास्त्यस्तिदर्शनात्

keśoṇḍukamāyābhaṃ svapnagandharvasādṛśam / marīcyābhadṛśakalpo yeṣāṃ nāstyastidarśanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नासौ शिक्षति बुद्धानां यस्तेषां संग्रहे चरेत् । द्वयान्तपतिता ह्येते अन्येषां च विनाशकाः

nāsau śikṣati buddhānāṃ yasteṣāṃ saṃgrahe caret / dvayāntapatitā hyete anyeṣāṃ ca vināśakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विविक्तं कल्पितं भावं ये तु पश्यन्ति योगिनः । भावाभावविनिर्मुक्तं तेषां वै संग्रहे चरेत्

viviktaṃ kalpitaṃ bhāvaṃ ye tu paśyanti yoginaḥ / bhāvābhāvavinirmuktaṃ teṣāṃ vai saṃgrahe caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकरा हि यथा लोके सुवर्णमणिमुक्तिजाः । अकर्महेतुकाश्चित्रा उपजीव्याश्च बालिशाम्

ākarā hi yathā loke suvarṇamaṇimuktijāḥ / akarmahetukāścitrā upajīvyāśca bāliśām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा हि सत्त्वगोत्राणि चित्रा वै कर्मवर्जिता । दृश्याभावान्न कर्मास्ति न च वै कर्मजा गतिः

tathā hi sattvagotrāṇi citrā vai karmavarjitā / dṛśyābhāvānna karmāsti na ca vai karmajā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावानां भावता नास्ति यथा त्वार्यैर्विभाव्यते । किं तु विद्यन्ति वै भावा यथा बालैर्विकल्पिताः

bhāvānāṃ bhāvatā nāsti yathā tvāryairvibhāvyate / kiṃ tu vidyanti vai bhāvā yathā bālairvikalpitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि भावा व विद्यन्ते यथा बालैर्विकल्पिताः । असत्सु सत्त्वभावेषु संक्लेशो नास्ति कस्यचित्

yadi bhāvā va vidyante yathā bālairvikalpitāḥ / asatsu sattvabhāveṣu saṃkleśo nāsti kasyacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाववैचित्र्यसंक्लेशात्संसारं इन्द्रियोपगः । अज्ञानतृष्णासंबद्धः प्रवर्तते शरीरिणाम्

bhāvavaicitryasaṃkleśātsaṃsāraṃ indriyopagaḥ / ajñānatṛṣṇāsaṃbaddhaḥ pravartate śarīriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषां तु भावो वै नास्ति यथा बालैर्विकल्पितः । तेषां न विद्यते वृत्तिरिन्द्रियाणां न योगिनः

yeṣāṃ tu bhāvo vai nāsti yathā bālairvikalpitaḥ / teṣāṃ na vidyate vṛttirindriyāṇāṃ na yoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि भावा न विद्यन्ते भावसंसारहेतवः । अयं तेन भवेन्मोक्षो बालानां क्रियवर्जितः

yadi bhāvā na vidyante bhāvasaṃsārahetavaḥ / ayaṃ tena bhavenmokṣo bālānāṃ kriyavarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालार्याणां विशेषस्ते भावाभावात्कथं भवेत् । आर्याणां नास्ति वै भावो विमोक्षत्रयचारिणाम्

bālāryāṇāṃ viśeṣaste bhāvābhāvātkathaṃ bhavet / āryāṇāṃ nāsti vai bhāvo vimokṣatrayacāriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्धाश्च पुद्गला धर्माः स्वसामान्या अलक्षणाः । प्रत्ययानीन्द्रियाश्चैव श्रावकाणां वदाम्यहम्

skandhāśca pudgalā dharmāḥ svasāmānyā alakṣaṇāḥ / pratyayānīndriyāścaiva śrāvakāṇāṃ vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहेतुचित्तमात्रं तु विभूति भूमयस्तथा । प्रत्यात्मतथतां शुद्धां देशयामि जिनौरसाम्

ahetucittamātraṃ tu vibhūti bhūmayastathā / pratyātmatathatāṃ śuddhāṃ deśayāmi jinaurasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यन्त्यनागते काले मम शासनदूषकाः । काषायवासोवसनाः सदसत्कार्यवादिनः

bhaviṣyantyanāgate kāle mama śāsanadūṣakāḥ / kāṣāyavāsovasanāḥ sadasatkāryavādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असन्तः प्रत्ययैर्भावा विद्यन्ते ह्यार्यगोचरम् । कल्पितो नास्ति वै भावः कल्पयिष्यन्ति तार्किकाः

asantaḥ pratyayairbhāvā vidyante hyāryagocaram / kalpito nāsti vai bhāvaḥ kalpayiṣyanti tārkikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यन्त्यनागते काले कणभुग्बालजातिकाः । असत्कार्यवाददुर्दृष्ट्या जनतां नाशयन्ति च

bhaviṣyantyanāgate kāle kaṇabhugbālajātikāḥ / asatkāryavādadurdṛṣṭyā janatāṃ nāśayanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अणुभ्यो जगदुत्पन्नमणवश्चाप्यहेतुकाः । नव द्रव्याणि नित्यानि कुदृष्ट्या देशयिष्यति

aṇubhyo jagadutpannamaṇavaścāpyahetukāḥ / nava dravyāṇi nityāni kudṛṣṭyā deśayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रव्यैरारभ्यते द्रव्यं गुणैश्चैव गुणास्तथा । भावानां भावतामन्यां सतीं वै नाशयिष्यति

dravyairārabhyate dravyaṃ guṇaiścaiva guṇāstathā / bhāvānāṃ bhāvatāmanyāṃ satīṃ vai nāśayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिमान् हि भवेल्लोको यद्यभूत्वा प्रवर्तते । पूर्वा च कोटिर्नैवास्ति संसारस्य वदाम्यहम्

ādimān hi bhavelloko yadyabhūtvā pravartate / pūrvā ca koṭirnaivāsti saṃsārasya vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिभवः सर्वसंख्यातं यद्यभूत्वा प्रवर्तते । श्वानोष्ट्रखरशृङ्गाणामुत्पत्तिः स्यान्न संशयः

tribhavaḥ sarvasaṃkhyātaṃ yadyabhūtvā pravartate / śvānoṣṭrakharaśṛṅgāṇāmutpattiḥ syānna saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यभूत्वा भवेच्चक्षू रूपं विज्ञानमेव च । कटमुकुटपटाद्यानां मृत्पिण्डात्संभवो भवेत्

yadyabhūtvā bhaveccakṣū rūpaṃ vijñānameva ca / kaṭamukuṭapaṭādyānāṃ mṛtpiṇḍātsaṃbhavo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पटैश्च वै कटो नास्ति पटो वै वीरणैस्तथा । एक एकत्रा संभूतः प्रत्ययैः किं न जायते

paṭaiśca vai kaṭo nāsti paṭo vai vīraṇaistathā / eka ekatrā saṃbhūtaḥ pratyayaiḥ kiṃ na jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तज्जीवं तच्छरीरं च यच्चाभूत्वा प्रवर्तते । परवादा ह्यमी सर्वे मया च समुदाहृताः

tajjīvaṃ taccharīraṃ ca yaccābhūtvā pravartate / paravādā hyamī sarve mayā ca samudāhṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्चार्य पूर्वपक्षं च मतिस्तेषां निवार्यते । निवार्य तु मतिस्तेषां स्वपक्षं देशयाम्यहम्

uccārya pūrvapakṣaṃ ca matisteṣāṃ nivāryate / nivārya tu matisteṣāṃ svapakṣaṃ deśayāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतोर्थं तीर्थवादानां कृतमुच्चारणं मया । मा मे शिष्यगणो मूढः सदसत्पक्षमाश्रयेत्

atorthaṃ tīrthavādānāṃ kṛtamuccāraṇaṃ mayā / mā me śiṣyagaṇo mūḍhaḥ sadasatpakṣamāśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधानाज्जगदुत्पन्नं कपिलाङ्गो ऽपि दुर्मतिः । शिष्येभ्यः संप्रकाशेति गुणानां च विकारिता

pradhānājjagadutpannaṃ kapilāṅgo 'pi durmatiḥ / śiṣyebhyaḥ saṃprakāśeti guṇānāṃ ca vikāritā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न भूतं नापि चाभूतं प्रत्ययैर्न च प्रत्ययाः । प्रत्ययानामसद्भावादभूतं न प्रवर्तते

na bhūtaṃ nāpi cābhūtaṃ pratyayairna ca pratyayāḥ / pratyayānāmasadbhāvādabhūtaṃ na pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदसत्पक्षविगतो हेतुप्रत्ययवर्जितः । उत्पादभङ्गरहितः स्वपक्षो लक्ष्यवर्जितः

sadasatpakṣavigato hetupratyayavarjitaḥ / utpādabhaṅgarahitaḥ svapakṣo lakṣyavarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायास्वप्नोपमं लोकं हेतुप्रत्ययवर्जितम् । अहेतुकं सदा पश्यन् विकल्पो न प्रवर्तते

māyāsvapnopamaṃ lokaṃ hetupratyayavarjitam / ahetukaṃ sadā paśyan vikalpo na pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वमृगतृष्णाभं केशोण्डुकनिभं सदा । सदसत्पक्षविगतं हेतुप्रत्ययवर्जितम् । अहेतुकं भवं पश्यंश्चित्तधारा विशुध्यते

gandharvamṛgatṛṣṇābhaṃ keśoṇḍukanibhaṃ sadā / sadasatpakṣavigataṃ hetupratyayavarjitam / ahetukaṃ bhavaṃ paśyaṃścittadhārā viśudhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्तु न विद्यते पश्यंश्चित्तमात्रं न विद्यते । अवस्तुकं कथं चित्तं चित्तमात्रं न युज्यते

vastu na vidyate paśyaṃścittamātraṃ na vidyate / avastukaṃ kathaṃ cittaṃ cittamātraṃ na yujyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्तुमालम्बनीकृत्य चित्तं संजायते नृणाम् । अहेतुकं कथं चित्तं चित्तमात्रं न युज्यते

vastumālambanīkṛtya cittaṃ saṃjāyate nṛṇām / ahetukaṃ kathaṃ cittaṃ cittamātraṃ na yujyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथता चित्तमात्रं च आर्यवस्तुनयस्य तु । विद्यन्ते न च विद्यन्ते न ते मन्नयकोविदाः

tathatā cittamātraṃ ca āryavastunayasya tu / vidyante na ca vidyante na te mannayakovidāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्राह्यग्राहकभावेन यदि चित्तं प्रवर्तते । एतद्धि लौकिकं चित्तं चित्तमात्रं न युज्यते

grāhyagrāhakabhāvena yadi cittaṃ pravartate / etaddhi laukikaṃ cittaṃ cittamātraṃ na yujyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहभोगप्रतिष्ठाभं स्वप्नवज्जायते यदि । द्विचित्तता प्रसज्येत न च चित्तं द्विलक्षणम्

dehabhogapratiṣṭhābhaṃ svapnavajjāyate yadi / dvicittatā prasajyeta na ca cittaṃ dvilakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वधारं हि यथा खड्गं स्वाग्रं वै अङ्गुलिर्यथा । न छिन्दते न स्पृशते तथा चित्तं स्वदर्शने

svadhāraṃ hi yathā khaḍgaṃ svāgraṃ vai aṅguliryathā / na chindate na spṛśate tathā cittaṃ svadarśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न परं न च वै तन्त्रं कल्पितं वस्तुमेव च । पञ्च धर्मा द्विचित्तं च निराभासे न सन्ति वै

na paraṃ na ca vai tantraṃ kalpitaṃ vastumeva ca / pañca dharmā dvicittaṃ ca nirābhāse na santi vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पादकं च उत्पाद्यं द्विविधं भावलक्षणम् । उत्पादकं हि संधाय नैःस्वभाव्यं वदाम्यहम्

utpādakaṃ ca utpādyaṃ dvividhaṃ bhāvalakṣaṇam / utpādakaṃ hi saṃdhāya naiḥsvabhāvyaṃ vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वैचित्र्यसंस्थाने कल्पा च यदि जायते । आकाशे शशशृङ्गे च अर्थाभासं भविष्यति

atha vaicitryasaṃsthāne kalpā ca yadi jāyate / ākāśe śaśaśṛṅge ca arthābhāsaṃ bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्थाभासं भवेच्चित्तं तदर्थः स्यादकल्पितः । न च वै कल्पितो ह्यर्थश्चित्तादन्यो ऽभिलप्यते

arthābhāsaṃ bhaveccittaṃ tadarthaḥ syādakalpitaḥ / na ca vai kalpito hyarthaścittādanyo 'bhilapyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनादिमति संसारे अर्थो वै नास्ति कुत्रचित् । अपुष्टं हि कथं चित्तमर्थाभासं प्रवर्तते

anādimati saṃsāre artho vai nāsti kutracit / apuṣṭaṃ hi kathaṃ cittamarthābhāsaṃ pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यभावेन पुष्टिः स्याच्छशशृङ्गे ऽपि तद्भवेत् । न चाभावेन वै पुष्टो विकल्पः संप्रवर्तते

yadyabhāvena puṣṭiḥ syācchaśaśṛṅge 'pi tadbhavet / na cābhāvena vai puṣṭo vikalpaḥ saṃpravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथापि दानीं नैवास्ति तथा पूर्वे ऽपि नास्त्यसौ । अनर्थे अर्थसंबद्धं कथं चित्तं प्रवर्तते

yathāpi dānīṃ naivāsti tathā pūrve 'pi nāstyasau / anarthe arthasaṃbaddhaṃ kathaṃ cittaṃ pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथता शून्यता कोटिर्निर्वाणं धर्मधातुकम् । अनुत्पादश्च धर्माणां स्वभावः पारमार्थिकः

tathatā śūnyatā koṭirnirvāṇaṃ dharmadhātukam / anutpādaśca dharmāṇāṃ svabhāvaḥ pāramārthikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्त्यस्तिपतिता बाला हेतुप्रत्ययकल्पनैः । अहेतुकमनुत्पन्नं भवं वै अप्रजानतः

nāstyastipatitā bālā hetupratyayakalpanaiḥ / ahetukamanutpannaṃ bhavaṃ vai aprajānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तं ख्याति न दृश्यो ऽस्ति विशेषो ऽनादिहेतुकः । अनादावपि नास्त्यर्थो विशेषः केन जायते

cittaṃ khyāti na dṛśyo 'sti viśeṣo 'nādihetukaḥ / anādāvapi nāstyartho viśeṣaḥ kena jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यभावेन पुष्टिः स्याद्दरिद्रो धनवान् भवेत् । अर्थाभावे कथं चित्तं जायते ब्रूहि मे मुने

yadyabhāvena puṣṭiḥ syāddaridro dhanavān bhavet / arthābhāve kathaṃ cittaṃ jāyate brūhi me mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहेतुकमिदं सर्वं न चित्तं न च गोचरः । न च वै पुष्यते चित्तं त्रिभवं क्रियवर्जितम्

ahetukamidaṃ sarvaṃ na cittaṃ na ca gocaraḥ / na ca vai puṣyate cittaṃ tribhavaṃ kriyavarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पादविनिवृत्त्यर्थमनुत्पादप्रसाधनम् । अहेतुवादं देशेमि न च बालैर्विभाव्यते । अनुत्पन्नमिदं सर्वं न च भावा न सन्ति च

utpādavinivṛttyarthamanutpādaprasādhanam / ahetuvādaṃ deśemi na ca bālairvibhāvyate / anutpannamidaṃ sarvaṃ na ca bhāvā na santi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वस्वप्नमायाख्या भावा विद्यन्त्यहेतुकाः । अनुत्पन्नान् स्वभावांश्च शून्याः केन वदासि मे

gandharvasvapnamāyākhyā bhāvā vidyantyahetukāḥ / anutpannān svabhāvāṃśca śūnyāḥ kena vadāsi me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समवायविनिर्मुक्तो यदा भावो न दृश्यते । तदा शून्यमनुत्पन्नमस्वभावं वदाम्यहम्

samavāyavinirmukto yadā bhāvo na dṛśyate / tadā śūnyamanutpannamasvabhāvaṃ vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्नकेशोण्डुकं माया गन्धर्व मृगतृष्णिका । अहेतुका पि दृश्यन्ते तथा लोकविचित्रता

svapnakeśoṇḍukaṃ māyā gandharva mṛgatṛṣṇikā / ahetukā pi dṛśyante tathā lokavicitratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समवायस्तथैवैको दृश्याभावान्न विद्यते । न तु तीर्थ्यदृष्ट्या प्रलयो समवायो न विद्यते

samavāyastathaivaiko dṛśyābhāvānna vidyate / na tu tīrthyadṛṣṭyā pralayo samavāyo na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विगृह्याहेतुवादेन अनुत्पादं प्रसाधयेत् । अनुत्पादैः प्रसाध्यन्ते मम नेत्री न नश्यति

vigṛhyāhetuvādena anutpādaṃ prasādhayet / anutpādaiḥ prasādhyante mama netrī na naśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहेतुवादैर्देश्यन्ते तीर्थ्यानां जायते भयम् । कथं केन कुतः कुत्र संभवो ऽहेतुको भवेत्

ahetuvādairdeśyante tīrthyānāṃ jāyate bhayam / kathaṃ kena kutaḥ kutra saṃbhavo 'hetuko bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहेतुकमहेतुत्वं यदा पश्यन्ति पण्डिताः । तदा व्यावर्तते दृष्टिर्भङ्गोत्पादानुवादिनी

nāhetukamahetutvaṃ yadā paśyanti paṇḍitāḥ / tadā vyāvartate dṛṣṭirbhaṅgotpādānuvādinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमभावो ह्यनुत्पाद उत्पादोत्पत्तिलक्षणम् । अथ भावस्य नामेदं निरर्थं वा ब्रवीहि मे

kimabhāvo hyanutpāda utpādotpattilakṣaṇam / atha bhāvasya nāmedaṃ nirarthaṃ vā bravīhi me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च भावो ह्यनुत्पादो न च प्रत्ययलक्षणम् । न च भावस्य नामेदं न च नाम निरर्थकम्

na ca bhāvo hyanutpādo na ca pratyayalakṣaṇam / na ca bhāvasya nāmedaṃ na ca nāma nirarthakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र श्रावकबुद्धानां तीर्थ्यानां च अगोचरः । सप्तभूमिगतानां च तदनुत्पादलक्षणम्

yatra śrāvakabuddhānāṃ tīrthyānāṃ ca agocaraḥ / saptabhūmigatānāṃ ca tadanutpādalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेतुप्रत्ययव्यावृत्तिं कारणस्य निषेधनम् । चित्तमात्रव्यवस्थानमनुत्पादं वदाम्यहम्

hetupratyayavyāvṛttiṃ kāraṇasya niṣedhanam / cittamātravyavasthānamanutpādaṃ vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहेतुवृत्तिं भावानां कल्प्यकल्पविवर्जिताम् । सदसत्पक्षनिर्मुक्तमनुत्पादं वदाम्यहम्

ahetuvṛttiṃ bhāvānāṃ kalpyakalpavivarjitām / sadasatpakṣanirmuktamanutpādaṃ vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तदृश्यविनिर्मुक्तं स्वभावद्वयवर्जितम् । आश्रयस्य परावृत्तिमनुत्पादं वदाम्यहम्

cittadṛśyavinirmuktaṃ svabhāvadvayavarjitam / āśrayasya parāvṛttimanutpādaṃ vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न बाह्यभावं भावानां न च चित्तपरिग्रहम् । सर्वदृष्टिप्रहाणं यत्तदनुत्पादलक्षणम्

na bāhyabhāvaṃ bhāvānāṃ na ca cittaparigraham / sarvadṛṣṭiprahāṇaṃ yattadanutpādalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं शून्यास्वभावाद्यान् सर्वधर्मान् विभावयेत् । न जातु शून्यया शून्या किं त्वनुत्पादशून्यया

evaṃ śūnyāsvabhāvādyān sarvadharmān vibhāvayet / na jātu śūnyayā śūnyā kiṃ tvanutpādaśūnyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलापः प्रत्ययानां हि प्रवर्तते निवर्तते । कलपाच्च पृथग्भूतं न जातं न निरुध्यते

kalāpaḥ pratyayānāṃ hi pravartate nivartate / kalapācca pṛthagbhūtaṃ na jātaṃ na nirudhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावो न विद्यते ह्यन्यः कलापाच्च पृथक् क्वचित् । एकत्वेन पृथक्त्वेन यथा तीर्थ्यैर्विकल्प्यते

bhāvo na vidyate hyanyaḥ kalāpācca pṛthak kvacit / ekatvena pṛthaktvena yathā tīrthyairvikalpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदसन्न जायते भावो नासन्न सदसत्क्वचित् । अन्यत्र हि कलापो ऽयं प्रवर्तते निवर्तते

sadasanna jāyate bhāvo nāsanna sadasatkvacit / anyatra hi kalāpo 'yaṃ pravartate nivartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संकेतमात्रमेवेदमन्योन्यापेक्षसंकलात् । जन्यमर्थं न चैवास्ति पृथक्प्रत्ययसंकलात्

saṃketamātramevedamanyonyāpekṣasaṃkalāt / janyamarthaṃ na caivāsti pṛthakpratyayasaṃkalāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.