Library·Saddharmalankavatarasutra·10

Saddharmalankavatarasutra 10

साधनं साधकं साध्यं शीतोष्णे लक्ष्यलक्षणम् । एवमाद्यानि सर्वाणि तार्किकैर्न प्रसाधिताः

sādhanaṃ sādhakaṃ sādhyaṃ śītoṣṇe lakṣyalakṣaṇam / evamādyāni sarvāṇi tārkikairna prasādhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तं मनश्च षड्वान्यविज्ञानान्यात्मसंयुता । एकत्वान्यत्वरहिता आलयो ऽयं प्रवर्तते

cittaṃ manaśca ṣaḍvānyavijñānānyātmasaṃyutā / ekatvānyatvarahitā ālayo 'yaṃ pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सांख्या वैशेषिका नग्नास्तार्किका ईश्वरोदिताः । सदसत्पक्षपतिता विविक्तार्थविवर्जिताः

sāṃkhyā vaiśeṣikā nagnāstārkikā īśvaroditāḥ / sadasatpakṣapatitā viviktārthavivarjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्थानाकृतिविशेषो भूतानां नास्ति भौतिकम् । तीर्थ्या वदन्ति जन्म भूतानां भौतिकस्य च

saṃsthānākṛtiviśeṣo bhūtānāṃ nāsti bhautikam / tīrthyā vadanti janma bhūtānāṃ bhautikasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुत्पन्ना यतो ये ऽन्ये तीर्थ्याः कल्पन्ति कारणैः । न च बुध्यन्ति मोहेन सदसत्पक्षमाश्रिताः

anutpannā yato ye 'nye tīrthyāḥ kalpanti kāraṇaiḥ / na ca budhyanti mohena sadasatpakṣamāśritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तेन सह संयुक्तं विसंयुक्तं मनादिभिः । विशुद्धलक्षणं सत्त्वं ज्ञानेन सह तिष्ठति

cittena saha saṃyuktaṃ visaṃyuktaṃ manādibhiḥ / viśuddhalakṣaṇaṃ sattvaṃ jñānena saha tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्म यच्च भवेद्रूपं स्कन्धविषयहेतुकाः । सत्त्वाश्च निरुपादाना आरूप्ये नावतिष्ठति

karma yacca bhavedrūpaṃ skandhaviṣayahetukāḥ / sattvāśca nirupādānā ārūpye nāvatiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैरात्म्यं सत्त्ववादित्वं सत्त्वाभावात्प्रसज्यते । नैरात्म्यवादिनो च्छेदो विज्ञानस्याप्यसंभवः

nairātmyaṃ sattvavāditvaṃ sattvābhāvātprasajyate / nairātmyavādino cchedo vijñānasyāpyasaṃbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारः स्थितस्तस्य रूपाभावात्कथं भवेत् । अध्यात्मबाह्याभावाद्विज्ञानं न प्रवर्तते

catvāraḥ sthitastasya rūpābhāvātkathaṃ bhavet / adhyātmabāhyābhāvādvijñānaṃ na pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तराभविकाः स्कन्धाः यथैवेच्छन्ति तार्किकाः । तथारूप्योपपन्नस्य भवो ऽरूपो न चास्ति किम्

antarābhavikāḥ skandhāḥ yathaivecchanti tārkikāḥ / tathārūpyopapannasya bhavo 'rūpo na cāsti kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रयत्नेन मोक्षः स्यात्सत्त्वविज्ञानयोर्विना । तीर्थ्यवादो न संदेहो न च बुध्यन्ति तार्किकाः

aprayatnena mokṣaḥ syātsattvavijñānayorvinā / tīrthyavādo na saṃdeho na ca budhyanti tārkikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपं च विद्यते तत्र आरूप्ये नास्ति दर्शनम् । तदभावो न सिद्धान्तो न यानं न च यायिनम्

rūpaṃ ca vidyate tatra ārūpye nāsti darśanam / tadabhāvo na siddhānto na yānaṃ na ca yāyinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रियैः सह संयुक्तं विज्ञानं वासनोद्भवम् । अष्टविधैकदेशं हि क्षणे काले न गृह्णन्ति

indriyaiḥ saha saṃyuktaṃ vijñānaṃ vāsanodbhavam / aṣṭavidhaikadeśaṃ hi kṣaṇe kāle na gṛhṇanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न प्रवर्तति यदा रूपं इन्द्रिया न च इन्द्रियैः । अतो हि देशेति भगवान् क्षणिका इन्द्रियादयः

na pravartati yadā rūpaṃ indriyā na ca indriyaiḥ / ato hi deśeti bhagavān kṣaṇikā indriyādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिर्धार्य कथं रूपं विज्ञानं संप्रवर्त्स्यते । अप्रवृत्तं कथं ज्ञानं संसारं जनयिष्यति

anirdhārya kathaṃ rūpaṃ vijñānaṃ saṃpravartsyate / apravṛttaṃ kathaṃ jñānaṃ saṃsāraṃ janayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पत्त्यनन्तरं भङ्गं न देशेन्ति विनायकाः । नैरन्तर्यं न भावानां विकल्पस्पन्दिते गतौ

utpattyanantaraṃ bhaṅgaṃ na deśenti vināyakāḥ / nairantaryaṃ na bhāvānāṃ vikalpaspandite gatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रिया इन्द्रियार्थाश्च मूढानां न तु पण्डिताः । बाला गृह्णन्ति नामेन आर्या वै अर्थकोविदाः

indriyā indriyārthāśca mūḍhānāṃ na tu paṇḍitāḥ / bālā gṛhṇanti nāmena āryā vai arthakovidāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठं हि निरुपादानः सोपादानो न गृह्यते । अनिर्धार्यं वदन्त्यार्यां अस्तिदोषैर्विवर्जिताः

ṣaṣṭhaṃ hi nirupādānaḥ sopādāno na gṛhyate / anirdhāryaṃ vadantyāryāṃ astidoṣairvivarjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाश्वतोच्छेदभीताश्च तार्किका ज्ञानवर्जिताः । संस्कृतासंस्कृतात्मानं न विशेषन्ति बालिशाः

śāśvatocchedabhītāśca tārkikā jñānavarjitāḥ / saṃskṛtāsaṃskṛtātmānaṃ na viśeṣanti bāliśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकत्वे विद्यते दानमन्यत्वे चापि विद्यते । चित्तेन सह चैकत्वमन्यत्वं वै मनादिभिः

ekatve vidyate dānamanyatve cāpi vidyate / cittena saha caikatvamanyatvaṃ vai manādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्धार्यते यदा दानं चित्तं चैत्ताभिशब्दितम् । उपादानात्कथं तत्र एकत्वेनावधार्यते

nirdhāryate yadā dānaṃ cittaṃ caittābhiśabditam / upādānātkathaṃ tatra ekatvenāvadhāryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोपादानोपलब्धिश्च कर्मजन्मक्रियादिभिः । अग्निवत्साधयिष्यन्ति सदृशासदृशैर्नर्यैः

sopādānopalabdhiśca karmajanmakriyādibhiḥ / agnivatsādhayiṣyanti sadṛśāsadṛśairnaryaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा हि अग्निर्युगपद्दह्यते दाह्यदाहकौ । सोपादानस्तथा ह्यात्मा तार्किकैः किं न गृह्यते

yathā hi agniryugapaddahyate dāhyadāhakau / sopādānastathā hyātmā tārkikaiḥ kiṃ na gṛhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पादाद्वाप्यनुत्पादाच्चित्तं वै भास्वरं सदा । दृष्टान्तं किं न कुर्वन्ति तार्किका आत्मसाधकाः

utpādādvāpyanutpādāccittaṃ vai bhāsvaraṃ sadā / dṛṣṭāntaṃ kiṃ na kurvanti tārkikā ātmasādhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञानगह्वरे मूढास्तार्किका नयवर्जिताः । इतस्ततः प्रधावन्ति आत्मवादचिकीर्षया

vijñānagahvare mūḍhāstārkikā nayavarjitāḥ / itastataḥ pradhāvanti ātmavādacikīrṣayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यात्मगतिगम्यश्च आत्मा वै शुद्धिलक्षणम् । गर्भस्तथागतस्यासौ तार्किकाणामगोचरः

pratyātmagatigamyaśca ātmā vai śuddhilakṣaṇam / garbhastathāgatasyāsau tārkikāṇāmagocaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपादानौपादात्रोर्विभागस्कन्धयोस्तथा । लक्षणं यदि जानाति ज्ञानं संजायते नयम्

upādānaupādātrorvibhāgaskandhayostathā / lakṣaṇaṃ yadi jānāti jñānaṃ saṃjāyate nayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलयं गर्भसंस्थानं मतं तीर्थ्यानुवर्णितम् । आत्मना सह संयुक्तं न च धर्माः प्रकीर्तिताः

ālayaṃ garbhasaṃsthānaṃ mataṃ tīrthyānuvarṇitam / ātmanā saha saṃyuktaṃ na ca dharmāḥ prakīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां प्रविभागेन विमोक्षः सत्यदर्शनम् । भावानां दर्श्यहेयानां क्लेशानां स्याद्विशोधनम्

eteṣāṃ pravibhāgena vimokṣaḥ satyadarśanam / bhāvānāṃ darśyaheyānāṃ kleśānāṃ syādviśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतिप्रभास्वरं चित्तं गर्भं ताथागतं शुभम् । उपादानं हि सत्त्वस्य अन्तानन्तविवर्जितम्

prakṛtiprabhāsvaraṃ cittaṃ garbhaṃ tāthāgataṃ śubham / upādānaṃ hi sattvasya antānantavivarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्तिर्यथा सुवर्णस्य जातरूपं च शर्करम् । परिकर्मेण पश्यन्ति सत्त्वं स्कन्धालयैस्तथा

kāntiryathā suvarṇasya jātarūpaṃ ca śarkaram / parikarmeṇa paśyanti sattvaṃ skandhālayaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पुद्गलो न च स्कन्धा बुद्धो ज्ञानमनास्रवम् । सदाशान्तिं विभावित्वा गच्छामि शरणं ह्यहम्

na pudgalo na ca skandhā buddho jñānamanāsravam / sadāśāntiṃ vibhāvitvā gacchāmi śaraṇaṃ hyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतिप्रभास्वरं चित्तमुपक्लेशैर्मनादिभिः । आत्मना सह संयुक्तं देशेति वदतांवरः

prakṛtiprabhāsvaraṃ cittamupakleśairmanādibhiḥ / ātmanā saha saṃyuktaṃ deśeti vadatāṃvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतिप्रभास्वरं चित्तं मनाद्यस्तस्य वै परः । तैराचितानि कर्माणि यतः क्लिश्यन्ति तावुभौ

prakṛtiprabhāsvaraṃ cittaṃ manādyastasya vai paraḥ / tairācitāni karmāṇi yataḥ kliśyanti tāvubhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगन्तुकैरानाद्यैश्च क्लेशैरात्मा प्रभास्वरः । संक्लिश्यते उपेतश्च वस्त्रवत्परिशुध्यते

āgantukairānādyaiśca kleśairātmā prabhāsvaraḥ / saṃkliśyate upetaśca vastravatpariśudhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मलाभावाद्यथा वस्त्रं हेमं वा दोषवर्जितम् । तिष्ठन्ति न च नश्यन्ते आत्मा दोषैस्तथा विना

malābhāvādyathā vastraṃ hemaṃ vā doṣavarjitam / tiṣṭhanti na ca naśyante ātmā doṣaistathā vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीणाशङ्खे ऽथ भेर्यां च माधुर्यस्वरसंपदा । मृगयेद्ध्यकोविदः कश्चित्तथा स्कन्धेषु पुद्गलम्

vīṇāśaṅkhe 'tha bheryāṃ ca mādhuryasvarasaṃpadā / mṛgayeddhyakovidaḥ kaścittathā skandheṣu pudgalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निधयो मणयश्चापि पृथिव्यामुदकं तथा । विद्यमाना न दृश्यन्ति तथा स्कन्धेषु पुद्गलम्

nidhayo maṇayaścāpi pṛthivyāmudakaṃ tathā / vidyamānā na dṛśyanti tathā skandheṣu pudgalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तचैत्तकलापांश्च स्वगुणां स्कन्धसंयुतां । अकोविदा न गृह्णन्ति तथा स्कन्धेषु पुद्गलम्

cittacaittakalāpāṃśca svaguṇāṃ skandhasaṃyutāṃ / akovidā na gṛhṇanti tathā skandheṣu pudgalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा हि गर्भो गर्भिण्यां विद्यते न च दृश्यते । आत्मा हि तद्वत्स्कन्धेषु अयुक्तिज्ञो न पश्यति

yathā hi garbho garbhiṇyāṃ vidyate na ca dṛśyate / ātmā hi tadvatskandheṣu ayuktijño na paśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

औषधीनां यथा सारमग्निं वा इन्धनैर्यथा । न पश्यन्ति अयुक्तिज्ञास्तथा स्कन्धेषु पुद्गलम्

auṣadhīnāṃ yathā sāramagniṃ vā indhanairyathā / na paśyanti ayuktijñāstathā skandheṣu pudgalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्यतां सर्वभावेषु शून्यतां च यथाबुधाः । विद्यमानां न पश्यन्ति तथा स्कन्धेषु पुद्गलम्

anityatāṃ sarvabhāveṣu śūnyatāṃ ca yathābudhāḥ / vidyamānāṃ na paśyanti tathā skandheṣu pudgalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमयो वशिताभिज्ञा अभिषेकं च उत्तरम् । समाधयो विशेषाश्च असत्यात्मनि नास्ति वै

bhūmayo vaśitābhijñā abhiṣekaṃ ca uttaram / samādhayo viśeṣāśca asatyātmani nāsti vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैनाशिको यदा गत्वा ब्रूयाद्यद्यस्ति देश्यताम् । स वक्तव्यो भवेद्विज्ञः स्वविकल्पं प्रदर्शय

vaināśiko yadā gatvā brūyādyadyasti deśyatām / sa vaktavyo bhavedvijñaḥ svavikalpaṃ pradarśaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैरात्म्यवादिनो ऽभाष्या भिक्षुकर्माणि वर्जय । बाधका बुद्धधर्माणां सदसत्पक्षदृष्टयः

nairātmyavādino 'bhāṣyā bhikṣukarmāṇi varjaya / bādhakā buddhadharmāṇāṃ sadasatpakṣadṛṣṭayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थदोषैर्विनिर्मुक्तं नैरात्म्यवनदाहकम् । जाज्वलत्यात्मवादो ऽयं युगान्ताग्निरिवोत्थितः

tīrthadoṣairvinirmuktaṃ nairātmyavanadāhakam / jājvalatyātmavādo 'yaṃ yugāntāgnirivotthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खण्डेक्षुशर्करमध्वादिदधितिलघृतादिषु । स्वरसं विद्यते तेषु अनास्वाद्यं न गृह्यते

khaṇḍekṣuśarkaramadhvādidadhitilaghṛtādiṣu / svarasaṃ vidyate teṣu anāsvādyaṃ na gṛhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चधा गृह्यमाणश्च आत्मा स्कन्धसमुच्छ्रये । न च पश्यन्त्यविद्वांसो विद्वान् दृष्ट्वा विमुच्यते

pañcadhā gṛhyamāṇaśca ātmā skandhasamucchraye / na ca paśyantyavidvāṃso vidvān dṛṣṭvā vimucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्यादिभिश्च दृष्टान्तैश्चित्तं नैवावधार्यते । यत्र यस्माद्यदर्थं च समूहं नावधार्यते

vidyādibhiśca dṛṣṭāntaiścittaṃ naivāvadhāryate / yatra yasmādyadarthaṃ ca samūhaṃ nāvadhāryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलक्षणा हि वै धर्माश्चित्तमेकं न गृह्यते । अहेतुरप्रवृत्तिश्च तार्किकाणां प्रसज्यते

vilakṣaṇā hi vai dharmāścittamekaṃ na gṛhyate / aheturapravṛttiśca tārkikāṇāṃ prasajyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तानुपश्यी च योगी चित्तं चित्ते न पश्यति । पश्यको दृश्यनिर्जातो दृश्यं किं हेतुसंभवम्

cittānupaśyī ca yogī cittaṃ citte na paśyati / paśyako dṛśyanirjāto dṛśyaṃ kiṃ hetusaṃbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कात्यायनस्य गोत्रो ऽहं शुद्धावासाद्विनिःसृतः । देशेमि धर्मं सत्त्वानां निर्वाणपुरगामिनम्

kātyāyanasya gotro 'haṃ śuddhāvāsādviniḥsṛtaḥ / deśemi dharmaṃ sattvānāṃ nirvāṇapuragāminam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौराणिकमिदं वर्त्म अहं ते च तथागताः । त्रिभिः सहस्रैः सूत्राणां निर्वाणमत्यदेशयन्

paurāṇikamidaṃ vartma ahaṃ te ca tathāgatāḥ / tribhiḥ sahasraiḥ sūtrāṇāṃ nirvāṇamatyadeśayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामधातौ तथारूप्ये न वै बुद्धो विबुध्यते । रूपधात्वकनिष्ठेषु वीतरागेषु बुध्यते

kāmadhātau tathārūpye na vai buddho vibudhyate / rūpadhātvakaniṣṭheṣu vītarāgeṣu budhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न बन्धहेतुर्विषया हेतुर्विषयबन्धनम् । ज्ञानबध्यानि क्लेशानि असिधारव्रतो ह्ययम्

na bandhaheturviṣayā heturviṣayabandhanam / jñānabadhyāni kleśāni asidhāravrato hyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असत्यात्मनि मायाद्या धर्मा नास्त्यस्ति वै कथम् । बालानां ख्याति तथता कथं नास्ति निरात्मिका

asatyātmani māyādyā dharmā nāstyasti vai katham / bālānāṃ khyāti tathatā kathaṃ nāsti nirātmikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतकाकृतकत्वाद्धि नास्ति हेतुः प्रवर्तकः । अनुत्पन्नमिदं सर्वं न च बालैर्विभाव्यते

kṛtakākṛtakatvāddhi nāsti hetuḥ pravartakaḥ / anutpannamidaṃ sarvaṃ na ca bālairvibhāvyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारणानि अनुत्पन्ना कृतकाः प्रत्ययाश्च ते । द्वावप्येतौ न जनकौ कारणैः कल्प्यते कथम्

kāraṇāni anutpannā kṛtakāḥ pratyayāśca te / dvāvapyetau na janakau kāraṇaiḥ kalpyate katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राक्पश्चाद्युगपच्चापि हेतुं वर्णेन्ति तार्किकाः । प्रकाशघटशिष्याद्यैर्भावानां जन्म कथ्यते

prākpaścādyugapaccāpi hetuṃ varṇenti tārkikāḥ / prakāśaghaṭaśiṣyādyairbhāvānāṃ janma kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभिसंस्कारिकैर्बुद्धा लक्षणैर्लक्षणान्विताः । चक्रवर्तिगुणा ह्येते नैते बुद्धप्रभाषिताः

nābhisaṃskārikairbuddhā lakṣaṇairlakṣaṇānvitāḥ / cakravartiguṇā hyete naite buddhaprabhāṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धानां लक्षणं ज्ञानं दृष्टिदोषैर्विवर्जितम् । प्रत्यात्मदृष्टिगतिकं सर्वदोषविघातकम्

buddhānāṃ lakṣaṇaṃ jñānaṃ dṛṣṭidoṣairvivarjitam / pratyātmadṛṣṭigatikaṃ sarvadoṣavighātakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बधिरान्धकाणमूकानां वृद्धानां वैरवृत्तिनाम् । बालानां च विशेषेण ब्रह्मचर्यं न विद्यते

badhirāndhakāṇamūkānāṃ vṛddhānāṃ vairavṛttinām / bālānāṃ ca viśeṣeṇa brahmacaryaṃ na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवृतैर्व्यञ्जनैर्दिव्यैर्लक्षणैश्चक्रवर्तिनः । व्यञ्जितैः प्रव्रजन्त्येके न चान्ये च प्रवादिनः

āvṛtairvyañjanairdivyairlakṣaṇaiścakravartinaḥ / vyañjitaiḥ pravrajantyeke na cānye ca pravādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यासः कणादः ऋषभः कपिलः शाक्यनायकः । निर्वृते मम पश्चात्तु भविष्यन्त्येवमादयः

vyāsaḥ kaṇādaḥ ṛṣabhaḥ kapilaḥ śākyanāyakaḥ / nirvṛte mama paścāttu bhaviṣyantyevamādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयि निर्वृते वर्षशते व्यासो वै भारतस्तथा । पाण्डवाः कौरवा रामः पश्चान्मौरी भविष्यति

mayi nirvṛte varṣaśate vyāso vai bhāratastathā / pāṇḍavāḥ kauravā rāmaḥ paścānmaurī bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मौर्या नन्दाश्च गुप्ताश्च ततो म्लेच्छा नृपाधमाः । म्लेच्छान्ते शस्त्रसंक्षोभः शस्त्रान्ते च कलिर्युगः । कलियुगान्ते लोकैश्च सद्धर्मो हि न भावितः

mauryā nandāśca guptāśca tato mlecchā nṛpādhamāḥ / mlecchānte śastrasaṃkṣobhaḥ śastrānte ca kaliryugaḥ / kaliyugānte lokaiśca saddharmo hi na bhāvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमाद्यान्यतीतानि चक्रवद्भ्रमते जगत् । वह्न्यादित्यसमायोगात्कामधातुर्विदीर्यते

evamādyānyatītāni cakravadbhramate jagat / vahnyādityasamāyogātkāmadhāturvidīryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः संस्थास्यते दिव्यं तस्मिंल्लोकः प्रवर्त्स्यते । चातुं र्वर्णा नृपेन्द्राश्च ऋषयो धर्ममेव च

punaḥ saṃsthāsyate divyaṃ tasmiṃllokaḥ pravartsyate / cātuṃ rvarṇā nṛpendrāśca ṛṣayo dharmameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदाश्च यज्ञं दानं च धर्मस्था वर्त्स्यते पुनः । आख्यायिकेतिहासाद्यैर्गद्यचूर्णिकवार्तिकैः । एवं मया श्रुतादिभ्यो लोको वै विभ्रमिष्यति

vedāśca yajñaṃ dānaṃ ca dharmasthā vartsyate punaḥ / ākhyāyiketihāsādyairgadyacūrṇikavārtikaiḥ / evaṃ mayā śrutādibhyo loko vai vibhramiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरक्ताकोटितं कृत्वा उपरिष्टाद्विवर्णयेत् । नीलकर्दमगोमयैः पटं वै संप्रचित्रयेत् । सर्ववासैर्विचित्राङ्गस्तीर्थ्यलिङ्गविवर्जितः

suraktākoṭitaṃ kṛtvā upariṣṭādvivarṇayet / nīlakardamagomayaiḥ paṭaṃ vai saṃpracitrayet / sarvavāsairvicitrāṅgastīrthyaliṅgavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शासनं देशयेद्योगी बुद्धानामेष वै ध्वजः । वस्त्रपूतं जलं पेयं कटिसूत्रं च धारयेत् । उपपद्यमानं कालेन भैक्ष्यं वा नीचवर्जितम्

śāsanaṃ deśayedyogī buddhānāmeṣa vai dhvajaḥ / vastrapūtaṃ jalaṃ peyaṃ kaṭisūtraṃ ca dhārayet / upapadyamānaṃ kālena bhaikṣyaṃ vā nīcavarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यं संजायते स्वर्गाद्द्वौ चान्यौ मानुषोद्भवौ । रत्नलक्षणसंपन्नो देवजन्मजगेश्वरः

divyaṃ saṃjāyate svargāddvau cānyau mānuṣodbhavau / ratnalakṣaṇasaṃpanno devajanmajageśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गं प्रभुञ्जते द्वीपांश्चतुरो धर्मशासनः । भुक्त्वा तु सुचिरं द्वीपांस्तृष्णया विप्रणश्यति

svargaṃ prabhuñjate dvīpāṃścaturo dharmaśāsanaḥ / bhuktvā tu suciraṃ dvīpāṃstṛṣṇayā vipraṇaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतयुगश्च त्रेता च द्वापरं कलिनस्तथा । अहं चान्ये कृतयुगे शाक्यसिंहः कलौ युगे

kṛtayugaśca tretā ca dvāparaṃ kalinastathā / ahaṃ cānye kṛtayuge śākyasiṃhaḥ kalau yuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धार्थः शाक्यतनयो विष्णुर्व्यासो महेश्वरः । एवमाद्यानि तीर्थ्यानि निर्वृते मे भविष्यति

siddhārthaḥ śākyatanayo viṣṇurvyāso maheśvaraḥ / evamādyāni tīrthyāni nirvṛte me bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मया श्रुतादिभ्यः शाक्यसिंहस्य देशना । इतिहासं पुरावृत्तं व्यासस्यैतद्भविष्यति

evaṃ mayā śrutādibhyaḥ śākyasiṃhasya deśanā / itihāsaṃ purāvṛttaṃ vyāsasyaitadbhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुर्महेश्वरश्चापि सृष्टित्वं देशयिष्यति । एवं मे निर्वृते पश्चादेवमाद्यं भविष्यति

viṣṇurmaheśvaraścāpi sṛṣṭitvaṃ deśayiṣyati / evaṃ me nirvṛte paścādevamādyaṃ bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माता च मे वसुमतिः पिता विप्रः प्रजापतिः । कात्यायनसगोत्रो ऽहं नाम्ना वै विरजो जिनः

mātā ca me vasumatiḥ pitā vipraḥ prajāpatiḥ / kātyāyanasagotro 'haṃ nāmnā vai virajo jinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चम्पायां हं समुत्पन्नः पितापि च पितामहः । सोमगुप्तेति नाम्नासौ सोमवंशसमुद्भवः

campāyāṃ haṃ samutpannaḥ pitāpi ca pitāmahaḥ / somagupteti nāmnāsau somavaṃśasamudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चीर्णव्रतः प्रव्रजितः सहस्रं देशितं नयम् । व्याकृत्य परिनिर्वास्ये अभिषिच्य महामतिम्

cīrṇavrataḥ pravrajitaḥ sahasraṃ deśitaṃ nayam / vyākṛtya parinirvāsye abhiṣicya mahāmatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मतिर्दास्यति धर्माय धर्मो दास्यति मेखले । मेखलः शिष्यो दौर्बल्यात्कल्पान्ते नाशयिष्यति

matirdāsyati dharmāya dharmo dāsyati mekhale / mekhalaḥ śiṣyo daurbalyātkalpānte nāśayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काश्यपः क्रकुच्छन्दश्च कनकश्च विनायकः । अहं च विरजो ऽन्ये वै सर्वे ते कृतिनो जिनाः

kāśyapaḥ krakucchandaśca kanakaśca vināyakaḥ / ahaṃ ca virajo 'nye vai sarve te kṛtino jināḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृते युगे ततः पश्चान्मतिर्नामेन नायकः । भविष्यति महावीरः पञ्चज्ञेयावबोधकः

kṛte yuge tataḥ paścānmatirnāmena nāyakaḥ / bhaviṣyati mahāvīraḥ pañcajñeyāvabodhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न द्वापरे न त्रेतायां न पश्चाच्च कलौ युगे । संभवो लोकनाथानां संबुध्यन्ते कृते युगे

na dvāpare na tretāyāṃ na paścācca kalau yuge / saṃbhavo lokanāthānāṃ saṃbudhyante kṛte yuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहार्या लक्षणायाश्च अच्छिन्नदशकैः सह । मोरचन्द्रसमैश्चन्द्रैरुत्तरीयं विचित्रयेत्

ahāryā lakṣaṇāyāśca acchinnadaśakaiḥ saha / moracandrasamaiścandrairuttarīyaṃ vicitrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वयङ्गुलं त्र्यङ्गुलं वापि चन्द्रं चन्द्रान्तरं भवेत् । अन्यथा चित्र्यमानं हि लोभनीयं हि बालिशान्

dvayaṅgulaṃ tryaṅgulaṃ vāpi candraṃ candrāntaraṃ bhavet / anyathā citryamānaṃ hi lobhanīyaṃ hi bāliśān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागाग्निं शमयेन्नित्यं स्नायाद्वै ज्ञानवारिणा । त्रिशरणं त्रिसंध्यासु योगी कुर्यात्प्रयत्नतः

rāgāgniṃ śamayennityaṃ snāyādvai jñānavāriṇā / triśaraṇaṃ trisaṃdhyāsu yogī kuryātprayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इषुप्रस्तरकाष्ठाद्या उत्क्षेपाद्यैः समीरिताः । एकः क्षिप्तः पतत्येकः कुशलाकुशलस्तथा

iṣuprastarakāṣṭhādyā utkṣepādyaiḥ samīritāḥ / ekaḥ kṣiptaḥ patatyekaḥ kuśalākuśalastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकं च बहुधा नास्ति वैलक्षण्यान्न कुत्रचित् । वायुभा ग्राहकाः सर्वे क्षेत्रवद्दायका भवेत्

ekaṃ ca bahudhā nāsti vailakṣaṇyānna kutracit / vāyubhā grāhakāḥ sarve kṣetravaddāyakā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्येकं बहुधा वै स्यात्सर्वे ह्यकृतका भवेत् । कृतकस्य विनाशः स्यात्तार्किकाणामयं नयः

yadyekaṃ bahudhā vai syātsarve hyakṛtakā bhavet / kṛtakasya vināśaḥ syāttārkikāṇāmayaṃ nayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीपबीजवदेतत्स्यात्सादृश्याद्बहुधा कुतः । एकं हि बहुधा भवति तार्किकाणामयं नयः

dīpabījavadetatsyātsādṛśyādbahudhā kutaḥ / ekaṃ hi bahudhā bhavati tārkikāṇāmayaṃ nayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तिलाज्जायते मुद्गो न व्रीहिर्यवहेतुकः । गोधूमधान्यजातानि एकं हि बहुधा कथम्

na tilājjāyate mudgo na vrīhiryavahetukaḥ / godhūmadhānyajātāni ekaṃ hi bahudhā katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाणिनिं शब्दनेतारमक्षपादो बृहस्पतिः । लोकायतप्रणेतारो ब्रह्मा गर्भो भविष्यति

pāṇiniṃ śabdanetāramakṣapādo bṛhaspatiḥ / lokāyatapraṇetāro brahmā garbho bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कात्यायनः सूत्रकर्ता यज्ञवल्कस्तथैव च । भुढुकज्योतिषाद्यानि भविष्यन्ति कलौ युगे

kātyāyanaḥ sūtrakartā yajñavalkastathaiva ca / bhuḍhukajyotiṣādyāni bhaviṣyanti kalau yuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बली पुण्यकृताल्लोकात्प्रजाभाग्याद्भविष्यति । रक्षकः सर्वधर्माणां राजा बली महीपतिः

balī puṇyakṛtāllokātprajābhāgyādbhaviṣyati / rakṣakaḥ sarvadharmāṇāṃ rājā balī mahīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाल्मीको मसुराक्षश्च कौटिल्य आश्वलायनः । ऋषयश्च महाभागा भविष्यन्ति अनागते

vālmīko masurākṣaśca kauṭilya āśvalāyanaḥ / ṛṣayaśca mahābhāgā bhaviṣyanti anāgate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धार्थः शाक्यतनयो भूतान्तः पञ्चचूडकः । वाग्बलिरथ मेधावी पश्चात्काले भविष्यति

siddhārthaḥ śākyatanayo bhūtāntaḥ pañcacūḍakaḥ / vāgbaliratha medhāvī paścātkāle bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजिनं दण्डकाष्ठं च मेखलाचक्रमण्डलम् । ददाति ब्रह्मा महेश्वरो वनभूमौ व्यवस्थिते

ajinaṃ daṇḍakāṣṭhaṃ ca mekhalācakramaṇḍalam / dadāti brahmā maheśvaro vanabhūmau vyavasthite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यति महायोगी नाम्ना वै विरजो मुनिः । मोक्षस्य देशकः शास्ता मुनीनामेष वै ध्वजः

bhaviṣyati mahāyogī nāmnā vai virajo muniḥ / mokṣasya deśakaḥ śāstā munīnāmeṣa vai dhvajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मा ब्रह्मशतैः सार्धं देवैश्च बहुभिर्मम । अजिनं प्रपात्य गगनात्तत्रैवान्तर्हितो वशी

brahmā brahmaśataiḥ sārdhaṃ devaiśca bahubhirmama / ajinaṃ prapātya gaganāttatraivāntarhito vaśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वचित्राणि वासांसि भैक्ष्यपात्रं सुरैः सह । इन्द्रो विरूढकाद्याश्च वनभूमौ ददन्ति मे

sarvacitrāṇi vāsāṃsi bhaikṣyapātraṃ suraiḥ saha / indro virūḍhakādyāśca vanabhūmau dadanti me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुत्पादवादहेत्विष्टो ऽजातो जायेत वा पुनः । साधयिष्यत्यनुत्पादं वाङ्भात्रं कीर्त्यते तु वै

anutpādavādahetviṣṭo 'jāto jāyeta vā punaḥ / sādhayiṣyatyanutpādaṃ vāṅbhātraṃ kīrtyate tu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याविद्या कारणं तेषां चित्तानां संप्रवर्तिता । अन्तरा किमवस्थासौ यावद्रूपं न जानति

tasyāvidyā kāraṇaṃ teṣāṃ cittānāṃ saṃpravartitā / antarā kimavasthāsau yāvadrūpaṃ na jānati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समनन्तरप्रध्वस्तं चित्तमन्यत्प्रवर्तते । रूपं न तिष्ठते किंचित्किमालम्ब्य प्रवर्त्स्यते

samanantarapradhvastaṃ cittamanyatpravartate / rūpaṃ na tiṣṭhate kiṃcitkimālambya pravartsyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्माद्यत्र प्रवर्तेत चित्तं वितथहेतुकम् । न प्रसिद्धं कथं तस्य क्षणभङ्गो ऽवधार्यते

yasmādyatra pravarteta cittaṃ vitathahetukam / na prasiddhaṃ kathaṃ tasya kṣaṇabhaṅgo 'vadhāryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगिनां हि समापत्तिः सुवर्णजिनधातवः । आभास्वरविमानानि अभेद्या लोककारणात्

yogināṃ hi samāpattiḥ suvarṇajinadhātavaḥ / ābhāsvaravimānāni abhedyā lokakāraṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितयः प्राप्तिधर्माश्च बुद्धानां ज्ञानसंपदः । भिक्षुत्वं समयप्राप्तिर्दृष्टा वै क्षणिका कथम्

sthitayaḥ prāptidharmāśca buddhānāṃ jñānasaṃpadaḥ / bhikṣutvaṃ samayaprāptirdṛṣṭā vai kṣaṇikā katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वपुरमायाद्या रूपा वै क्षणिका कथम् । अभूतिका च भूतानि भूताः किंचित्क्व चागतौ

gandharvapuramāyādyā rūpā vai kṣaṇikā katham / abhūtikā ca bhūtāni bhūtāḥ kiṃcitkva cāgatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविद्याहेतुकं चित्तमनादिमतिसंचितम् । उत्पादभङ्गसंबद्धं तार्किकैः संप्रकल्प्यते

avidyāhetukaṃ cittamanādimatisaṃcitam / utpādabhaṅgasaṃbaddhaṃ tārkikaiḥ saṃprakalpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विविधः सांख्यवादश्च प्रधानात्परिणामिकम् । प्रधाने विद्यते कार्यं कार्यं स्वात्मप्रसाधितम्

dvividhaḥ sāṃkhyavādaśca pradhānātpariṇāmikam / pradhāne vidyate kāryaṃ kāryaṃ svātmaprasādhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधानं सह भावेन गुणभेदः प्रकीर्तितः । कार्यकारणवैचित्र्यं परिणामे न विद्यते

pradhānaṃ saha bhāvena guṇabhedaḥ prakīrtitaḥ / kāryakāraṇavaicitryaṃ pariṇāme na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा हि पारदः शुद्ध उपक्लेशैर्न लिप्यते । आलयं हि तथा शुद्धमाश्रयः सर्वदेहिनाम्

yathā hi pāradaḥ śuddha upakleśairna lipyate / ālayaṃ hi tathā śuddhamāśrayaḥ sarvadehinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिङ्गुगन्धः पलाण्डुश्च गर्भिण्या गर्भदर्शनम् । लवणादिभिश्च लावण्यं बीजवत्किं न वर्तते

hiṅgugandhaḥ palāṇḍuśca garbhiṇyā garbhadarśanam / lavaṇādibhiśca lāvaṇyaṃ bījavatkiṃ na vartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यत्वे च तदन्यत्वे उभयं नोभये तथा । अस्तित्वं निरुपादानं न च नास्ति न संस्कृतम्

anyatve ca tadanyatve ubhayaṃ nobhaye tathā / astitvaṃ nirupādānaṃ na ca nāsti na saṃskṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्ववद्विद्यते ह्यात्मा स्कन्धैर्गोभाववर्जितम् । संस्कृतासंस्कृतं वाच्यमवक्तव्यं स्वभावकम्

aśvavadvidyate hyātmā skandhairgobhāvavarjitam / saṃskṛtāsaṃskṛtaṃ vācyamavaktavyaṃ svabhāvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्त्यागमाभ्यां दुर्दृष्ट्या तर्कदृष्ट्या मलीकृतम् । अनिर्धार्यं वदन्त्यात्मा नोपादाने न चान्यतः

yuktyāgamābhyāṃ durdṛṣṭyā tarkadṛṣṭyā malīkṛtam / anirdhāryaṃ vadantyātmā nopādāne na cānyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषनिर्धारणा ह्येषां स्कन्धेनात्मा विभाव्यते । एकत्वेन तदन्यत्वेन न च बुध्यन्ति तार्किकाः

doṣanirdhāraṇā hyeṣāṃ skandhenātmā vibhāvyate / ekatvena tadanyatvena na ca budhyanti tārkikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्पणे उदके नेत्रे यथ बिम्बं प्रदृश्यते । एकत्वान्यत्वरहितस्तथा स्कन्धेषु पुद्गलः

darpaṇe udake netre yatha bimbaṃ pradṛśyate / ekatvānyatvarahitastathā skandheṣu pudgalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाव्यं विभावनाध्याता मार्गः सत्या च दर्शनम् । एतत्रयं विभावेन्तो मुच्यन्ते हि कुदर्शनैः

bhāvyaṃ vibhāvanādhyātā mārgaḥ satyā ca darśanam / etatrayaṃ vibhāvento mucyante hi kudarśanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टं नष्टं यथा विद्युच्चक्रं छिद्रगृहे यथा । परिणामः सर्वधर्माणां बालैरिव न कल्पयेत्

dṛṣṭaṃ naṣṭaṃ yathā vidyuccakraṃ chidragṛhe yathā / pariṇāmaḥ sarvadharmāṇāṃ bālairiva na kalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.