श्रीभगवत्कृपाकटाक्षपात्रीभूतस्य यस्य पुरुषस्य । अहम्परिमितप्रमातृरूपः अहम् बद्धः स्वात्मभावेन निश्चितदेहोपयोगिभोगजालासक्तचित्तः । अस्मि कथम् इति शेषः । प्रोक्तजालानासक्तचित्तः कथं स्याम् भवे-यम् । इति एवम् । निश्चयः मनसि सततम् अनुसन्धानं । स्यात् । सः पुरुषः । अस्मिन्न् उद्धरिष्यमाणे मोक्षोपायाख्ये ग्रन्थे । अधिकारवान् स्यात् । तस्यैवेदं शास्त्रं विचारणीयम् इत्य् अर्थः । सः कथम्भूतः । नात्यन्तं तज्ज्ञः नात्यन्ततज्ज्ञः । मुक्तिकामत्वेन सम्यग्ज्ञानरहित ४इत्य् अर्थः । सम्यग्ज्ञानी हि मुक्तिम् अपि न काङ्क्षति । काङ्क्षामात्रस्यैव बन्धत्वात् । पुनः कथम्भूतः । नातज्ज्ञः । भोगाकाङ्क्षायाः मुक्तत्वात् । अतज्ज्ञो हि भोगाकाङ्क्षां त्यक्तुं न शक्नोति । अत्यन्ततज्ज्ञे कृतकृत्यत्वात् अस्मिञ् शास्त्रे अनधिकारः । अतज्ज्ञे तु अयोग्यतयेति विभागः । अत्र परमात्मतत्त्वैक्यम् अभिधेयम् । पदे पदे तस्यैवाभिधानात् स्वविषयज्ञानद्वारेण मोक्षाख्यपरमप्रयोजनसाधकत्वाच् च । सर्वशास्त्रेष्व् अभिधेयस्यैव परमप्रयोजनसाधकत्वदर्शनात् । तद्विषयं सम्यग्ज्ञानम् अवान्तरप्रयोजनम् । अन्यथा तत्काङ्क्षिणः अमूर्खस्यावान्तराधिकारित्वं न स्यात् । परमप्रयोजणम् मुक्तिर् । अन्यथा तत्काङ्क्षिणः मुमुक्षोः परमाधिकारित्वं न स्यात् । शास्त्रावान्तरप्रयोजनयोः अभिधेयपरमप्रयोजनयोश् च साध्यसाधनभावः सम्बन्धः । अधिकारी तु स्वकण्ठेनैवोक्त इति सर्वं स्वस्थम्
śrībhagavatkṛpākaṭākṣapātrībhūtasya yasya puruṣasya | ahamparimitapramātṛrūpaḥ aham baddhaḥ svātmabhāvena niścitadehopayogibhogajālāsaktacittaḥ | asmi katham iti śeṣaḥ | proktajālānāsaktacittaḥ kathaṃ syām bhave-yam | iti evam | niścayaḥ manasi satatam anusandhānaṃ | syāt | saḥ puruṣaḥ | asminn uddhariṣyamāṇe mokṣopāyākhye granthe | adhikāravān syāt | tasyaivedaṃ śāstraṃ vicāraṇīyam ity arthaḥ | saḥ kathambhūtaḥ | nātyantaṃ tajjñaḥ nātyantatajjñaḥ | muktikāmatvena samyagjñānarahita 4ity arthaḥ | samyagjñānī hi muktim api na kāṅkṣati | kāṅkṣāmātrasyaiva bandhatvāt | punaḥ kathambhūtaḥ | nātajjñaḥ | bhogākāṅkṣāyāḥ muktatvāt | atajjño hi bhogākāṅkṣāṃ tyaktuṃ na śaknoti | atyantatajjñe kṛtakṛtyatvāt asmiñ śāstre anadhikāraḥ | atajjñe tu ayogyatayeti vibhāgaḥ | atra paramātmatattvaikyam abhidheyam | pade pade tasyaivābhidhānāt svaviṣayajñānadvāreṇa mokṣākhyaparamaprayojanasādhakatvāc ca | sarvaśāstreṣv abhidheyasyaiva paramaprayojanasādhakatvadarśanāt | tadviṣayaṃ samyagjñānam avāntaraprayojanam | anyathā tatkāṅkṣiṇaḥ amūrkhasyāvāntarādhikāritvaṃ na syāt | paramaprayojaṇam muktir | anyathā tatkāṅkṣiṇaḥ mumukṣoḥ paramādhikāritvaṃ na syāt | śāstrāvāntaraprayojanayoḥ abhidheyaparamaprayojanayoś ca sādhyasādhanabhāvaḥ sambandhaḥ | adhikārī tu svakaṇṭhenaivokta iti sarvaṃ svastham
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.