एवम् अधिकार्यादि निरूप्य शास्त्रोद्धारम् आरभते वाल्मीकिर् उवाच इति । वाल्मीकिः वाल्मीकिनामा ऋषिः । उवाच उक्तवान् । श्रीरामम् प्रति इति शेषः । किम् उवाचेत्य् आशङ्कायाम् आह कथोपायान् विचार्यादौ मोक्षोपायान् इमान् अथ । यो विचारयति प्राज्ञो न स भूयो ऽभिजायते कथारूपा उपायाः कथोपायाः । तान् । कथानाम् अपि सम्यग्ज्ञानम् प्रति प्रवर्तकत्वेनोपायत्वं ज्ञेयम् । इमान् वक्ष्यमाणान् । ननु श्रीवाल्मीकिः श्रीरामवृत्तान्तमयं श्रीमहारामायणं श्रीरामम् प्रत्य् एव कथम् उवाचान्यस्यैव ह्य् अन्यवृत्तान्तकथनम् उचितम् इति चेत् । सत्यम् । अद्यकल्पे भवः श्रीवाल्मीकिर् अद्यकल्पे भवं श्रीरामम् प्रति पुरातनकल्पश्रीवाल्मीकिकृतम् पुरातनश्रीरामवृत्तान्तमयं श्रीमहारामायणम् उवाचेति केचिद् अत्र समादधते । किम् अस्माकं व्याख्यामात्रप्रवृत्तानाम् एतद्युक्तत्वायुक्तत्वचिन्तनेन । अस्ति चात्र किम् अपि निगूढम् बीजम् अपि पौरुषम् आदेयम् इत्यादिवक्ष्यमाणश्लोकसूचितम् । तच् च प्रतिभावतां स्वयम् एव गम्यम् । अन्येषां तत्कथनम् अयुक्तम् । इत्य् अलं रहस्योद्घाटनेन
evam adhikāryādi nirūpya śāstroddhāram ārabhate vālmīkir uvāca iti | vālmīkiḥ vālmīkināmā ṛṣiḥ | uvāca uktavān | śrīrāmam prati iti śeṣaḥ | kim uvācety āśaṅkāyām āha kathopāyān vicāryādau mokṣopāyān imān atha | yo vicārayati prājño na sa bhūyo 'bhijāyate kathārūpā upāyāḥ kathopāyāḥ | tān | kathānām api samyagjñānam prati pravartakatvenopāyatvaṃ jñeyam | imān vakṣyamāṇān | nanu śrīvālmīkiḥ śrīrāmavṛttāntamayaṃ śrīmahārāmāyaṇaṃ śrīrāmam praty eva katham uvācānyasyaiva hy anyavṛttāntakathanam ucitam iti cet | satyam | adyakalpe bhavaḥ śrīvālmīkir adyakalpe bhavaṃ śrīrāmam prati purātanakalpaśrīvālmīkikṛtam purātanaśrīrāmavṛttāntamayaṃ śrīmahārāmāyaṇam uvāceti kecid atra samādadhate | kim asmākaṃ vyākhyāmātrapravṛttānām etadyuktatvāyuktatvacintanena | asti cātra kim api nigūḍham bījam api pauruṣam ādeyam ityādivakṣyamāṇaślokasūcitam | tac ca pratibhāvatāṃ svayam eva gamyam | anyeṣāṃ tatkathanam ayuktam | ity alaṃ rahasyodghāṭanena
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.