तथाभूत एव परमार्थतः प्रोक्तात् स्वरूपाद् अप्रच्युत एव । सः आत्मा प्रोक्तविशेषणयुक्तम् सर्वदा भातत्वेन सातत्यगमनक्रियाकर्तृभूतं चिन्मात्राख्यं तत्त्वम् । जीवताम् सातत्यगमनविरुद्धस्वभावप्राणधारणक्रियाकर्तृभूतं जीवभावम् । उपयातीव गच्छतीव । सः आत्मा किम् कुर्वन् । अन्य इवोल्लसन् । स्वयं स्वविषयतासादनेन स्वव्यतिरिक्तं । चेत्यरूप इव उल्लसन् । स्वपरामर्शनमात्रेणैव हि चिन्मात्रस्य चेत्यरूपो जीवादिभावः भवति । तथाभूत इति पदम् इवशब्दद्वयस्य योग्यतां कथयति । न हि तथाभूतस्य परमार्थतः अतथाभावो युक्तः । न हि सदा जलभावात् अप्रच्युतस्य जलस्य तरङ्गतासादने ऽपि परमार्थतः अजलभावो युक्तः । जीवतां कथम्भूतां । भाविनामकदर्थनाम् । भाविनीं अग्रे । भवनशीला नामकदर्थना जीवेति नामरूपा । कदर्थना मालिन्यं यस्याः । ताम् । जीवेति नामयोग्याम् इत्य् अर्थः । भावित्वं च नाम्नः वैखरीप्रादुर्भावे ज्ञेयम्
tathābhūta eva paramārthataḥ proktāt svarūpād apracyuta eva | saḥ ātmā proktaviśeṣaṇayuktam sarvadā bhātatvena sātatyagamanakriyākartṛbhūtaṃ cinmātrākhyaṃ tattvam | jīvatām sātatyagamanaviruddhasvabhāvaprāṇadhāraṇakriyākartṛbhūtaṃ jīvabhāvam | upayātīva gacchatīva | saḥ ātmā kim kurvan | anya ivollasan | svayaṃ svaviṣayatāsādanena svavyatiriktaṃ | cetyarūpa iva ullasan | svaparāmarśanamātreṇaiva hi cinmātrasya cetyarūpo jīvādibhāvaḥ bhavati | tathābhūta iti padam ivaśabdadvayasya yogyatāṃ kathayati | na hi tathābhūtasya paramārthataḥ atathābhāvo yuktaḥ | na hi sadā jalabhāvāt apracyutasya jalasya taraṅgatāsādane 'pi paramārthataḥ ajalabhāvo yuktaḥ | jīvatāṃ kathambhūtāṃ | bhāvināmakadarthanām | bhāvinīṃ agre | bhavanaśīlā nāmakadarthanā jīveti nāmarūpā | kadarthanā mālinyaṃ yasyāḥ | tām | jīveti nāmayogyām ity arthaḥ | bhāvitvaṃ ca nāmnaḥ vaikharīprādurbhāve jñeyam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.