Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT]·3·3.1·3.1.23

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 3.1.23

MBT 3.1.23

जगत् बन्धहेतुः दृश्यप्रपञ्चः । त्वम् ततो मोक्षाकाङ्क्षी शिष्यः । अहम् इत्य् उपदेष्टा । आदिशब्देन मोक्षस्य ग्रहणम् । तस्यापि दृश्यत्वानपायात् । पण्डितैः जगत् त्वम् अहम् इत्यादि दृश्यम् दृशिक्रियाकर्मोच्यते । कुत इत्य् आकाङ्क्षायाम् विशेषणद्वारेण हेतुं कथयति । सर्गात्मेति । सृज्यमानस्वरूप इत्य् अर्थः । सृज्यमानस्य च दृश्यत्वं स्फुटम् एव दर्शनपूर्वकत्वात् । सर्जनस्य च दर्शनपूर्वकत्वं तद् ऐक्षतेत्यादिश्रुतिसामर्थ्यात् ज्ञेयम् । अस्य बन्धहेतुत्वम् अनुवदति । यावद् इति । यावत् एतत् इदं जगदादिदृश्यम् । सम्भवति सत्तायुक्तं भवति । तावत् मोक्षः न विद्यते । बन्धनिमित्तस्य स्थितत्वात् । सत्तामात्रेणैव च दृश्यस्य बन्धनिमित्तत्वस्वभावत्वात्

jagat bandhahetuḥ dṛśyaprapañcaḥ | tvam tato mokṣākāṅkṣī śiṣyaḥ | aham ity upadeṣṭā | ādiśabdena mokṣasya grahaṇam | tasyāpi dṛśyatvānapāyāt | paṇḍitaiḥ jagat tvam aham ityādi dṛśyam dṛśikriyākarmocyate | kuta ity ākāṅkṣāyām viśeṣaṇadvāreṇa hetuṃ kathayati | sargātmeti | sṛjyamānasvarūpa ity arthaḥ | sṛjyamānasya ca dṛśyatvaṃ sphuṭam eva darśanapūrvakatvāt | sarjanasya ca darśanapūrvakatvaṃ tad aikṣatetyādiśrutisāmarthyāt jñeyam | asya bandhahetutvam anuvadati | yāvad iti | yāvat etat idaṃ jagadādidṛśyam | sambhavati sattāyuktaṃ bhavati | tāvat mokṣaḥ na vidyate | bandhanimittasya sthitatvāt | sattāmātreṇaiva ca dṛśyasya bandhanimittatvasvabhāvatvāt

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MBT/3.1.23

Cite as: Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 3.1.23, in HREEM (hreem.cc/library/MBT/3.1.23), after GRETIL, Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/advaita/motik_pu.htm — Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1. Prakaraṇa: Vairāgya (1,1-1,32) 2. Prakaraṇa: Mumukṣuvyavahāra, first chapters missing (2,5.5-2,20.13) 3. Prakaraṇa: Utpatti, fragments (3,1.1-41; 3,3.13-3,12.4; 3,13.50-3,16.41) 4. Prakaraṇa: Sthiti, fragment

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text