Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT]·3·3.13·3.13.54

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 3.13.54

MBT 3.13.54

प्रथमः आद्यः । प्रजेशः ब्रह्मा । परमे सर्वोत्तीर्णे । आकाशे चिदाकाशे । नित्यं सदा । स्वयं स्वेनैव । कचति स्फुरति । तथा च पूर्वोक्ता सर्वा प्रक्रिया सर्गारम्भं विना अतुष्टमनसः प्रत्य् एवेति भावः । कथम्भूतः । शून्यतया शून्यभावेन । समानः शुद्धत्वेन तत्समानः । न तु तद्रूपः जडत्वापत्तेः । हि निश्चये । सः प्रजेशः । आतिवाहिकवपुः सूक्ष्मशरीरमयः । भवति । न तु भूतरूपः । तु विशेषे । सः स्थूलपृथ्व्यादिभूतरूपी न भवति । तेन तदभूतरूपिताख्येन हेतुना । पृथ्व्यादि सत् नास्ति । ननु प्रजेशस्यापृथ्व्यादिरूपतया कथं न पृथ्व्यादि सत् अस्तीत्य् । अत्राह यदेति । यत इत्य् अस्यार्थे । यतः जातम् उत्पन्नं । नास्ति । शुद्धमनोरूपस्य प्रजेशस्य तद्रूपताग्रहणेन पृथ्व्यादेर् जातत्वं स्यान् । न तु पूर्वन्यायेन प्रजेशस्य तद्रूपताग्रहणं सम्भवत्य् । अतः पृथ्व्यादेर् अपि जातत्वं न सम्भवतीति भावः । इति शिवम्

prathamaḥ ādyaḥ | prajeśaḥ brahmā | parame sarvottīrṇe | ākāśe cidākāśe | nityaṃ sadā | svayaṃ svenaiva | kacati sphurati | tathā ca pūrvoktā sarvā prakriyā sargārambhaṃ vinā atuṣṭamanasaḥ praty eveti bhāvaḥ | kathambhūtaḥ | śūnyatayā śūnyabhāvena | samānaḥ śuddhatvena tatsamānaḥ | na tu tadrūpaḥ jaḍatvāpatteḥ | hi niścaye | saḥ prajeśaḥ | ātivāhikavapuḥ sūkṣmaśarīramayaḥ | bhavati | na tu bhūtarūpaḥ | tu viśeṣe | saḥ sthūlapṛthvyādibhūtarūpī na bhavati | tena tadabhūtarūpitākhyena hetunā | pṛthvyādi sat nāsti | nanu prajeśasyāpṛthvyādirūpatayā kathaṃ na pṛthvyādi sat astīty | atrāha yadeti | yata ity asyārthe | yataḥ jātam utpannaṃ | nāsti | śuddhamanorūpasya prajeśasya tadrūpatāgrahaṇena pṛthvyāder jātatvaṃ syān | na tu pūrvanyāyena prajeśasya tadrūpatāgrahaṇaṃ sambhavaty | ataḥ pṛthvyāder api jātatvaṃ na sambhavatīti bhāvaḥ | iti śivam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MBT/3.13.54

Cite as: Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 3.13.54, in HREEM (hreem.cc/library/MBT/3.13.54), after GRETIL, Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/advaita/motik_pu.htm — Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1. Prakaraṇa: Vairāgya (1,1-1,32) 2. Prakaraṇa: Mumukṣuvyavahāra, first chapters missing (2,5.5-2,20.13) 3. Prakaraṇa: Utpatti, fragments (3,1.1-41; 3,3.13-3,12.4; 3,13.50-3,16.41) 4. Prakaraṇa: Sthiti, fragment

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text