आद्यः कारणभूतः । स्वयम्भूर् इति विश्रुतः । स्वयम्भूर् इति नाम्ना प्रसिद्धः । प्रजापतिः । पूर्वं सर्गारम्भे । अपकारणः कारणरहितः । भवति । कुतः । प्राक्तनानां स्वकार्याणां पूर्वकल्पकृतकर्मणाम् । अभावात् । कर्मणां च जन्महेतुत्वं सर्वशास्त्रेषु प्रसिद्धम् एव । कार्याणाम् अभावश् चास्य चिन्मात्रतः सद्य उत्थितत्वेन ज्ञेयः । किंरूपो ऽसौ । अक्षय इत्यादि । अक्षयः इतरस्वप्नशैलवत् क्षणिकत्वदोषरहितः यः स्वप्नशैलः । तद्वद् आभा यस्य । स अक्षयस्वप्नशैलाभः । स्थिरस्वप्नपुरोपमः । इतरस्वप्नपुरवैलक्ष्येण स्थिरं स्थिराकारं । यत् स्वप्नपुरं । तस्योपमा यस्य । सः । एतेन विशेषणद्वयेनातिवाहिकतायाम् अप्य् अस्य स्थिरतोक्ता । चित्रकृति स्थितं चित्तं चित्रकृत्स्थितचित्तं । तत्रस्थं यत् चित्रसैन्यम् अग्रे प्रकटीभवद् आलेख्यसैन्यं । तेन समाकृतिः स्वरूपं यस्य । सः चित्रकृत्स्थितचित्तस्थचित्रसैन्यसमाकृतिः । अनिखातो ऽनुत्कीर्णः । यः महास्तम्भपुत्रिकौघः । तेन समा उपमा यस्य । सः अनिखातमहास्तम्भपुत्रिकौघसमोपमः । ब्रह्माकाशे सुस्तम्भे अनिखातात्मा अनुत्कीर्णस्वरूपः । सालभञ्जकः महती पुत्रिका । अनिखातेति विशेषणस्यैवेयं व्याख्या । एतेन विशेषणद्वयेन ब्रह्मैकमयतास्योक्ता
ādyaḥ kāraṇabhūtaḥ | svayambhūr iti viśrutaḥ | svayambhūr iti nāmnā prasiddhaḥ | prajāpatiḥ | pūrvaṃ sargārambhe | apakāraṇaḥ kāraṇarahitaḥ | bhavati | kutaḥ | prāktanānāṃ svakāryāṇāṃ pūrvakalpakṛtakarmaṇām | abhāvāt | karmaṇāṃ ca janmahetutvaṃ sarvaśāstreṣu prasiddham eva | kāryāṇām abhāvaś cāsya cinmātrataḥ sadya utthitatvena jñeyaḥ | kiṃrūpo 'sau | akṣaya ityādi | akṣayaḥ itarasvapnaśailavat kṣaṇikatvadoṣarahitaḥ yaḥ svapnaśailaḥ | tadvad ābhā yasya | sa akṣayasvapnaśailābhaḥ | sthirasvapnapuropamaḥ | itarasvapnapuravailakṣyeṇa sthiraṃ sthirākāraṃ | yat svapnapuraṃ | tasyopamā yasya | saḥ | etena viśeṣaṇadvayenātivāhikatāyām apy asya sthiratoktā | citrakṛti sthitaṃ cittaṃ citrakṛtsthitacittaṃ | tatrasthaṃ yat citrasainyam agre prakaṭībhavad ālekhyasainyaṃ | tena samākṛtiḥ svarūpaṃ yasya | saḥ citrakṛtsthitacittasthacitrasainyasamākṛtiḥ | anikhāto 'nutkīrṇaḥ | yaḥ mahāstambhaputrikaughaḥ | tena samā upamā yasya | saḥ anikhātamahāstambhaputrikaughasamopamaḥ | brahmākāśe sustambhe anikhātātmā anutkīrṇasvarūpaḥ | sālabhañjakaḥ mahatī putrikā | anikhāteti viśeṣaṇasyaiveyaṃ vyākhyā | etena viśeṣaṇadvayena brahmaikamayatāsyoktā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.