Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT]·3·3.14·3.14.56

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 3.14.56

MBT 3.14.56

चित् आर्षः षष्ठीलोपः चितः । यत् चित्त्वेन चिद्भावेन । कलनं परिच्छेदः । भवति । कथम्भूतं । सुसम्पाद्या सुखेन सम्पादयितुं शक्याभिधार्थदिक् नामार्थलेशः येन । तत् सुसम्पाद्याभिधार्थदिक् । परिच्छिन्नस्यैव हि वस्तुनः नाम तद्वाच्यत्वं च कर्तुं शक्यं । तत् भिद्यते चितः भिन्नत्वेन स्थीयते । कैः । व्यवच्छेदविकारैः । चित्तं न स्पृशतीति यावत् । भवन्तु जडेभ्यः भिन्नतापादनानि । त एव विकाराः । तैः । तद्युक्तत्वाद् इति यावत् । चितो भिन्नं । का हानिर् इत्य् । अत्राहात इति । अतः चितो भिन्नत्वात् । न विद्यते । चिद्भिन्नस्य चेत्यमानतायोगात् । तदयोगे च सतो ऽपि । तस्यासङ्कल्पत्वात् । चिद्रूपत्वेन कलनाभावेन व्यर्थस्य चित्त्वस्याप्य् अभावः । चित्त्वाभावे च जगतो ऽभावः । तदभावे च शुद्धस्य चिन्मात्रस्यैव साम्राज्यम् इति भावः

cit ārṣaḥ ṣaṣṭhīlopaḥ citaḥ | yat cittvena cidbhāvena | kalanaṃ paricchedaḥ | bhavati | kathambhūtaṃ | susampādyā sukhena sampādayituṃ śakyābhidhārthadik nāmārthaleśaḥ yena | tat susampādyābhidhārthadik | paricchinnasyaiva hi vastunaḥ nāma tadvācyatvaṃ ca kartuṃ śakyaṃ | tat bhidyate citaḥ bhinnatvena sthīyate | kaiḥ | vyavacchedavikāraiḥ | cittaṃ na spṛśatīti yāvat | bhavantu jaḍebhyaḥ bhinnatāpādanāni | ta eva vikārāḥ | taiḥ | tadyuktatvād iti yāvat | cito bhinnaṃ | kā hānir ity | atrāhāta iti | ataḥ cito bhinnatvāt | na vidyate | cidbhinnasya cetyamānatāyogāt | tadayoge ca sato 'pi | tasyāsaṅkalpatvāt | cidrūpatvena kalanābhāvena vyarthasya cittvasyāpy abhāvaḥ | cittvābhāve ca jagato 'bhāvaḥ | tadabhāve ca śuddhasya cinmātrasyaiva sāmrājyam iti bhāvaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MBT/3.14.56

Cite as: Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 3.14.56, in HREEM (hreem.cc/library/MBT/3.14.56), after GRETIL, Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/advaita/motik_pu.htm — Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1. Prakaraṇa: Vairāgya (1,1-1,32) 2. Prakaraṇa: Mumukṣuvyavahāra, first chapters missing (2,5.5-2,20.13) 3. Prakaraṇa: Utpatti, fragments (3,1.1-41; 3,3.13-3,12.4; 3,13.50-3,16.41) 4. Prakaraṇa: Sthiti, fragment

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text