चित्स्पन्दरूपिणोः चित्स्फूर्त्याख्यरूपयुक्तयोः । कर्तृकर्मणोः भेदः नास्ति । कथम् एतद् इत्य् । अत्राह स्पन्देति । स्पन्दमात्रं कर्म भवेत् । बहिःस्पन्दस्यैव कर्मत्वदर्शनात् । स एव पुरुषः स्मृतः । पण्डितैर् इति शेषः । अयं भावः । अन्तः विचार्यमाणं ज्ञानं विना न किञ्चिल् लभ्यते । घटपटादिश् च बहिर्भूतः । अतः ज्ञानस्य तैः सह को ऽपि सम्बन्धो नास्तीति शुद्धं ज्ञानं शिष्टं । स एव च चितः स्फुरणाख्यः स्पन्दः । तद् एव कर्म । बहिःस्थितस्य शरीरचलनादिरूपस्य कर्मणो ऽपि तत्पूर्वकत्वात् । तत् तत्त्वम् एव । स एव च पुरुषः । अन्तर् अन्यस्यानुपलम्भात् बहिःशरीरस्य मृत्पिण्डरूपस्य पुरुषत्वायोगात् इति सिद्धं कर्मणः पुरुषत्वम्
citspandarūpiṇoḥ citsphūrtyākhyarūpayuktayoḥ | kartṛkarmaṇoḥ bhedaḥ nāsti | katham etad ity | atrāha spandeti | spandamātraṃ karma bhavet | bahiḥspandasyaiva karmatvadarśanāt | sa eva puruṣaḥ smṛtaḥ | paṇḍitair iti śeṣaḥ | ayaṃ bhāvaḥ | antaḥ vicāryamāṇaṃ jñānaṃ vinā na kiñcil labhyate | ghaṭapaṭādiś ca bahirbhūtaḥ | ataḥ jñānasya taiḥ saha ko 'pi sambandho nāstīti śuddhaṃ jñānaṃ śiṣṭaṃ | sa eva ca citaḥ sphuraṇākhyaḥ spandaḥ | tad eva karma | bahiḥsthitasya śarīracalanādirūpasya karmaṇo 'pi tatpūrvakatvāt | tat tattvam eva | sa eva ca puruṣaḥ | antar anyasyānupalambhāt bahiḥśarīrasya mṛtpiṇḍarūpasya puruṣatvāyogāt iti siddhaṃ karmaṇaḥ puruṣatvam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.