परमात्मा सर्वेषां परमार्थतः अहन्ताविषयतया भासमानम् किम् अप्य् आन्तरं तत्त्वम् । आस्ते तिष्ठति । प्रथमम् महाप्रलयसाक्षिभावेन तदनन्तरम् अपि यथा तथा कल्प्यमानानां स्वाभावानां साक्षिभावेन स्थितत्वात् । अत्र सर्वदा स्थितस्यात्मनः स्थितिवर्तमानताकथनं प्रमात्रपेक्षया प्रयुक्तत्वात् न दोषावहम् । कथम्भूतः असौ परमात्मेत्य् अपेक्षायां विशेषणानि कथयति अनस्तमित इति । अनस्तमितः यथा तथा कल्पितस्य स्वास्तस्यापि ग्राहकत्वेन स्थितत्वात् फलतः अस्तरहितः । भास्वान् साक्षितया सर्वप्रकाशकत्वात् सूर्यस्वरूपः । आश्चर्यं च भास्वतः अनस्तमितत्वम् । अजः जन्मरहितः । प्रादुर्भूतिः हि जन्म । सा च तस्य न युक्ता । आत्मत्वेन सदा प्रादुर्भूतत्वात् । न ह्य् आत्मनः अप्रादुर्भूतत्वं कदापि युक्तम् । स्वाप्रादुर्भूतेर् अपि ग्राहकतया स्थितत्वात् । देवः क्रीडाशीलः । अन्यथा एतादृशं जगत् कथं प्रादुर्भवेत् । अक्रीडाशीलो हि हस्तचालनमात्राद् अपि पराङ्मुखो भवति । निरामयः मायाख्यरोगात् निष्क्रान्तः । अन्यथा मायाख्यामयग्रस्तत्वात् मायाप्रेरकत्वम् अयुक्तम् स्यात् । न हि आमयग्रस्तः आमयप्रेरको भवति । सर्वदा सर्वकृत् सर्वेषु देशेषु कालेषु च सर्वकारी । अन्यथा अनुभूयमानः सर्वदा सर्वोद्भवः अयुक्तः स्यात् । सर्वः सर्वस्वरूपः । अन्यथा पदार्थानां किंमयत्वं स्यात् । महेश्वरः परमनियन्ता । अन्यथा सर्वे स्वस्वभावे नियताः न स्युः
paramātmā sarveṣāṃ paramārthataḥ ahantāviṣayatayā bhāsamānam kim apy āntaraṃ tattvam | āste tiṣṭhati | prathamam mahāpralayasākṣibhāvena tadanantaram api yathā tathā kalpyamānānāṃ svābhāvānāṃ sākṣibhāvena sthitatvāt | atra sarvadā sthitasyātmanaḥ sthitivartamānatākathanaṃ pramātrapekṣayā prayuktatvāt na doṣāvaham | kathambhūtaḥ asau paramātmety apekṣāyāṃ viśeṣaṇāni kathayati anastamita iti | anastamitaḥ yathā tathā kalpitasya svāstasyāpi grāhakatvena sthitatvāt phalataḥ astarahitaḥ | bhāsvān sākṣitayā sarvaprakāśakatvāt sūryasvarūpaḥ | āścaryaṃ ca bhāsvataḥ anastamitatvam | ajaḥ janmarahitaḥ | prādurbhūtiḥ hi janma | sā ca tasya na yuktā | ātmatvena sadā prādurbhūtatvāt | na hy ātmanaḥ aprādurbhūtatvaṃ kadāpi yuktam | svāprādurbhūter api grāhakatayā sthitatvāt | devaḥ krīḍāśīlaḥ | anyathā etādṛśaṃ jagat kathaṃ prādurbhavet | akrīḍāśīlo hi hastacālanamātrād api parāṅmukho bhavati | nirāmayaḥ māyākhyarogāt niṣkrāntaḥ | anyathā māyākhyāmayagrastatvāt māyāprerakatvam ayuktam syāt | na hi āmayagrastaḥ āmayaprerako bhavati | sarvadā sarvakṛt sarveṣu deśeṣu kāleṣu ca sarvakārī | anyathā anubhūyamānaḥ sarvadā sarvodbhavaḥ ayuktaḥ syāt | sarvaḥ sarvasvarūpaḥ | anyathā padārthānāṃ kiṃmayatvaṃ syāt | maheśvaraḥ paramaniyantā | anyathā sarve svasvabhāve niyatāḥ na syuḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.