Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT]·3·3.7·3.7.18

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 3.7.18

MBT 3.7.18

यस्मिन् बोधमहाम्भोधौ बोधाख्ये महासमुद्रे । जगत्स्थितेः जगत्सत्तास्वरूपस्य । संसारस्य । अत्यन्ताभाव एव बुद्बुदवत् त्रैकालिकः अभावः एव । अस्ति । तत् परमात्मनः रूपं भवति । अयं भावः । मुमुक्षुः सच्छास्त्रादिभिः प्रथमं रज्जुसर्पादिदृष्टान्तेन ततः कनककटकादिदृष्टान्तेन दृश्यस्य ब्रह्मव्यतिरिक्तसत्ताभावं निश्चित्य शुद्धचित्तत्त्वैक्ये जातनिश्चयः यदा अभ्यासबलेन सर्वत्र शुद्धचित्तत्त्वमात्रम् एवानुभवति सुवर्णकार इव कटकादिषु सुवर्णताम् तदा तस्य ज्ञानम् यत्स्वरूपं भवति तद् एव परमात्मस्वरूपम् इति । ननु जगत्प्रतियोगिकः अत्यन्ताभावः न सम्भवति । पूर्वं भूतत्वात् जगतः जगदत्यन्ताभावे निश्चितस्यापि हि पूर्वं जगद् भासमानम् आसीद् एवेति चेद् । असत् एतत् । पौर्वकालिकं मिथ्याभानं हि वस्तुनः उत्तरकाले निश्चितं त्रैकालिकाभावप्रतियोगित्वं न निहन्ति । पूर्वं रज्जौ भाते सर्पे ऽपि अत्यन्ताभावप्रतियोगित्वघातित्वप्रसङ्गात् । पूर्वं सर्पत्वेन भातायां रज्जौ तु सर्वे सर्पस्य त्रैकालिकात्यन्ताभावप्रतियोगित्वं स्फुटम् एव पश्यन्तीति न को ऽपि विरोधः

yasmin bodhamahāmbhodhau bodhākhye mahāsamudre | jagatsthiteḥ jagatsattāsvarūpasya | saṃsārasya | atyantābhāva eva budbudavat traikālikaḥ abhāvaḥ eva | asti | tat paramātmanaḥ rūpaṃ bhavati | ayaṃ bhāvaḥ | mumukṣuḥ sacchāstrādibhiḥ prathamaṃ rajjusarpādidṛṣṭāntena tataḥ kanakakaṭakādidṛṣṭāntena dṛśyasya brahmavyatiriktasattābhāvaṃ niścitya śuddhacittattvaikye jātaniścayaḥ yadā abhyāsabalena sarvatra śuddhacittattvamātram evānubhavati suvarṇakāra iva kaṭakādiṣu suvarṇatām tadā tasya jñānam yatsvarūpaṃ bhavati tad eva paramātmasvarūpam iti | nanu jagatpratiyogikaḥ atyantābhāvaḥ na sambhavati | pūrvaṃ bhūtatvāt jagataḥ jagadatyantābhāve niścitasyāpi hi pūrvaṃ jagad bhāsamānam āsīd eveti ced | asat etat | paurvakālikaṃ mithyābhānaṃ hi vastunaḥ uttarakāle niścitaṃ traikālikābhāvapratiyogitvaṃ na nihanti | pūrvaṃ rajjau bhāte sarpe 'pi atyantābhāvapratiyogitvaghātitvaprasaṅgāt | pūrvaṃ sarpatvena bhātāyāṃ rajjau tu sarve sarpasya traikālikātyantābhāvapratiyogitvaṃ sphuṭam eva paśyantīti na ko 'pi virodhaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MBT/3.7.18

Cite as: Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 3.7.18, in HREEM (hreem.cc/library/MBT/3.7.18), after GRETIL, Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/advaita/motik_pu.htm — Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1. Prakaraṇa: Vairāgya (1,1-1,32) 2. Prakaraṇa: Mumukṣuvyavahāra, first chapters missing (2,5.5-2,20.13) 3. Prakaraṇa: Utpatti, fragments (3,1.1-41; 3,3.13-3,12.4; 3,13.50-3,16.41) 4. Prakaraṇa: Sthiti, fragment

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text