Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT]·3·3.7·3.7.37

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 3.7.37

MBT 3.7.37

जगत् आदौ प्रथमं एव । अनुत्पन्नं भवति । अतः जगत्प्रमार्जने क्लेशो नास्तीति भावः । ननु यदि जगत् प्रथमम् एवानुत्पन्नं भवति तर्हि किम् इदं भासत इत्य् । अत्राह यच् चेदम् इति । यच् चेदम् यच् चैतत् । ततम् विस्तारितस्वरूपं किञ्चित् दृश्यते । तत् ब्रह्म एव ब्रह्माख्यं वस्तु एव । विमले स्वात्मनि शुद्धचिन्मात्रस्वरूपायां स्वभित्तौ । चित्त्वात् स्वबृंहितं अतिशयेन बृंहागतं भवति । अन्यथा ब्रह्मत्वायोगात् । बृंहायुक्तम् एव हि ब्रह्मोच्यते । न च वस्तुनि बृंहणं नामान्यवस्तुनः उत्पत्तिः वक्तुं शक्यते । जले ऽपि द्रवत्वात् प्रादुर्भूतस्य तरङ्गतया बृंहणस्यान्यवस्तूत्पत्तित्वप्रसङ्गात् । न च मूर्खो ऽपि जले तरङ्गानाम् अन्यत्वम् अङ्गीकरोति । चिद्रूपस्यात्मन एव स्वप्नपदार्थभावेन बृंहणं दृष्टम् इति चित्त्वाद् इत्य् उक्तम्

jagat ādau prathamaṃ eva | anutpannaṃ bhavati | ataḥ jagatpramārjane kleśo nāstīti bhāvaḥ | nanu yadi jagat prathamam evānutpannaṃ bhavati tarhi kim idaṃ bhāsata ity | atrāha yac cedam iti | yac cedam yac caitat | tatam vistāritasvarūpaṃ kiñcit dṛśyate | tat brahma eva brahmākhyaṃ vastu eva | vimale svātmani śuddhacinmātrasvarūpāyāṃ svabhittau | cittvāt svabṛṃhitaṃ atiśayena bṛṃhāgataṃ bhavati | anyathā brahmatvāyogāt | bṛṃhāyuktam eva hi brahmocyate | na ca vastuni bṛṃhaṇaṃ nāmānyavastunaḥ utpattiḥ vaktuṃ śakyate | jale 'pi dravatvāt prādurbhūtasya taraṅgatayā bṛṃhaṇasyānyavastūtpattitvaprasaṅgāt | na ca mūrkho 'pi jale taraṅgānām anyatvam aṅgīkaroti | cidrūpasyātmana eva svapnapadārthabhāvena bṛṃhaṇaṃ dṛṣṭam iti cittvād ity uktam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MBT/3.7.37

Cite as: Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika [MT] 3.7.37, in HREEM (hreem.cc/library/MBT/3.7.37), after GRETIL, Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/advaita/motik_pu.htm — Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1. Prakaraṇa: Vairāgya (1,1-1,32) 2. Prakaraṇa: Mumukṣuvyavahāra, first chapters missing (2,5.5-2,20.13) 3. Prakaraṇa: Utpatti, fragments (3,1.1-41; 3,3.13-3,12.4; 3,13.50-3,16.41) 4. Prakaraṇa: Sthiti, fragment

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text