अमूर्तः स्थूलसूक्ष्मशरीरव्यतिरिक्तः । तथा दुःखस्यैव स्वयम् उत्पाद्यमानप्रपञ्चरूपस्य दुःखस्यैव । भाजनं पात्रभूतः । तद्रूपतया शुद्धचिन्मात्रात् उत्थानात् । अन्यथा उत्थानस्यापि व्यर्थत्वात् । तथा अज्ञः शुद्धचिन्मात्राख्यस्वस्वरूपपरामर्शहीनः । अत एव पशुः अपि पशुतुल्यो ऽपि सन् । एषः जीवः । चेतनत्वात् चेतनमात्रस्वरूपत्वात् । इदम् अग्रे स्फुरत्स्वरूपम् अहङ्कारादिकं जगत् । चेतति स्वस्फूर्तिविषयं करोति । चेतनस्य ह्य् एतद् एव चेतनत्वं यत् किञ्चिच् चेततीति चेतनत्वाद् इत्य् उक्तम् । ननु तच्चेतनेन किं सम्पन्नम् इत्य् । अत्राहातीति । ततः अत्यनर्थः जगद्रूपः महान् अनर्थः । स्वयं तदिच्छां विना । स्थितः प्रादुर्भूतः । अत्र च स्वप्नस्य दृष्टान्तत्वं स्फुटम् एवेति नायस्तम्
amūrtaḥ sthūlasūkṣmaśarīravyatiriktaḥ | tathā duḥkhasyaiva svayam utpādyamānaprapañcarūpasya duḥkhasyaiva | bhājanaṃ pātrabhūtaḥ | tadrūpatayā śuddhacinmātrāt utthānāt | anyathā utthānasyāpi vyarthatvāt | tathā ajñaḥ śuddhacinmātrākhyasvasvarūpaparāmarśahīnaḥ | ata eva paśuḥ api paśutulyo 'pi san | eṣaḥ jīvaḥ | cetanatvāt cetanamātrasvarūpatvāt | idam agre sphuratsvarūpam ahaṅkārādikaṃ jagat | cetati svasphūrtiviṣayaṃ karoti | cetanasya hy etad eva cetanatvaṃ yat kiñcic cetatīti cetanatvād ity uktam | nanu taccetanena kiṃ sampannam ity | atrāhātīti | tataḥ atyanarthaḥ jagadrūpaḥ mahān anarthaḥ | svayaṃ tadicchāṃ vinā | sthitaḥ prādurbhūtaḥ | atra ca svapnasya dṛṣṭāntatvaṃ sphuṭam eveti nāyastam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.