यस्य खलु ‘शुक्लो गौःऽ; इत्यादिबुद्धयो व्यवहाराङ्गभूता द्रव्येषु गुणजात्युपाधिनिबन्धनाः तस्यैता न यथावस्तु, जातिगुणद्रव्याणामन्योन्यमर्थान्तरत्वात् । तथा च न वस्तुनिबन्धनो व्यवहारः, बुद्ध्यानुपदर्शितस्याव्यवहाराङ्गवाद्बुद्ध्युपदर्शितस्य च तथाभावात् । एवं च प्रत्ययविरचितेनैवायमर्थेन व्यावृत्तो व्यवहारो ऽनुवृत्तश्चेति व्यर्था वस्तुभेदकल्पना, कल्पितस्यापि तस्य व्यवहारे ऽनुपयोगादितरस्य चोपयोगात् । यथार्थत्वाय हि व्यावहारिकीणां बुद्धीनां वस्तुभेदः कल्प्यते । कल्पिते च तस्मिन् परोपाधित्वात्तासां नायथार्थत्वपरिहारः । स्यादेतत् -- असति वस्तुभेदे ऽयथार्थमप्यनुवृत्तव्यावृत्तावग्रहं व्यावहारिकं विज्ञानं नोदेतुमर्हति, बीजाभावात् । न खलु स्थाणुशकलादिषु पुरुषरजतादिविभ्रान्तयो निर्बीजाः, सामान्यनिबन्धनत्वात् । उच्यते -- अयथार्थधियो बीजमवश्यं बाह्यमेव न । दृष्टस्तिमिरकामादिरान्तरो ऽपि ह्युपप्लवः
yasya khalu ‘śuklo gauḥ'; ityādibuddhayo vyavahārāṅgabhūtā dravyeṣu guṇajātyupādhinibandhanāḥ tasyaitā na yathāvastu, jātiguṇadravyāṇāmanyonyamarthāntaratvāt / tathā ca na vastunibandhano vyavahāraḥ, buddhyānupadarśitasyāvyavahārāṅgavādbuddhyupadarśitasya ca tathābhāvāt / evaṃ ca pratyayaviracitenaivāyamarthena vyāvṛtto vyavahāro 'nuvṛttaśceti vyarthā vastubhedakalpanā, kalpitasyāpi tasya vyavahāre 'nupayogāditarasya copayogāt / yathārthatvāya hi vyāvahārikīṇāṃ buddhīnāṃ vastubhedaḥ kalpyate / kalpite ca tasmin paropādhitvāttāsāṃ nāyathārthatvaparihāraḥ / syādetat -- asati vastubhede 'yathārthamapyanuvṛttavyāvṛttāvagrahaṃ vyāvahārikaṃ vijñānaṃ nodetumarhati, bījābhāvāt / na khalu sthāṇuśakalādiṣu puruṣarajatādivibhrāntayo nirbījāḥ, sāmānyanibandhanatvāt / ucyate -- ayathārthadhiyo bījamavaśyaṃ bāhyameva na / dṛṣṭastimirakāmādirāntaro 'pi hyupaplavaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.