न भेदमुपादायाभेदकल्पना । कुतः? आपेक्षिको हि भेदो नान्यमनपेक्ष्य शक्यते ग्रहीतुम् । न चागृहीतो भेदो ऽभेदकल्पनाया उपादानं भवति । परापेक्षत्वे चास्य ग्रहणमनुपपन्नम् । यतो नागृहीते भेदे परात्मानौ व्यवतिष्ठेते । न च परात्मव्यवस्थामन्तरेण भेदग्रहो ऽस्तीति प्राक्प्रपञ्चितम् । न त्वेवम् (म्स् अ; न चैवम् - एदितिओन्) अभेदग्रहणमभेदग्रहणापेक्षम् । नापि भेदग्रहणापेक्षम्, अभेदहानप्रसङ्गात् । न हि भेदे गृहीते ऽभेदस्यावकाशो ऽस्ति । तत्राभेदं गृहीत्वा तमुपादाय तस्य यथावन्निश्चयाशक्तौ व्यवच्छेदकल्पनोपपद्यते, यथैकबुद्धिनिर्ग्राह्येषु घटादिष्ववयवविभागकल्पना । न तत्र भेदोपादानाभेदकल्पना । भेदो हि परमाणुषु व्यवतिष्ठते । ते चातीन्द्रियाः । ननु चैकत्वमप्यनुसन्धानप्रत्ययावसेयम् । स च न भेदमन्तरेण । भेदास्पर्शे (भेदासंस्पर्शे - एदितिओन्) हि किं केनानुसन्धीयतामिति । प्रत्युक्तमेतत् -- नेदानीमभिन्नदेशकालो ऽर्थ एकः स्यात् । असति चैकस्मिन् किमाश्रया भेदाशङ्का स्यात्, यस्यानुसंधानादेकत्वमुच्यत इति । अपि च सर्वप्रत्यात्मवेदनीयमेतदभेदोपादानो भेद इति । तथा हि -- आलोच्यते वस्तुमात्रं ज्ञानेनापातजन्मना । अचेत्यमानो भेदो ऽपि चकास्तीत्यतिसाहसम्
na bhedamupādāyābhedakalpanā / kutaḥ? āpekṣiko hi bhedo nānyamanapekṣya śakyate grahītum / na cāgṛhīto bhedo 'bhedakalpanāyā upādānaṃ bhavati / parāpekṣatve cāsya grahaṇamanupapannam / yato nāgṛhīte bhede parātmānau vyavatiṣṭhete / na ca parātmavyavasthāmantareṇa bhedagraho 'stīti prākprapañcitam / na tvevam (Ms A; na caivam - edition) abhedagrahaṇamabhedagrahaṇāpekṣam / nāpi bhedagrahaṇāpekṣam, abhedahānaprasaṅgāt / na hi bhede gṛhīte 'bhedasyāvakāśo 'sti / tatrābhedaṃ gṛhītvā tamupādāya tasya yathāvanniścayāśaktau vyavacchedakalpanopapadyate, yathaikabuddhinirgrāhyeṣu ghaṭādiṣvavayavavibhāgakalpanā / na tatra bhedopādānābhedakalpanā / bhedo hi paramāṇuṣu vyavatiṣṭhate / te cātīndriyāḥ / nanu caikatvamapyanusandhānapratyayāvaseyam / sa ca na bhedamantareṇa / bhedāsparśe (bhedāsaṃsparśe - edition) hi kiṃ kenānusandhīyatāmiti / pratyuktametat -- nedānīmabhinnadeśakālo 'rtha ekaḥ syāt / asati caikasmin kimāśrayā bhedāśaṅkā syāt, yasyānusaṃdhānādekatvamucyata iti / api ca sarvapratyātmavedanīyametadabhedopādāno bheda iti / tathā hi -- ālocyate vastumātraṃ jñānenāpātajanmanā / acetyamāno bhedo 'pi cakāstītyatisāhasam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.