Library·Brahmasiddhi·1·1.32

Brahmasiddhi 1.32

MBs 1.32

वस्तुद्वयानुपपत्तेरेकस्य च द्व्यात्मतायोगादवश्यकल्पनीये ऽन्यतरस्य मिथ्यात्वे युक्तं विशेषावभासस्य मिथ्यात्वम्, रजतादिविभ्रान्तिषु दर्शनात् । न च वस्तुमात्रावभासस्य । न हि वस्तुमात्रव्यभिचारः क्वचिज्ज्ञाने दृष्टो ऽस्ति, अन्ततस्तस्यैव वस्तुनः प्रतिभासनात् । दृष्टतद्भावस्यैव तत्कल्पना लघ्वी, कॢप्तत्वाद्योग्यतायाः, इतरत्र तु कल्प्यत्वात् । स्यादेतत् -- मानस्य एव बुद्धयः कॢप्तयोग्यभावा मिथ्यात्वं प्रति, नेन्द्रियजन्मानः । इन्द्रियबुद्धिसमधिगम्याश्च भेदा इति । एतच्च वार्तम् । इन्द्रियदोषानुविधायित्वाद्भ्रान्तीनामिति ( दोषविशेषानुविधायि - एदितिओन्) । अपि च यस्य मतम् -- व्यावृत्तस्वलक्षणा भावाः । तेन ते ऽन्योन्याभावस्वभावा व्याकर्तव्याः, तद्विशेषणा वा । नान्यथा व्यावृत्तशब्दो ऽर्थवान् भवति, तस्येतरेतराभावनिमित्तत्वात् । तत्र अन्योन्याभावरूपत्वं सर्वेषां न प्रकल्पते । तत्रोपाधौ प्रतीयन्तां तथा भिन्ना न रूपतः

vastudvayānupapatterekasya ca dvyātmatāyogādavaśyakalpanīye 'nyatarasya mithyātve yuktaṃ viśeṣāvabhāsasya mithyātvam, rajatādivibhrāntiṣu darśanāt / na ca vastumātrāvabhāsasya / na hi vastumātravyabhicāraḥ kvacijjñāne dṛṣṭo 'sti, antatastasyaiva vastunaḥ pratibhāsanāt / dṛṣṭatadbhāvasyaiva tatkalpanā laghvī, kḷptatvādyogyatāyāḥ, itaratra tu kalpyatvāt / syādetat -- mānasya eva buddhayaḥ kḷptayogyabhāvā mithyātvaṃ prati, nendriyajanmānaḥ / indriyabuddhisamadhigamyāśca bhedā iti / etacca vārtam / indriyadoṣānuvidhāyitvādbhrāntīnāmiti ( doṣaviśeṣānuvidhāyi - edition) / api ca yasya matam -- vyāvṛttasvalakṣaṇā bhāvāḥ / tena te 'nyonyābhāvasvabhāvā vyākartavyāḥ, tadviśeṣaṇā vā / nānyathā vyāvṛttaśabdo 'rthavān bhavati, tasyetaretarābhāvanimittatvāt / tatra anyonyābhāvarūpatvaṃ sarveṣāṃ na prakalpate / tatropādhau pratīyantāṃ tathā bhinnā na rūpataḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MBs/1.32

Cite as: Brahmasiddhi 1.32, in HREEM (hreem.cc/library/MBs/1.32), after GRETIL, S.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_mandanamizra-brahmasiddhi.xml — S. Kuppuswami Sastri. Madras : Government Press, 1937 (Madras Government Oriental Series, 4). [Reprint:Delhi : Sri Satguru, 1984]

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text