Library·Brahmasiddhi·2·2.115

Brahmasiddhi 2.115

MBs 2.115

अनाश्वासाच्च रजतप्रत्ययो रजते स्मृतिः । न खल्वन्यदन्यथा प्रतीयत इति युक्तम्, प्रतीतिविरोधात् । कथमन्यस्मिन् प्रतिभासमाने ऽन्यो विषयः? अनाश्वासाच्च । विषयरूपव्यभिचारिणि ज्ञाने न ततो विषयनिश्चयः स्यात् । अपि च विषयरूपमननुकुर्वदविषयमनालम्बनं ज्ञानमग्राह्यमेव स्यात् । ज्ञानहेतुमात्रस्यानालम्बनत्वाच्चक्षुरादिवत् । तथा [क्क्स् १३७] चावेदकत्वान्नान्यापेक्षादपि ततो ऽर्थसिद्धिः । किं तर्हीदं शुक्तिसंनिकृष्टे चक्षुषि ‘रजतम्ऽ; इति? स्मृतिः, सामान्यग्रहणात् । भ्रान्तिस्तर्हि कथम्? प्रत्यक्षस्मर्यमाणयोर्विवेकाग्रहणात् । सो ऽयं भेदाग्रहणे ऽभेदग्रहणाभिमानो विवेकरहितानाम्, यथा दूरादन्तरालाग्रहणे वृक्षादिषु संश्लेषग्रहणाभिमानः । तस्मात् ‘स्मरामिऽइति विवेकशून्या रजतस्मृतिरेषा । अत्रोच्यते -- नैतन्न हि प्रवर्तेत शुक्तिकाशकले तदा

anāśvāsācca rajatapratyayo rajate smṛtiḥ / na khalvanyadanyathā pratīyata iti yuktam, pratītivirodhāt / kathamanyasmin pratibhāsamāne 'nyo viṣayaḥ? anāśvāsācca / viṣayarūpavyabhicāriṇi jñāne na tato viṣayaniścayaḥ syāt / api ca viṣayarūpamananukurvadaviṣayamanālambanaṃ jñānamagrāhyameva syāt / jñānahetumātrasyānālambanatvāccakṣurādivat / tathā [KKS 137] cāvedakatvānnānyāpekṣādapi tato 'rthasiddhiḥ / kiṃ tarhīdaṃ śuktisaṃnikṛṣṭe cakṣuṣi ‘rajatam'; iti? smṛtiḥ, sāmānyagrahaṇāt / bhrāntistarhi katham? pratyakṣasmaryamāṇayorvivekāgrahaṇāt / so 'yaṃ bhedāgrahaṇe 'bhedagrahaṇābhimāno vivekarahitānām, yathā dūrādantarālāgrahaṇe vṛkṣādiṣu saṃśleṣagrahaṇābhimānaḥ / tasmāt ‘smarāmi'iti vivekaśūnyā rajatasmṛtireṣā / atrocyate -- naitanna hi pravarteta śuktikāśakale tadā

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MBs/2.115

Cite as: Brahmasiddhi 2.115, in HREEM (hreem.cc/library/MBs/2.115), after GRETIL, S.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_mandanamizra-brahmasiddhi.xml — S. Kuppuswami Sastri. Madras : Government Press, 1937 (Madras Government Oriental Series, 4). [Reprint:Delhi : Sri Satguru, 1984]

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text