विशिष्टस्य च नास्त्यन्यदन्याभावाद्विशेषणम् । यदि मतम् -- यत्र भूभागादौ चरणन्यासादिलक्षणा प्रवृत्तिः, तस्य केवलस्य सा ज्ञानादिति । तत्रापि संप्रधार्यम् -- किमिदं ज्ञानस्य कैवल्यमभिसंहितमेकविषयप्रतिनियमो विषयान्तरासंसर्गः, आहोस्विद्विषयस्य । यदि विज्ञानस्य, प्रमिते ऽपि भूभागादौ स्थूले सूक्ष्मकीटकण्टकादिभावाभावपरीक्षा न स्यात् । प्रवर्तेतैव, केवलभूतलावग्रहज्ञानात् । अथ विषयस्य, तत्रापि संप्रधार्यम् -- स्वरूपेण वा विषयस्य कैवल्यम्, विशेषणयोगेन वा । तत्र न तावत्स्वरूपेण, मिश्रे ऽपि तस्य भावात् । विशेषणयोगेन कैवल्ये प्राप्ता कीटकण्टकाद्यभावविशिष्टपरिच्छेदात्पदन्यासादिलक्षणा प्रवृत्तिः । यतो नान्याभावाद्विशेषणमन्यादृशं किञ्चिद्दृश्यते, यद्विशेषणं वस्तु केवलं स्यादिति । नास्तीति धीव्यवहृती विषयं कमुपाश्रिते
viśiṣṭasya ca nāstyanyadanyābhāvādviśeṣaṇam / yadi matam -- yatra bhūbhāgādau caraṇanyāsādilakṣaṇā pravṛttiḥ, tasya kevalasya sā jñānāditi / tatrāpi saṃpradhāryam -- kimidaṃ jñānasya kaivalyamabhisaṃhitamekaviṣayapratiniyamo viṣayāntarāsaṃsargaḥ, āhosvidviṣayasya / yadi vijñānasya, pramite 'pi bhūbhāgādau sthūle sūkṣmakīṭakaṇṭakādibhāvābhāvaparīkṣā na syāt / pravartetaiva, kevalabhūtalāvagrahajñānāt / atha viṣayasya, tatrāpi saṃpradhāryam -- svarūpeṇa vā viṣayasya kaivalyam, viśeṣaṇayogena vā / tatra na tāvatsvarūpeṇa, miśre 'pi tasya bhāvāt / viśeṣaṇayogena kaivalye prāptā kīṭakaṇṭakādyabhāvaviśiṣṭaparicchedātpadanyāsādilakṣaṇā pravṛttiḥ / yato nānyābhāvādviśeṣaṇamanyādṛśaṃ kiñciddṛśyate, yadviśeṣaṇaṃ vastu kevalaṃ syāditi / nāstīti dhīvyavahṛtī viṣayaṃ kamupāśrite
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.