------------------ "उद्भिदा यदेत" "बलभिदा यजेत" "विश्वजिता यजेत"इत्येवं समाम्नायते । तत्रोद्भिदादिपदं न धर्मे प्रमाणम् । कुतः । प्रमाणत्वनोभिमतेषु त्रिषु वेदवेभागेष्वनन्तर्भावात् । तथा हि - विधिः साक्षात्प्रमाणम् । अर्थवादमन्त्रौ तु विध्यन्वयेन । तत्र न तावदुद्भिदादिपदं विधावन्तर्भवति । विध्यर्थरूपाया भावनाया अंशेषु भाव्यकरणेतिकर्तव्यतारूपेषु कस्याप्यवाचकत्वात् । नाप्यर्थवादत्वम् । स्तुतिबुद्धेरभावात् । नापि मन्त्रत्वम् । उत्तमपुरुषादीनां मन्त्रलिङ्गानामभावात् । तथा चोक्तम् - "उत्तमामन्त्रणास्यन्तत्वान्तरूपाद्यभावतः । मन्त्रप्रसिद्ध्यभावाच्च मन्त्रतैषां न युज्यते" ॥ इति । "अग्नये जुष्टं निर्वपामि"इत्युत्तमपुरुषः । "अग्ने यशस्विन्यशसे समर्पय"इत्यामन्त्रणम् । "उर्वी चासि, वस्वी चासि"इत्यस्यन्तरूपम् । "इषे त्वा, ऊर्जे त्वा"इति त्वान्तरूपम् । आदिशब्देव - आशीर्देवताप्रतिपादनादयः । एवमाद्यनन्तर्भावादमानमिति चेत् । न । विध्यंशे करणे ऽन्तर्भावात् । यद्यपि लिङ्प्रत्ययेन समानपदोपात्तो यजिधात्वर्थः करणम् तथापि तस्य यजेर्नामत्वेनोद्भिदादिपदमन्वेति । तस्मात्प्रमाणम्
------------------ "udbhidā yadeta" "balabhidā yajeta" "viśvajitā yajeta"ityevaṃ samāmnāyate | tatrodbhidādipadaṃ na dharme pramāṇam | kutaḥ | pramāṇatvanobhimateṣu triṣu vedavebhāgeṣvanantarbhāvāt | tathā hi - vidhiḥ sākṣātpramāṇam | arthavādamantrau tu vidhyanvayena | tatra na tāvadudbhidādipadaṃ vidhāvantarbhavati | vidhyartharūpāyā bhāvanāyā aṃśeṣu bhāvyakaraṇetikartavyatārūpeṣu kasyāpyavācakatvāt | nāpyarthavādatvam | stutibuddherabhāvāt | nāpi mantratvam | uttamapuruṣādīnāṃ mantraliṅgānāmabhāvāt | tathā coktam - "uttamāmantraṇāsyantatvāntarūpādyabhāvataḥ | mantraprasiddhyabhāvācca mantrataiṣāṃ na yujyate" || iti | "agnaye juṣṭaṃ nirvapāmi"ityuttamapuruṣaḥ | "agne yaśasvinyaśase samarpaya"ityāmantraṇam | "urvī cāsi, vasvī cāsi"ityasyantarūpam | "iṣe tvā, ūrje tvā"iti tvāntarūpam | ādiśabdeva - āśīrdevatāpratipādanādayaḥ | evamādyanantarbhāvādamānamiti cet | na | vidhyaṃśe karaṇe 'ntarbhāvāt | yadyapi liṅpratyayena samānapadopātto yajidhātvarthaḥ karaṇam tathāpi tasya yajernāmatvenodbhidādipadamanveti | tasmātpramāṇam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.