Library·Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC]·3·3.1·3.1.2

Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 3.1.2

MJaiNyC 3.1.2

------------------ यदिदमस्मिंस्तृतीयाध्याये प्रतिपाद्यं शेषत्वम्, न तच्छाब्दम् । कुतः । केनापि शब्देन शेषत्वस्याप्रतीयमानत्वात् । व्युत्पन्नो हि शब्दः प्रत्यायकः । व्युत्पतिश्च न शेषशेषिभावे क्वचिद्दृष्टा । लोके सर्वत्र क्रियाकारकान्वयस्यैव व्युत्पत्तिप्रयोजकत्वदर्शनात् । अतः शेषताया अशब्दत्वान्नायमध्याय आरम्भणीय इति चेत् । मैवम् । अन्वये शेषशेषिभावस्यान्तर्भावात् । न हि गुणप्रधानभावमन्तरेणान्वयः संभवति । द्वयोर्गुणयोः परस्पराकाङ्क्षारहितत्वेनान्वययोग्यत्वाभावात् । एवं द्वयोः प्रधानयोरपि । अतो व्युत्पत्तिसंभवात्क्रियाकारकतदन्वया यथा शाब्दाः, तथा तदन्वयान्तर्गतः शेषशेषिभावो ऽपि शाब्दः । तस्मादयमध्याय आरम्भणीयः

------------------ yadidamasmiṃstṛtīyādhyāye pratipādyaṃ śeṣatvam, na tacchābdam | kutaḥ | kenāpi śabdena śeṣatvasyāpratīyamānatvāt | vyutpanno hi śabdaḥ pratyāyakaḥ | vyutpatiśca na śeṣaśeṣibhāve kvaciddṛṣṭā | loke sarvatra kriyākārakānvayasyaiva vyutpattiprayojakatvadarśanāt | ataḥ śeṣatāyā aśabdatvānnāyamadhyāya ārambhaṇīya iti cet | maivam | anvaye śeṣaśeṣibhāvasyāntarbhāvāt | na hi guṇapradhānabhāvamantareṇānvayaḥ saṃbhavati | dvayorguṇayoḥ parasparākāṅkṣārahitatvenānvayayogyatvābhāvāt | evaṃ dvayoḥ pradhānayorapi | ato vyutpattisaṃbhavātkriyākārakatadanvayā yathā śābdāḥ, tathā tadanvayāntargataḥ śeṣaśeṣibhāvo 'pi śābdaḥ | tasmādayamadhyāya ārambhaṇīyaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MJaiNyC/3.1.2

Cite as: Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 3.1.2, in HREEM (hreem.cc/library/MJaiNyC/3.1.2), after GRETIL, Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mjnya01u.htm — Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's prose commentary Based on the ed. by Pandit Sivadatta: Jaiminiyanyayamala, Poona 1892. (Anandasrama Sanskrit Series, 24) ADHYAYA 1 Input by members of the Sansk

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text