------------------ ज्योतिष्टोमे केशश्मश्रुवपनपयोव्रतादयो यजमानसंस्कारा आम्नाताः । ग्रहैः सोमहोमो ज्योतिष्टोमे मुख्यः । अग्नीषोमीयपश्वादिकमङ्गम् । तत्र-द्वयोर्मुख्याङ्गयोरेते वपनादय उपकुर्वन्ति । कुतः । कर्तृधर्मत्वात् । यजमानो हि कर्तृतया वपनादिभिः संस्क्रियते । कर्तृत्वं च यथा मुख्यं प्रति तस्य विद्यते, तथाङ्गं प्रत्यप्यस्ति । तस्मात्-उभयोरुपकारः- इति चेत् । मैवम् । द्वौ हि यजमानस्याऽकारौ- क्रियाकर्तृत्वम्, फलभोक्तृत्वं चेति । तयोरदृष्टः फलभोगः, क्रियानिष्पत्तिश्च दृष्टा । तथा सति- वपनादिकृतोपकारत्याप्यदृष्टत्वाद्भोक्तृशेषा वपनादयः फलभोगसाधने मुख्य एव पर्यवस्यन्ति । वपनादिसंस्काररहितैरप्यृत्विग्भिः कृषीवलादिभिश्च क्रिया निष्पाद्यमाना दृश्यते । ततस्तत्र कर्तृत्वाकारे वपनादिकृतः स उपकारो नास्ति । तस्मात्-अदृष्ट फलभोजिनो ऽस्य यजमानस्य यो ऽयमदृष्टरूपः शास्त्रीयः संस्कारः सो ऽयं मुख्ये कर्मणि युक्तो नाङ्गेषु । नात्र पूर्ववद्वाक्यमस्ति, येन परम्पराफलसाधनेष्वङ्गेषु वपनाद्युपकारः शङ्कयेत । प्रकरणं तु मुख्यस्यैव, न त्वङ्गानाम् । तस्मात्- न तेषूपकारः
------------------ jyotiṣṭome keśaśmaśruvapanapayovratādayo yajamānasaṃskārā āmnātāḥ | grahaiḥ somahomo jyotiṣṭome mukhyaḥ | agnīṣomīyapaśvādikamaṅgam | tatra-dvayormukhyāṅgayorete vapanādaya upakurvanti | kutaḥ | kartṛdharmatvāt | yajamāno hi kartṛtayā vapanādibhiḥ saṃskriyate | kartṛtvaṃ ca yathā mukhyaṃ prati tasya vidyate, tathāṅgaṃ pratyapyasti | tasmāt-ubhayorupakāraḥ- iti cet | maivam | dvau hi yajamānasyā'kārau- kriyākartṛtvam, phalabhoktṛtvaṃ ceti | tayoradṛṣṭaḥ phalabhogaḥ, kriyāniṣpattiśca dṛṣṭā | tathā sati- vapanādikṛtopakāratyāpyadṛṣṭatvādbhoktṛśeṣā vapanādayaḥ phalabhogasādhane mukhya eva paryavasyanti | vapanādisaṃskārarahitairapyṛtvigbhiḥ kṛṣīvalādibhiśca kriyā niṣpādyamānā dṛśyate | tatastatra kartṛtvākāre vapanādikṛtaḥ sa upakāro nāsti | tasmāt-adṛṣṭa phalabhojino 'sya yajamānasya yo 'yamadṛṣṭarūpaḥ śāstrīyaḥ saṃskāraḥ so 'yaṃ mukhye karmaṇi yukto nāṅgeṣu | nātra pūrvavadvākyamasti, yena paramparāphalasādhaneṣvaṅgeṣu vapanādyupakāraḥ śaṅkayeta | prakaraṇaṃ tu mukhyasyaiva, na tvaṅgānām | tasmāt- na teṣūpakāraḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.