Library·Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC]·3·3.8·3.8.14

Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 3.8.14

MJaiNyC 3.8.14

------------------ दर्शपूर्णमासयोर्याजमाने काण्डे श्रूयते- ऽद्वादश द्वंद्वानि दर्शपूर्णमासयोस्तानि संपाद्यानि- इत्याहुः- वत्सं चोपावसृजति, उखां चाधिश्रयतिऽ अयं च हन्ति, दृषदौ च समाहन्तिऽ इत्यादि । तत्र- पलाशशाखया वत्सापाकरणमेकं कर्म, दोहनेन संपादितं क्षीरं धारयितुं पिठरस्थापनमपरं कर्म, तदेतदुभवमेकं द्वंद्वम् । तथा व्रीहीणामवघातः, दृषदुपलयोः पाषाणान्तरेण समाघातः, इत्येतदुभयं द्वितीयं द्वंद्वम् । एवं द्वादश कर्मद्वंद्वान्यनुष्ठेयान्याम्नातानि । तेषां याजमाने काण्डे पठितत्वात्समाख्यया यजमानेन तान्यनुष्ठेयानि- इति प्राप्ते- ब्रूमः- यजमानस्य यानि कार्याणि, तान्यनुष्ठातुमेव परिक्रीता ऋत्विजः । किंच- यजुर्वेदे याजमानमिदमवान्तर काण्डम्, महाकाण्डं त्वाध्वर्यवमेव । तत्रैवैते वत्सापाकरणादयो धर्मा आम्नाताः । तस्मादर्ध्वयुरेव ताननुतिष्ठेत् । याजमाने तु काण्डे न येवामनुष्ठानप्रकारश्चोदितः, किंतु परिगणनया द्वंद्वतासंपादनमात्रमाम्नातम् । तेन यजमानस्तामानुपूर्वी मनसि निधायाध्वर्योरनुष्ठाने प्रमादराहित्यमनुसंधातुं प्रभवति । तस्मादध्वर्योरेवानुष्ठानम्

------------------ darśapūrṇamāsayoryājamāne kāṇḍe śrūyate- 'dvādaśa dvaṃdvāni darśapūrṇamāsayostāni saṃpādyāni- ityāhuḥ- vatsaṃ copāvasṛjati, ukhāṃ cādhiśrayati' ayaṃ ca hanti, dṛṣadau ca samāhanti' ityādi | tatra- palāśaśākhayā vatsāpākaraṇamekaṃ karma, dohanena saṃpāditaṃ kṣīraṃ dhārayituṃ piṭharasthāpanamaparaṃ karma, tadetadubhavamekaṃ dvaṃdvam | tathā vrīhīṇāmavaghātaḥ, dṛṣadupalayoḥ pāṣāṇāntareṇa samāghātaḥ, ityetadubhayaṃ dvitīyaṃ dvaṃdvam | evaṃ dvādaśa karmadvaṃdvānyanuṣṭheyānyāmnātāni | teṣāṃ yājamāne kāṇḍe paṭhitatvātsamākhyayā yajamānena tānyanuṣṭheyāni- iti prāpte- brūmaḥ- yajamānasya yāni kāryāṇi, tānyanuṣṭhātumeva parikrītā ṛtvijaḥ | kiṃca- yajurvede yājamānamidamavāntara kāṇḍam, mahākāṇḍaṃ tvādhvaryavameva | tatraivaite vatsāpākaraṇādayo dharmā āmnātāḥ | tasmādardhvayureva tānanutiṣṭhet | yājamāne tu kāṇḍe na yevāmanuṣṭhānaprakāraścoditaḥ, kiṃtu parigaṇanayā dvaṃdvatāsaṃpādanamātramāmnātam | tena yajamānastāmānupūrvī manasi nidhāyādhvaryoranuṣṭhāne pramādarāhityamanusaṃdhātuṃ prabhavati | tasmādadhvaryorevānuṣṭhānam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MJaiNyC/3.8.14

Cite as: Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 3.8.14, in HREEM (hreem.cc/library/MJaiNyC/3.8.14), after GRETIL, Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mjnya01u.htm — Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's prose commentary Based on the ed. by Pandit Sivadatta: Jaiminiyanyayamala, Poona 1892. (Anandasrama Sanskrit Series, 24) ADHYAYA 1 Input by members of the Sansk

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text