Library·Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC]·3·3.8·3.8.5

Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 3.8.5

MJaiNyC 3.8.5

------------------ ज्योतिष्ठोमे- ऽद्व्यहं नाश्नातिऽ ऽत्र्यहं नाश्नातिऽइत्यादिनोक्तं तपो ऽघ्वर्योर्युक्तम् । तस्य दुःखात्मकत्वेन परिक्रीतपुरुषैः कर्तुमुचितत्वात् । दुःखत्वादेव फलभोक्तृसंस्कारत्वाभावाद्यजमानस्य न युक्तम्- इति चेत् । मैवम् । भाविनः सुखरूपस्य फलस्य प्रतिबन्धकं दुःखजनकं यत्पापं तस्य नाशकत्वेन दुःखरूपस्यापि तपसः स्वामिसंस्कारत्वसंभवात् । अस्मिन्नर्थे वाक्यशेषगतं लिङ्गं कल्पसूत्रकारेणैवमुदाहृतम्- ऽयदा वै दीक्षितः कृशो भवति, अथ मेध्यो भवति । यदास्मिन्नन्तर्न किंचन भवति, अथ मेध्यो भवति । यदास्य कृष्णं चक्षुषोर्नश्यति, अथ मेध्यो भवति । यदास्य त्वचास्थि संधीयते, अथ मेध्यो भवति । पीत्वा दीक्षते, कृशो यजते । यदस्याङ्गानां मीयते जुहोत्येव तदिति विज्ञायतेऽ इति । न हि दुःखरूपं तपो विना दुःखप्रदं पापं नश्यति । यथा पाटनमन्तरेण विषव्रणानां नोपशान्तिः, तद्वत् । तस्मात्- वपनादिसंस्कारवत्तपो ऽपि यजमानस्यैव

------------------ jyotiṣṭhome- 'dvyahaṃ nāśnāti' 'tryahaṃ nāśnāti'ityādinoktaṃ tapo 'ghvaryoryuktam | tasya duḥkhātmakatvena parikrītapuruṣaiḥ kartumucitatvāt | duḥkhatvādeva phalabhoktṛsaṃskāratvābhāvādyajamānasya na yuktam- iti cet | maivam | bhāvinaḥ sukharūpasya phalasya pratibandhakaṃ duḥkhajanakaṃ yatpāpaṃ tasya nāśakatvena duḥkharūpasyāpi tapasaḥ svāmisaṃskāratvasaṃbhavāt | asminnarthe vākyaśeṣagataṃ liṅgaṃ kalpasūtrakāreṇaivamudāhṛtam- 'yadā vai dīkṣitaḥ kṛśo bhavati, atha medhyo bhavati | yadāsminnantarna kiṃcana bhavati, atha medhyo bhavati | yadāsya kṛṣṇaṃ cakṣuṣornaśyati, atha medhyo bhavati | yadāsya tvacāsthi saṃdhīyate, atha medhyo bhavati | pītvā dīkṣate, kṛśo yajate | yadasyāṅgānāṃ mīyate juhotyeva taditi vijñāyate' iti | na hi duḥkharūpaṃ tapo vinā duḥkhapradaṃ pāpaṃ naśyati | yathā pāṭanamantareṇa viṣavraṇānāṃ nopaśāntiḥ, tadvat | tasmāt- vapanādisaṃskāravattapo 'pi yajamānasyaiva

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MJaiNyC/3.8.5

Cite as: Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 3.8.5, in HREEM (hreem.cc/library/MJaiNyC/3.8.5), after GRETIL, Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mjnya01u.htm — Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's prose commentary Based on the ed. by Pandit Sivadatta: Jaiminiyanyayamala, Poona 1892. (Anandasrama Sanskrit Series, 24) ADHYAYA 1 Input by members of the Sansk

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text