Library·Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC]·4·4.1·4.1.20

Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 4.1.20

MJaiNyC 4.1.20

------------------ ज्योतिष्टोमे सोमक्रय आघ्नायते- ऽएकहायन्या क्रीणातिऽ इति । सेवमेकहायनी गौर्यदा सोमं क्रेतुमानीयते, तदाध्वर्युस्तस्याः पृष्ठतो ऽनुगच्छति । तदप्याम्नातम्- ऽषट्पदान्यनुनिष्क्रामतिऽ इति । ततः सप्तमे पदे हिरण्यं निधाय हुत्वा तत्पदगतं रजो गृह्णीयात् । एतदपि श्रूयते- ऽसप्तमं पदमध्वर्युरञ्जलिना गृह्णातिऽ इति । तदेतद्रजः संगृह्य हविर्धानयोः शकटयोरक्षे तेन रजसां संयुक्तमञ्जनं प्रक्षिपेत् । एतदपि श्रुतम्-ऽयज्ञं वा एतत्संभरन्ति यत्सोमक्रयण्यै पदम्ऽ इति प्रस्तुत्य ऽयर्हि हविर्धाने प्राची प्रवर्तयेयुः, तर्हि तेनाक्षमुपाञ्ज्यात्ऽ इति । तत्र यथा क्रयः संनिकृष्टः, तथैव पदकर्माप्यक्षाञ्जनं संनिकृष्टम् । अथोच्येत- दध्यानयनमामिक्षया यथा संयुक्तम्, न तथाक्षाञ्जनं सोमक्रयण्यानयनेन संयुक्तम्- इति । तन्न । क्रये ऽपि तदसंयोगस्य तुल्यत्वात् । अथ- असंयुक्तो ऽपि क्रयो गवानयनेन निष्पद्यते । - तर्ह्यक्षाञ्जनमपि तेन निष्पद्यते- इति समानत्वात् । क्रयवत्पदकर्मापि सोमक्रयण्यानयनस्य प्रयोजकम्- इति प्राप्ते,- ब्रूमः- ऽएकहायन्या क्रीणातिऽ इति तृतीयाश्रुत्या गोः क्रयार्थता गम्यते । गोद्वारा तदानयनमपि क्रयार्थमेवेति क्रय एवाऽनयने प्रयोजकः । न च पदकर्मार्थत्वं गोर्वा तदानयनस्य वा क्वचिच्छ्रुतम् । तस्मात्- तदप्रयोजकम्

------------------ jyotiṣṭome somakraya āghnāyate- 'ekahāyanyā krīṇāti' iti | sevamekahāyanī gauryadā somaṃ kretumānīyate, tadādhvaryustasyāḥ pṛṣṭhato 'nugacchati | tadapyāmnātam- 'ṣaṭpadānyanuniṣkrāmati' iti | tataḥ saptame pade hiraṇyaṃ nidhāya hutvā tatpadagataṃ rajo gṛhṇīyāt | etadapi śrūyate- 'saptamaṃ padamadhvaryurañjalinā gṛhṇāti' iti | tadetadrajaḥ saṃgṛhya havirdhānayoḥ śakaṭayorakṣe tena rajasāṃ saṃyuktamañjanaṃ prakṣipet | etadapi śrutam-'yajñaṃ vā etatsaṃbharanti yatsomakrayaṇyai padam' iti prastutya 'yarhi havirdhāne prācī pravartayeyuḥ, tarhi tenākṣamupāñjyāt' iti | tatra yathā krayaḥ saṃnikṛṣṭaḥ, tathaiva padakarmāpyakṣāñjanaṃ saṃnikṛṣṭam | athocyeta- dadhyānayanamāmikṣayā yathā saṃyuktam, na tathākṣāñjanaṃ somakrayaṇyānayanena saṃyuktam- iti | tanna | kraye 'pi tadasaṃyogasya tulyatvāt | atha- asaṃyukto 'pi krayo gavānayanena niṣpadyate | - tarhyakṣāñjanamapi tena niṣpadyate- iti samānatvāt | krayavatpadakarmāpi somakrayaṇyānayanasya prayojakam- iti prāpte,- brūmaḥ- 'ekahāyanyā krīṇāti' iti tṛtīyāśrutyā goḥ krayārthatā gamyate | godvārā tadānayanamapi krayārthameveti kraya evā'nayane prayojakaḥ | na ca padakarmārthatvaṃ gorvā tadānayanasya vā kvacicchrutam | tasmāt- tadaprayojakam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MJaiNyC/4.1.20

Cite as: Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 4.1.20, in HREEM (hreem.cc/library/MJaiNyC/4.1.20), after GRETIL, Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mjnya01u.htm — Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's prose commentary Based on the ed. by Pandit Sivadatta: Jaiminiyanyayamala, Poona 1892. (Anandasrama Sanskrit Series, 24) ADHYAYA 1 Input by members of the Sansk

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text