Library·Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC]·4·4.1·4.1.4

Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 4.1.4

MJaiNyC 4.1.4

------------------ ऽक्रतावनुष्ठेयः क्रत्वर्थःऽ इत्युक्ते गोदोहनादावतिव्याप्तिः । ऽपुरुषेणार्थ्यमानः पुरुषार्थःऽ इत्युक्ते प्रयाजादीनामप्यनुष्ठेयतया पुरुषेणार्थ्यमानत्वादतिव्याप्तिः । तस्मात्- तयोरद्रुष्टं लक्षणं दुर्निरूपम- इति चेत् । मैवम् । ऋतुस्वरूपपौष्कल्यायैव यो विधीयते स क्रत्वर्थः । प्रयाजादयस्तादृशाः । नहि प्रयाजादिमिः पुरुषस्य कश्चित्प्रीतिविशेष उत्पद्यते, येनैते पुरुषार्था भवेयुः । दर्शपूर्णमासक्रतुस्तु तैः प्रयाजादिभिः फलजननसामर्थ्यलक्षणं पौष्कल्यं प्राप्नोति । तस्मात्- ते क्रत्वर्थाः । पुरुषप्रीतये विधीयमानः पुरुषार्थः । दर्शपूर्णमासादयो गोदोहनादयश्च तादृशाः । न हि दर्शपूर्णमासाभ्या कस्यचित्क्रतोः पौष्कस्यं भवति । त्रयोरेव क्रतुत्वात् । नापि गोदोहनं क्रत्वर्थम् । तदभावे ऽपि चमसेन क्रतुपौष्कल्यसिद्धिः । तस्मात्- सुनिरूपणं तदुभयलक्षणम्

------------------ 'kratāvanuṣṭheyaḥ kratvarthaḥ' ityukte godohanādāvativyāptiḥ | 'puruṣeṇārthyamānaḥ puruṣārthaḥ' ityukte prayājādīnāmapyanuṣṭheyatayā puruṣeṇārthyamānatvādativyāptiḥ | tasmāt- tayoradruṣṭaṃ lakṣaṇaṃ durnirūpama- iti cet | maivam | ṛtusvarūpapauṣkalyāyaiva yo vidhīyate sa kratvarthaḥ | prayājādayastādṛśāḥ | nahi prayājādimiḥ puruṣasya kaścitprītiviśeṣa utpadyate, yenaite puruṣārthā bhaveyuḥ | darśapūrṇamāsakratustu taiḥ prayājādibhiḥ phalajananasāmarthyalakṣaṇaṃ pauṣkalyaṃ prāpnoti | tasmāt- te kratvarthāḥ | puruṣaprītaye vidhīyamānaḥ puruṣārthaḥ | darśapūrṇamāsādayo godohanādayaśca tādṛśāḥ | na hi darśapūrṇamāsābhyā kasyacitkratoḥ pauṣkasyaṃ bhavati | trayoreva kratutvāt | nāpi godohanaṃ kratvartham | tadabhāve 'pi camasena kratupauṣkalyasiddhiḥ | tasmāt- sunirūpaṇaṃ tadubhayalakṣaṇam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MJaiNyC/4.1.4

Cite as: Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 4.1.4, in HREEM (hreem.cc/library/MJaiNyC/4.1.4), after GRETIL, Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mjnya01u.htm — Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's prose commentary Based on the ed. by Pandit Sivadatta: Jaiminiyanyayamala, Poona 1892. (Anandasrama Sanskrit Series, 24) ADHYAYA 1 Input by members of the Sansk

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text