------------------ ज्योतिष्टोमे श्रूयते- ऽक्रीते सोमे मैत्रावरुणाय दण्डं प्रयच्छतिऽ इति । तदेतद्दण्डदानं प्रतिपत्तिकर्म । कुतः । दण्डस्य यजमानधारणेन कृतकृत्यत्वात् । यजमानो ह्यध्वर्युणा दीक्षासिद्धयर्थ दत्तं दण्डमासोमक्रयाद्धारयति । अत एवाऽम्नातम्- ऽदण्डेन दीक्षयतिऽ इति, ऽयद्दीक्षिताय दण्डं प्रयच्छतिऽ इति च । तस्मादुपयुक्तस्य दण्डस्य दानं प्रतिपत्तिः- इति चेत् । मैवम् । दण्डे भविष्यदुपयोगस्यापि सद्भावात् । यदा मैत्रावरुणः स्थित्वा प्रैषाननुवदति, तदानीमवलम्बनाय दण्डो ऽपेक्षितः । अत एवाऽम्नातम्- ऽदण्डीप्रैषानन्वाहऽ इति । तथा सति प्रतिपत्तिकर्मरूपादुपयुक्तसंस्कारादर्थकर्मरूप उपयोक्ष्यमाणसंस्कारः प्रशस्तः । उपयोजयितुमेव हि सर्वत्र संस्कारस्य प्रवृत्तिः । उपयुक्ते तु प्रतिपत्तिरूपस्य संस्कारस्याक्षरमात्रपर्यवसायित्वेन कार्ये पर्यवसानाभावादप्रशस्तत्वम् । तस्मात्- मैत्रावरुणसंस्काराय दण्डदानमर्थकर्म । तथा सति निरूढपशावसत्यपि दीक्षिते दण्डसंपादनस्यैतद्दानं प्रयोजकम्
------------------ jyotiṣṭome śrūyate- 'krīte some maitrāvaruṇāya daṇḍaṃ prayacchati' iti | tadetaddaṇḍadānaṃ pratipattikarma | kutaḥ | daṇḍasya yajamānadhāraṇena kṛtakṛtyatvāt | yajamāno hyadhvaryuṇā dīkṣāsiddhayartha dattaṃ daṇḍamāsomakrayāddhārayati | ata evā'mnātam- 'daṇḍena dīkṣayati' iti, 'yaddīkṣitāya daṇḍaṃ prayacchati' iti ca | tasmādupayuktasya daṇḍasya dānaṃ pratipattiḥ- iti cet | maivam | daṇḍe bhaviṣyadupayogasyāpi sadbhāvāt | yadā maitrāvaruṇaḥ sthitvā praiṣānanuvadati, tadānīmavalambanāya daṇḍo 'pekṣitaḥ | ata evā'mnātam- 'daṇḍīpraiṣānanvāha' iti | tathā sati pratipattikarmarūpādupayuktasaṃskārādarthakarmarūpa upayokṣyamāṇasaṃskāraḥ praśastaḥ | upayojayitumeva hi sarvatra saṃskārasya pravṛttiḥ | upayukte tu pratipattirūpasya saṃskārasyākṣaramātraparyavasāyitvena kārye paryavasānābhāvādapraśastatvam | tasmāt- maitrāvaruṇasaṃskārāya daṇḍadānamarthakarma | tathā sati nirūḍhapaśāvasatyapi dīkṣite daṇḍasaṃpādanasyaitaddānaṃ prayojakam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.